II SA/Wr 287/25

WyrokWSA we Wrocławiu2026-02-10

Skład orzekający: Sędzia WSA Marta Pawłowska, Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Asesor WSA Dominik Dymitruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę ganku, który został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej i którego wniosek o legalizację został wycofany, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego ganku jest zgodna z prawem, gdy wnioskodawcy wycofali wniosek o jego legalizację. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji o rozbiórce, co wynika z art. 49e pkt 2 Prawa budowlanego. Zarzuty dotyczące wadliwości transakcji nabycia lokalu lub błędów organów wydających zaświadczenia nie wpływają na prawidłowość decyzji o rozbiórce, a mogą co najwyżej uzasadniać roszczenia cywilne.
Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymaną w mocy decyzją Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do rozbiórki ganku zlokalizowanego przy ich lokalu mieszkalnym. Ganek został uznany za wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, ponieważ nie figurował w dokumentacji budowy budynku ani w dokumentach dotyczących przekształcenia lokalu. Po wstrzymaniu budowy, skarżący złożyli wniosek o legalizację, który następnie wycofali. Skarżący podnosili, że działali w zaufaniu do organów, które wydały zaświadczenia dotyczące lokalu, i że ganek jest niezbędny do korzystania z lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pawłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Dominik Dymitruk Protokolant: referent Angelika Mielcarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J.K. i J.K.(1) na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2025 r. nr 231/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki ganku oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia 19 lutego 2025 r. nr 231/25 Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej w skrócie jako "DWINB"), po rozpoznaniu J. K. i J. K.(1) (dalej w skrócie jako: "skarżące") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdnicy (dalej w skrócie jako "PINB") nr 357/2024 nakazującej skarżącym rozbiórkę ganku, zlokalizowanego na dz. nr [...] przy budynku nr [...]-[...], zlokalizowanym na dz. nr [...] przy ul. [...] w Ś., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z powzięciem informacji o samowolnej rozbudowie budynku portierni zlokalizowanego na dz. nr [...], o ganek zlokalizowany na dz. nr [...], przy ul. [...] w Ś., PINB prowadził czynności, podczas których zażądał od właścicielek nieruchomości [...] i ganku położonego na działce nr [...], tj. od skarżących wyjaśnień w zakresie rozbudowy budynku o przedmiotowy ganek. Skarżące wyjaśniły, że nieruchomość nabyły w takim stanie w jakim znajduje się aktualnie, tj. wraz z rozbudową (gankiem) od D. sp. z o.o. z/s w S., a warunkiem nabycia (dwóch lokali mieszkalnych – na parterze i na piętrze budynku), było to, iż lokal użytkowy uprzednio będący biurem D.(1) zostanie przekształcony w lokal mieszkalny, a istniejąca rampa wejściowa do biura D.(1) ulegnie zadaszeniu i obudowaniu w jej granicach. Rekonstrukcje wejścia zakończono w 2012 r. Przedmiotowy ganek jest częścią przynależną do lokalu nr [...], stanowiło i stanowi drogę komunikacji koniecznej do tego lokalu. W dniu 27 marca 2023 r. PINB przeprowadził kontrolę, w trakcie której pełnomocniczka skarżących wyjaśniła, że wiatrołap stanowił obudowę istniejących schodów i nie wykracza poza ich obrys. Przy nabyciu lokalu nie zostały im przekazane żadne dokumenty związane z rozbudową czy też przebudową lokalu. PINB podczas kontroli dokonał pomiarów ganku z zewnątrz i ustalił, że jego wymiary to 127 cm x 238 cm, a wysokość wynosi do spodu dachu od 260 cm do 277 cm. Wymiary schodów wynoszą: szerokość 127 cm, głębokość stopnia 29 cm, wysokość stopnia 20 cm. Schody posiadają trzy stopnie. Od zewnątrz obiektu widoczny jest prześwit pomiędzy powierzchnią drogi, a dolną częścią podestu. W wyniku ustaleń dokonanych w trakcie czynności kontrolno-nadzorczych wszczęte zostało, z urzędu, postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy ganku (zlokalizowanego na dz. nr [...]) przy budynku nr [...]-[...] (zlokalizowanym na dz. nr [...]) przy ul. [...] w Ś., o czym poinformowano strony postępowania pismem z dnia 29 marca 2023 r. W dniu 12 września 2023 r. przeprowadzono dowód z oględzin, w trakcie którego ustalono, iż obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania posiada wymiary z zewnątrz: 127 cm x 238 cm. Wysokość obiektu do spodu dachu od strony drogi wynosi od 275 cm do 257 cm, a przy budynku wysokość ta wynosi 275 cm. Obiekt wyposażony jest w dwa okna nieotwieralne o wymiarach w świetle muru: 103 cm x 161 cm (ściana boczna), 200 cm x 161 cm (ściana od strony drogi). W drugiej ścianie bocznej wykonany jest otwór drzwiowy w wymiarach 92 cm x 203 cm w świetle ościeżnicy. Drzwi otwierane są do wewnątrz. Przed ścianą z drzwiami wejściowymi znajdują się schody (3 stopnie) o szerokości 127 cm, głębokości 29 cm i wysokości: 17 cm (pierwszy stopień) i 20 cm (drugi i trzeci stopień). Wysokość obiektu wewnątrz wynosi 215 cm. Od zewnątrz wiatrołapu widoczny prześwit pomiędzy utwardzonym terenem z obiektem o szerokości 146 cm (ściana od strony drogi), wysokości od 33 cm do 20 cm oraz szerokości 65 cm (ściana boczna) i wysokości od 20 cm do 19 cm. Dach konstrukcji drewnianej kryty blachą stalową. Stropodach wentylowany. Z zewnątrz i wewnątrz na ścianach tynk nakrapiany. Sufit pomalowany. Posadzka z płytek ceramicznych. Schody przed drzwiami z płytek ceramicznych. Komunikacja z głównym budynkiem przez drzwi o wymiarach 78 cm x 193 cm w świetle ościeżnicy. Grubość ścian ok. 17 cm. Na suficie widoczna kratka wentylacyjna o wymiarach 12 cm x 18 cm oraz dwa punkty świetlne. Z zewnątrz dwie kratki wentylacyjne o wymiarach 9 cm x 13 cm (wentylacja stropodachu). Postanowieniem nr 170/2023 z dnia 6 listopada 2023 r. PINB wstrzymał skarżącym budowę ganku, zlokalizowanego na dz. nr [...] przy budynku nr [...]-[...], zlokalizowanym na dz. nr [...] przy ul. [...] w Ś. W postanowieniu tym stwierdzono także brak konieczności nakazania zabezpieczenia obiektu budowlanego oraz usunięcia stanu zagrożenia oraz poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację. Dnia 4 grudnia 2023 r. skarżące złożyły wniosek o legalizację obiektu. W związku z powyższym PINB postanowieniem z dnia 29 grudnia 2023 r., nałożył na skarżące obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 marca 2024 r. następujących dokumentów legalizacyjnych: 1) zaświadczenia Burmistrza Miasta Ś. o zgodności budowy ganku, zlokalizowanego na dz. nr [...] przy budynku nr [...]-[...], zlokalizowanym na dz. nr [...] przy ul. [...] w Ś. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego; 2) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b.; 3) projekt zagospodarowania działki lub terenu. W dniu 28 marca 2024 r. skarżące cofnęły wniosek o legalizację, wskazując w piśmie, że w ich ocenie był on bezprzedmiotowy. Podniosły, że nabyły samodzielny lokal mieszkalny wraz z wejściem przynależnym tylko i wyłącznie do tego lokalu od Spółki D. z/s w S. Zaświadczenie Starostwa Powiatowego w Świdnicy [...] przekształcające lokal użytkowy w samodzielny lokal mieszkalny, w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku - o własności lokali sankcjonuje prawomocne przekształcenie lokalu wraz z samodzielnym wejściem dedykowanym tylko i wyłącznie do tego lokalu, położonym na działce Nr [...]. Samodzielny lokal mieszkalny wraz z wejściem nabyły w dobrej wierze i nie mają żadnych podstaw sądzić, że działanie dewelopera przed sprzedażą przekształconego lokalu oraz w trakcie jego przekształcenia i po, nie było zgodne z prawem. W tym czasie musiał on bowiem spełniać wszelkie prawne wymagania w zakresie prawa budowlanego. Do akt sprawy PINB wpłynęło również pismo kilkunastu współwłaścicieli nieruchomości wspólnej na której zlokalizowany jest ganek (działka nr [...]), którzy wskazali, że sprzeciwiają się legalizacji ganku, jako obiektu budowlanego posadowionego na ich nieruchomości wspólnej, bez ich zgody. W tak ukształtowanych okolicznościach PINB wydał decyzję nr 157/2024 z dnia 23 maja 2023 r., którą nakazał skarżącym rozbiórkę ganku, zlokalizowanego na dz. nr [...] przy budynku nr [...]-[...], zlokalizowanym na dz. nr [...] przy ul. [...] w Ś. Po rozpoznaniu odwołania skarżących od tej decyzji, DWINB decyzją z dnia 18 lipca 2024 r. uchylił zaskarżoną decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano m.in., że: organ I instancji nie udowodnił w sposób jednoznaczny, że sporny ganek powstał w warunkach samowoli budowlanej. Nakazano jednoznacznie ustalić kto wykonał sporny ganek i czy powstał on legalnie, odnosząc się do pozwolenia na budowę, jakim dysponował inwestor – deweloper. Nakazano przy tym porównać treść udzielonego pozwolenia na budowę ze stanem istniejącym, ustalić co było przedmiotem oddania do użytkowania oraz czy dokumenty odbiorowe odzwierciedlają stan istniejący w zakresie ganku. DWINB wskazał, że z akt wynika, że w miejscu ganku istniała rampa wejściowa. Należy zatem ustalić jaki charakter miały roboty związane z wykonaniem ganku. Być może nakazem rozbiórki nie powinna być objęta całość ganku, bo jego cześć powstała legalnie. Ustalenie tych kwestii należy do organu powiatowego i bez uczynienia tego nie jest możliwe prawidłowe zastosowanie normy prawa materialnego. W toku postępowania przed organem I instancji powoływano się również na akt notarialny, dzięki któremu skarżące nabyły nieruchomość lokalową, do której został dobudowany, po jego podpisaniu, sporny ganek. Dokument ten nie znalazł się jednak w aktach sprawy. Zdaniem DWINB jego analiza także mogła mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy. Akt notarialny sprzedaży nieruchomości zawiera bowiem dokładny opis tego, co kupujący nabywa od sprzedającego nieruchomość . Prowadząc ponownie postępowanie PINB pozyskał do akt dokumenty wskazane przez DWINB w decyzji kasacyjnej, tj. akt notarialny i decyzję udzielającą pozwolenia na budowę i zatwierdzająca projekt budowalny, Zgodnie z umową lokal spółki D. sp. z o.o. będący przedmiotem zamiany, opisany jako lokal użytkowy nr [...] składający się z dwóch pomieszczeń stanowiących biuro i łazienkę o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, zlokalizowany przy ul. [...] nr [...] w Ś., został nabyty przez tę spółkę umową zniesienia współwłasności i ustanowienia odrębnej własności lokali zawartej w 2009 r. Lokal ten został przekształcony w lokal mieszkalny, co wynika z zaświadczenia Starosty Świdnickiego z dnia 3 stycznia 2012 r. nr [...], na podstawie którego zostało wydane zaświadczenie o samodzielności lokalu mieszkalnego z dnia 3 stycznia 2012 r., nr [...], który obecnie składa się z pokoju, pokoju z aneksem kuchennym i łazienki. Jednocześnie w akcie notarialnym wskazano, iż: "wydanie przedmiotów zamiany, już nastąpiło (...)". W dniu 24 września 2024 r. do siedziby PINB w Świdnicy wpłynęły dokumenty Starosty Świdnickiego dotyczące m.in. zmiany sposobu użytkowania lokalu użytkowego (biuro) na lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej [...] m2, usytuowanego na wysokości kondygnacji parteru (część parteru) w budynku położonym przy ul. [...] nr [...] w Ś., w tym zaświadczenie Starosty Świdnickiego o znaku [...] z dnia 3 stycznia 2012 r. o braku sprzeciwu wobec zamierzonej zmiany, a także dokumenty dotyczące samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] o powierzchni użytkowej [...] m2 zlokalizowanego na parterze budynku położonego w Ś. przy ul. [...] nr [...], w tym zaświadczenie Starosty Świdnickiego o znaku [...] z dnia 3 stycznia 2012 r. o samodzielności tego lokalu w rozumieniu ustawy o własności lokali. W dokumentach dołączonych do wniosków o wydanie wymienionych zaświadczeń, złożonych do Starosty Świdnickiego przez K. K. wskazano, że przedmiotowy lokal znajduje się w istniejącym budynku zlokalizowanym na terenie dz nr [...], obręb Ś.(1), którego budowę ukończono w 2008 r. w oparciu o prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę nr 1117/2007 z dnia 8 października 2007 r. o znaku [...] oraz decyzję o zmianie pozwolenia na budowę nr 969/2008 z dnia 12 sierpnia 2008 r. o znaku [...]. Wskazano również, iż dla lokalu użytkowego biura o powierzchni użytkowej [...] m2 wydane było w dniu 8 kwietnia 2009 r. zaświadczenie o znaku [...] o samodzielności tego lokalu. W zakresie zestawienia powierzchni w lokalu wskazano, że składa się on z łazienki o powierzchni [...] m2, salonu z aneksem o powierzchni [...] m2 i pokoju o powierzchni [...] m2. Lokal stanowi wyłączną własność inwestora, tj. Spółki D. Zgodnie z opisem stanu technicznego i wyposażenia budowlano-instalacyjnego: "Lokal mieszkalny został wydzielony w parterze budynku trwałymi ścianami w technologii prefabrykowanej systemu [...]. Stropy systemowe z płyt kanałowych. Dach konstrukcji drewnianej kryty blacho dachówką. W obrębie lokalu z dwóch pomieszczeń biurowych wykonano pokój oraz salon z aneksem kuchennym oraz pomieszczenie łazienki z wc. Lokal wyposażony w instalację centralnego ogrzewania z lokalnego źródła ciepła (kocioł gazowy), kominek podłączony do komina spalinowego wzniesionego w technologii [...], wodno kanalizacyjną, elektryczną, tv, internet, alarmową i wentylacyjną nawiewno - wywiewną. Pomieszczenie posiada oświetlenie światłem naturalnym poprzez okna oraz światłem sztucznym. (...)'. Nigdzie w wymienionych dokumentach nie wskazano, aby do lokalu przynależał ganek albo inne pomieszczenie/część zewnętrzna budynku wykraczająca poza dz. nr [...]. Jedynie z dołączonych do wniosków rysunków wynika, że wejście do lokalu odbywa się przez schody zewnętrzne i podest. Elementy te są zaznaczone jako przedmiot wniosku tylko na jednym rysunku, na pozostałych rysunkach brak jest ganku i schodów. PINB w Świdnicy przeanalizował także projekty budowlane zatwierdzone wskazanymi wyżej decyzjami Starosty Świdnickiego nr 1117/2007 z dnia 8 października 2007 r. i nr 969/2008 z dnia 12 sierpnia 2008 r., w wyniku czego stwierdził, iż projekty te nie przewidywały budowy ganku i tym samym nie był on przedmiotem wydanych pozwoleń na budowę. Projekty budowlane nie przewidywały ponadto budowy jakichkolwiek schodów zewnętrznych od strony frontowej budynku zlokalizowanego przy ul. [...]-[...] w Ś. Z rejestrów prowadzonych przez PINB w Świdnicy nie wynika ponadto, aby w zakresie tego budynku zgłoszone było zakończenie budowy, a zatem budowy ganku objętego postępowaniem nie można rozpatrywać w kategorii zmiany (nieistotnej lub istotnej) wprowadzonej do projektu. Jak wynika z oświadczeń K. K. zawartych w dokumentach dołączonych do wniosków o zmianę sposobu użytkowania lokalu i wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, budowa budynku portierni zakończona została w 2008 r., natomiast według oświadczeń skarżących budowa ganku rozpoczęła się w trakcie sporządzania aktu notarialnego w 2012 r. i zakończona została do września 2012 r. Tym samym od momentu zakończenia budowy budynku, do czasu rozpoczęcia budowy ganku, minęło co najmniej 3,5 roku, co oznacza, że na jego budowę konieczne było uzyskanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, co wynika z art. 37 p.b. W tak ukształtowanych okolicznościach PINB wydał decyzję nr 357/2024 z dnia 9 grudnia 2024 r., którą nakazał skarżącym rozbiórkę ganku, zlokalizowanego na dz. nr [...] przy budynku nr [...]-[...], zlokalizowanym na dz. nr [...] przy ul. [...] w Ś. Utrzymując w mocy przedmiotowe rozstrzygnięcie, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez skarżące, DWINB w pierwszej kolejności wyjaśnił, że jest ono konsekwencją prowadzenia postępowania w trybie przepisu art. 48 p.b., który reguluje kwestię samowoli budowlanej i możliwości jej legalizacji. Wskazał, że w świetle art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 p.b. Przepis art. 29 p.b. zawiera enumeratywny katalog budów i robót, na wykonanie których nie jest wymagana decyzja o pozwoleniu na budowę, z wyszczególnieniem, czy roboty zwolnione z uzyskania pozwolenia na budowę wymagają dokonania zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej, czy też nie. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. a p.b., budowa przydomowych ganków o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Brak dokonania stosownego zgłoszenia równoznaczne jest z wykonaniem wskazanych robót w warunkach samowoli budowlanej. Jak wskazał DWINB, uzupełnione w ponownie prowadzonym postępowaniu akta sprawy pozwoliły na ustalenie, że ganek nie został ujęty ani w akcie notarialnym, repertorium [...] numer [...], sporządzonym dnia 21 maja 2012 r., ani w dokumentacji dotyczącej zmiany sposobu użytkowania i wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, ani w dokumentacji dotyczącej budowy budynku portierni. Z aktu notarialnego wynika, że m.in. dokonano zamiany nieruchomości należącej do spółki D. sp. z o.o. z siedzibą w S., reprezentowanej przez K. K., i nieruchomości należącej do skarżących. Zgodnie z umową lokal spółki D. sp. z o.o. będący przedmiotem zamiany, opisany jako lokal użytkowy nr [...] składający się z dwóch pomieszczeń stanowiących biuro i łazienki o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, zlokalizowany przy ul. [...] nr [...] w Ś., został nabyty przez tę spółkę umową zniesienia współwłasności i ustanowienia odrębnej własności lokali zawartej w 2009 r. Lokal ten został przekształcony w lokal mieszkalny, co wynika z zaświadczenia Starosty Świdnickiego z dnia 3 stycznia 2012 r., nr [...], na podstawie którego zostało wydane zaświadczenie o samodzielności lokalu mieszkalnego z dnia 3 stycznia 2012 r., nr [...], który obecnie składa się z pokoju, pokoju z aneksem kuchennym i łazienki. Jednocześnie w akcie notarialnym wskazano, iż wydanie przedmiotów zamiany, już nastąpiło. W dokumentach dołączonych do wniosków o wydanie wymienionych wyżej zaświadczeń, złożonych do Starosty Świdnickiego przez Pana K. K., wskazano, że przedmiotowy lokal znajduje się w istniejącym budynku zlokalizowanym na terenie dz. nr [...], obręb Ś.(1), którego budowę ukończono w 2008 r. w oparciu o prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę nr 1117/2007 z dnia 8 października 2007 r. o znaku [...] oraz decyzję o zmianie pozwolenia na budowę nr 969/2008 z dnia 12 sierpnia 2008 r. o znaku [...]. Wskazano również, iż dla lokalu użytkowego biura o powierzchni użytkowej [...] m2 wydane było w dniu 8 kwietnia 2009 r. zaświadczenie o znaku [...] o samodzielności tego lokalu. W zakresie zestawienia powierzchni w lokalu wskazano, że składa się on z łazienki o powierzchni [...] m2, salonu z aneksem o powierzchni [...] m2 i pokoju o powierzchni [...] m2. Lokal stanowi wyłączną własność inwestora, tj. Spółki D. Zgodnie z opisem stanu technicznego i wyposażenia budowlano-instalacyjnego: "Lokal mieszkalny został wydzielony w parterze budynku trwałymi ścianami w technologii prefabrykowanej systemu [...]. Stropy systemowe z płyt kanałowych. Dach konstrukcji drewnianej kryty blacho dachówką. W obrębie lokalu z dwóch pomieszczeń biurowych wykonano pokój oraz salon z aneksem kuchennym oraz pomieszczenie łazienki z wc. Lokal wyposażony w instalację centralnego ogrzewania z lokalnego źródła ciepła (kocioł gazowy), kominek podłączony do komina spalinowego wzniesionego w technologii [...], wodno kanalizacyjną, elektryczną, tv, internet, alarmową i wentylacyjną nawiewno - wywiewną. Pomieszczenie posiada oświetlenie światłem naturalnym poprzez okna oraz światłem sztucznym. (...)", W powyższych dokumentach nie ma zatem nigdzie wskazania, aby do lokalu przynależał ganek albo inne pomieszczenie/część zewnętrzna budynku wykraczająca poza dz. nr [...]. Jedynie z dołączonych do wniosków rysunków wynika, że wejście do lokalu odbywa się przez schody zewnętrzne i podest. Elementy te są zaznaczone jako przedmiot wniosku tylko na jednym rysunku, na pozostałych rysunkach brak jest ganku i schodów. Analiza projektów budowlanych, zatwierdzonych decyzjami Starosty Świdnickiego nr 1117/2007 z dnia 8 października 2007 r. i nr 969/2008 z dnia 12 sierpnia 2008 r., wykazała, że projekty te także nie przewidywały budowy ganku i tym samym nie można przyjąć, iż był on przedmiotem wydanych pozwoleń na budowę. Ponadto przedmiotowe projekty budowlane nie przewidywały budowy jakichkolwiek schodów zewnętrznych od strony frontowej budynku zlokalizowanego przy ul. [...]-[...] w Ś. Co warte podkreślenia, PINB w Świdnicy w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazał, że z rejestrów prowadzonych przez ten organ nie wynika, aby w zakresie tego budynku zgłoszone było zakończenie budowy. W związku z tym, budowy ganku objętego postępowaniem nie można rozpatrywać w kategorii zmiany (nieistotnej lub istotnej) wprowadzonej do projektu. Jak wynika z oświadczeń Pana K. K. zawartych w dokumentach dołączonych do wniosków o zmianę sposobu użytkowania lokalu i wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu budowa budynku portierni zakończona została w 2008 r., natomiast według oświadczeń skarżących, budowa ganku rozpoczęła się w trakcie sporządzania aktu notarialnego w 2012 r. i zakończona została do września 2012 r. Tym samym od momentu zakończenia budowy budynku do czasu rozpoczęcia budowy ganku minęło co najmniej 3 5 roku. co oznacza, że na jego budowę konieczne było uzyskanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, co wynika z art. 37 p.b. Biorąc pod uwagę powyższe DWINB stwierdził, że PINB w Świdnicy trafnie uznał powstanie przedmiotowego ganku w warunkach samowoli budowlanej. W takiej sytuacji za zasadne również należy uznać zastosowanie procedury określonej w przepisie art. 48 p.b., która w niniejszym przypadku znajduje się już na jej drugim etapie. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 49e pkt 2 p.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku wycofania wniosku o legalizację. Z akt sprawy wynika, że w dniu 28 marca 2024 r. do siedziby PINB w Świdnicy wpłynęło pismo skarżących, w którym wskazały, iż są "zmuszone wycofać wniosek o legalizację obiektu stanowiącego wejście konieczne do samodzielnego lokalu mieszkalnego, zlokalizowane na działce nr [...] ponieważ jest on bezprzedmiotowy". Oświadczenie, zawarte w tym piśmie, należało więc uznać za wycofanie wniosku o legalizację w rozumieniu art. 49e pkt 2 p.b., które wiąże się z określonymi skutkami prawnymi. Dalej DWINB wyjaśniał, że wydanie decyzji na podstawie art. 49e pkt 2 p.b. stanowi konsekwencję wycofania wniosku o legalizację samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Z treści przepisu wynika, że decyzja nakazująca rozbiórkę ma w takim przypadku charakter związany, co oznacza, że ziszczenie się okoliczności wskazanej w tym przepisie powoduje po stronie organu obowiązek wydania decyzji o określonej treści. Nie ma w takiej sytuacji miejsca na uznanie administracyjne, w przypadku wycofanie wniosku o legalizację, wydanie decyzji o rozbiórce jest obligatoryjne. Odnosząc się do zarzutów odwołania DWINB podniósł, że zarówno zapisy aktu notarialnego jak i zaświadczenia o zmianie sposobu użytkowania i samodzielności lokalu, odnoszą się do samego lokalu mieszkalnego, nie zaś do ganku, a tylko ganek jest przedmiotem postępowania. Dodatkowo, jak wskazał DWINB, jak wynika również z samych oświadczeń stron, ganek dobudowany został już po wydaniu przedmiotowych dokumentów, stąd zarzuty te nie mogły wpłynąć na kształt podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżące wniosły do tutejszego sądu skargę, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 7, 77 i 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, w szczególności nieuwzględnienie zawinienia ze strony organów administracji publicznej przy wydawaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu oraz zaświadczenia o zmianie sposobu użytkowaniu lokalu; - art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa, polegające na obciążeniu strony konsekwencjami błędów organów administracji publicznej; - art. 2 Konstytucji RP poprzez obarczenie strony negatywnymi skutkami bezprawnego działania organów administracji; - art. 48 p.b. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy skarżące działały w zaufaniu do władz publicznych, które nie dopatrzyły się złamania przepisów prawa budowalnego. W uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg postępowania administracyjnego i podkreślono, że nabywając lokal, skarżące były przekonane, że skoro zbywca uzyskał stosowne zaświadczenia o samodzielności lokalu oraz o zmianie sposoby użytkowani, to wszelkie prace dostosowujące lokal do jego funkcji mieszkalnej wykonane zostały legalnie. Wyjaśniono, że z uwagi na duże nachylenie terenu w miejscu posadowienia ganku, istniejąca konstrukcja jest niezbędna do funkcjonowania wejścia do budynku, bez niej lokal będzie bezużyteczny, ponieważ wejście do mieszkania będzie niemożliwe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2026 r., pełnomocniczka skarżących podkreśliła, że nabywając lokal działały w zaufania do organów administracji, które wydały stosowne zaświadczenia. Wskazała, że gdyby miały jakiekolwiek podejrzenia co do legalności części lokalu, nie nabyłyby mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 w związku z § 1 tego artykułu ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem dokonywanej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa. Sąd czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 143.; zwana dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a.). Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanych wyżej przepisach p.p.s.a. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję nakazującej skarżącym rozbiórkę ganku, zlokalizowanego na dz. nr [...] przy budynku nr [...]-[...], zlokalizowanym na dz. nr [...] przy ul. [...] w Ś., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji stanowił art. 49e pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 725 – dalej jak wcześniej jako "p.b."), zgodnie z którym, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku wycofania wniosku o legalizację. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że po otrzymaniu postanowienia PINB z dnia 6 listopada 2023 r.nr 170/2023 o wstrzymaniu budowy ganku. Skarżące wystąpiły z wnioskiem legalizację. W związku z tym, postanowieniem nr 223/2023 z dnia 29 grudnia 2023 r., nałożył na skarżące obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, m.in. oświadczenia o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., tj. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kolejno, w dniu 28 marca 2024 r. do PINB wpłynęło pismo skarżących o wycofaniu wniosku o legalizację. Choć nie ma to znaczenia dla oceny prawidłowości wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, przypuszczać można, że na rezygnację z próby legalizacji wpływ miało stanowisko części współwłaścicieli nieruchomości, na której zlokalizowany jest sporny ganek, wykluczające możliwość uzyskania zgody na dysponowanie tą nieruchomością na cele budowlane. Natomiast przesądzający dla rozstrzygnięcia podjętego w sprawie jest sam fakt wycofanie wniosku legalizacyjnego, bez względu na przyczyny podjęcia tego kroku. Z przytoczonego bowiem przepisu wynika, że w takim przypadku organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie, zobowiązany jest do wydania orzeczenia nakazującego rozbiórkę. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo w ocenie Sądu organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i zakwalifikowały wykonane roboty budowlę jako samowolne rozbudowę, podlegającą reżimowi przepisów art. 48 p.b. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy projektu budowlanego, jak i zaświadczeń, na które powołują się skarżące, tj. zaświadczenia o zmianie sposobu użytkowania lokalu oraz o jego samodzielności, dokumenty te nie obejmowały ani schodów wejściowych do lokalu, ani ich obudowania (ganku). Skoro zaś nie były objęte projektem (ani zaświadczeniami), to rozpatrywane musza być jedynie w kategoriach samowoli. Co więcej, z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że sam budynek, w którym wyodrębniono lokal, o którego prowadzi sporne wejście, zlokalizowany na działce nr [...], natomiast ganek położony jest na działce nr [...], stanowiącej współwłasność. Wśród współwłaścicieli nieruchomości na której zlokalizowano rozbudowę nie ma zgody co do pozostawienia na tej nieruchomości ganku, co w zasadzie wyklucza możliwość legalizacji budynku. Z akt nie wynika, aby skarżące wystąpiły do sądu powszechnego o uzyskanie orzeczenia zastępującego zgodę pozostałych współwłaścicieli na dysponowanie tą częścią nieruchomości na cele budowalne. Zarzuty skargi, odnoszące się w istocie nie do treści rozstrzygnięć podjętych przez organy nadzoru budowalnego w niniejszym postępowaniu, a do wadliwości samej transakcji nabycia lokale i organów wydających zaświadczenia, nie mogły wpłynąć na ocenę decyzji o nakazie rozbiórki. Mogą one uzasadniać co najwyżej ewentualne cywilne roszczenia skarżących, jednakże pozostaje to bez wpływu na decyzję wydaną na podstawie art. 49e pkt p.b. która to decyzja – jak wyżej wskazano, była w niniejszej w sprawie jedynym prawidłowym zakończeniem postępowania, wobec ustalenia samowolnej budowy schodów i ganku przy jednoczesnym wycofaniu wniosku o legalizację Podsumowując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają przepisów Prawa budowlanego. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał jej oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). W sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia wystąpienia przesłanek zawartych przepisach Prawa budowlanego, nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. Sąd stwierdza, że organ wydając zaskarżoną decyzję odniósł się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń skarżących. Spowodowało to - zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości, uznając ją za nieuzasadnioną

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło