II SA/Wr 2879/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-12-22

Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Halina Kremis, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w drodze dziedziczenia po dniu 26 maja 1990 r. i w dniu wejścia w życie ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (24 października 2001 r.) była już użytkownikiem wieczystym, może być uznana za następcę prawnego osoby, która była użytkownikiem wieczystym w dniu 26 maja 1990 r. i tym samym nabyć z mocy prawa własność tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełnia warunków do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości. Ustawa wymaga, aby osoba fizyczna była użytkownikiem wieczystym nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu wejścia w życie ustawy (24 października 2001 r.). Skarżąca nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze dziedziczenia po dniu 26 maja 1990 r., a jej rodzice byli użytkownikami wieczystymi tylko w dniu 26 maja 1990 r. W związku z tym skarżąca nie jest ani osobą wymienioną w art. 1 ust. 1 ustawy, ani następcą prawnym takiej osoby.
Stan faktyczny
Skarżąca B. R. złożyła wniosek o nieodpłatne nabycie własności nieruchomości, której była użytkownikiem wieczystym. Organ I instancji odmówił, wskazując, że skarżąca nie była użytkownikiem wieczystym w wymaganych dniach 26 maja 1990 r. i 24 października 2001 r., a prawo nabyła w drodze dziedziczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że następcy prawni mogą nabyć prawo tylko wtedy, gdy osoby, których są następcami, spełniały oba warunki czasowe. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, że jako następca prawny rodziców, którzy byli użytkownikami wieczystymi w 1990 r., powinna nabyć własność.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: NSA Halina Kremis NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] ([...]) Prezydent W. na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej B. R., odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia na własność nieruchomości położonej we W. przy ul. B. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że dnia [...]r. skarżąca złożyła wniosek w sprawie nieodpłatnego nabycia na własność wyżej wymienionej nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Powołując się na unormowania art. 1 przywołanej ustawy Prezydent W. podniósł, że skarżąca nabyła prawo wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości na podstawie postanowień Sądu Rejonowego dla W.-F. z dnia [...]r. sygn. akt [...], z dnia [...]r. sygn. akt [...]oraz z dnia [...]r. sygn. akt [...], a zatem – zdaniem organu – nie spełnia ona warunku pozostawania użytkownikiem wieczystym w dniu [...]r. oraz w dniu [...] r. Organ I instancji podał, iż wobec niespełnienia kryterium podmiotowego nie żądano od strony oświadczenia wynikającego z art. 3 ust. 1 ustawy, to jest o nieskorzystaniu z uwłaszczenia mieniem, o którym mowa w art. 56a ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. W odwołaniu złożonym od tej decyzji B. R. wniosła o jej zmianę przez przyznanie nieodpłatnego nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem skarżącej stwierdzenie, że nie spełnia warunku wymienionego w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, ponieważ nie pozostawała użytkownikiem wieczystym w dniu [...]r. oraz w dniu [...]r., nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem jej rodzice w dniu [...]r. byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości, a ona jest ich następcą prawnym. Skarżąca podniosła, że wniosek o nieodpłatne nabycie prawa własności użytkowanej nieruchomości złożyła w terminie przewidzianym w ustawie i podkreśliła, że wcześniejsza decyzja odmowna Prezydenta W. z dnia [...]r. zawierała inne od obecnie podanych podstawy odmowy i została uchylona w dniu [...]r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W . Powołując się na powyższe oraz na wątpliwości interpretacyjne wynikające z niejasnego sformułowania art. 1 ustawy i na swoją trudną sytuację materialną wniosła o uwzględnienie odwołania. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości podniósł, że z przewidzianego w ustawie nabycia prawa własności korzystają osoby fizyczne, które zarówno w dniu [...]r., jak i w dniu [...]r. były użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości, do których znajduje zastosowanie ustawa. Kolegium wywiodło, że oznacza to, iż ta sama osoba uzyskała najpóźniej w dniu [...]r. status użytkownika wieczystego i ta sama osoba jest nim nadal w dniu [...]r. Konsekwencją takiego uregulowania jest przyjęcie, że za następców prawnych osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 można uznać tylko osoby, które kwalifikowały się na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy do wystąpienia o nabycie nieruchomości, a więc uzyskały prawo użytkowania wieczystego po [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło następnie, że – jak wynika z akt sprawy – w dniu [...]r. użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości byli F. i M. N., a B. R. nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w wyniku dziedziczenia (postanowienia Sądu Rejonowego dla W.-F. z dnia [...]r. i z dnia [...]r.) oraz podziału majątku wspólnego, działu spadku i zniesienia współwłasności (postanowienie Sądu Rejonowego dla W.-F. z dnia [...]r.). W dniu [...]r. B. R. była już użytkowniczką wieczystą przedmiotowej nieruchomości, nie może więc być uważana za następcę prawnego osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy. Na powyższą decyzję B. R. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzuciła tej decyzji naruszenie prawa. Podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podkreśliła, że jej rodzice byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości od [...]r., a ona zamieszkała z rodzicami od chwili zgłoszenia do użytkowania domu wybudowanego na tej nieruchomości, to jest od [...] r. i mieszka tam nadal. Zarzuciła, że w Kodeksie postępowania cywilnego nie ma takich przepisów, które wyłączałyby użytkowanie wieczyste z dziedziczenia i prawa spadkowego. Stwierdzając, iż jest tu zachowana ciągłość, kontynuacja prawa użytkowania wieczystego, wywodziła, że jako spadkobierca nabyła prawo do nieodpłatnego nabycia na własność przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonej decyzji. Przepis art. 1 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, iż osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna. W myśl ust. 2 tego artykułu prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1. Stosownie do ust. 3 art. 1 decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości wydaje starosta - w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa, lub wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa - w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego. Przepis art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy wymaga, aby osoby fizyczne uprawnione do nabycia prawa własności wymienionych w tej ustawie nieruchomości były użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi tych nieruchomości "w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy", to jest w dniu 24 października 2001 r. Wymóg ten oznacza, że nie każda osoba fizyczna będąca użytkownikiem lub współużytkownikiem wieczystym nieruchomości nabywa prawo własności tej nieruchomości na podstawie przepisów omawianej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., lecz tylko taka osoba, która była użytkownikiem (współużytkownikiem) wieczystym danej nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu 24 października 2001 r. Skoro zatem osobami, o których mowa w ust. 1 art. 1 cytowanej ustawy, są takie osoby fizyczne, które były użytkownikami (współużytkownikami) wieczystymi danej nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu 24 października 2001 r., to – w konsekwencji – osobami wymienionymi w ust. 2 tego artykułu są osoby fizyczne będącymi następcami prawnymi osób, które były użytkownikami (współużytkownikami) wieczystymi danej nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu 24 października 2001 r., a nie tylko w jednej z tych dat. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę jednoznaczne brzmienie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, skarżąca nie może być uznana za następcę prawnego osób wymienionych w ust. 1 art. 1 tej ustawy, gdyż jej rodzice byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości jedynie w dniu 26 maja 1990 r. Natomiast skarżąca, chociaż w dniu 24 października 2001 r. była wieczystym użytkownikiem tej nieruchomości, prawo wieczystego użytkowania nabyła po dniu [...]r. Tak więc skarżąca ani nie jest sama osobą, o której mowa w art. 1 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy, ani też nie jest następcą prawnym takich osób. Argumenty podnoszone w skardze nie zmieniają powyższych faktów. Dlatego nie miały one wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie wykazała, by decyzje te naruszały prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło