II SA/Wr 2879/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-12-22
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Halina Kremis, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w drodze dziedziczenia po dniu 26 maja 1990 r. i w dniu wejścia w życie ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (24 października 2001 r.) była już użytkownikiem wieczystym, może być uznana za następcę prawnego osoby, która była użytkownikiem wieczystym w dniu 26 maja 1990 r. i tym samym nabyć z mocy prawa własność tej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełnia warunków do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości. Ustawa wymaga, aby osoba fizyczna była użytkownikiem wieczystym nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu wejścia w życie ustawy (24 października 2001 r.). Skarżąca nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze dziedziczenia po dniu 26 maja 1990 r., a jej rodzice byli użytkownikami wieczystymi tylko w dniu 26 maja 1990 r. W związku z tym skarżąca nie jest ani osobą wymienioną w art. 1 ust. 1 ustawy, ani następcą prawnym takiej osoby.Stan faktyczny
Skarżąca B. R. złożyła wniosek o nieodpłatne nabycie własności nieruchomości, której była użytkownikiem wieczystym. Organ I instancji odmówił, wskazując, że skarżąca nie była użytkownikiem wieczystym w wymaganych dniach 26 maja 1990 r. i 24 października 2001 r., a prawo nabyła w drodze dziedziczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że następcy prawni mogą nabyć prawo tylko wtedy, gdy osoby, których są następcami, spełniały oba warunki czasowe. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, że jako następca prawny rodziców, którzy byli użytkownikami wieczystymi w 1990 r., powinna nabyć własność.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: NSA Halina Kremis NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] ([...]) Prezydent W. na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej B. R., odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia na własność nieruchomości położonej we W. przy ul. B. [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że dnia [...]r. skarżąca złożyła wniosek w sprawie nieodpłatnego nabycia na własność wyżej wymienionej nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Powołując się na unormowania art. 1 przywołanej ustawy Prezydent W. podniósł, że skarżąca nabyła prawo wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości na podstawie postanowień Sądu Rejonowego dla W.-F. z dnia [...]r. sygn. akt [...], z dnia [...]r. sygn. akt [...]oraz z dnia [...]r. sygn. akt [...], a zatem – zdaniem organu – nie spełnia ona warunku pozostawania użytkownikiem wieczystym w dniu [...]r. oraz w dniu [...] r. Organ I instancji podał, iż wobec niespełnienia kryterium podmiotowego nie żądano od strony oświadczenia wynikającego z art. 3 ust. 1 ustawy, to jest o nieskorzystaniu z uwłaszczenia mieniem, o którym mowa w art. 56a ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.
W odwołaniu złożonym od tej decyzji B. R. wniosła o jej zmianę przez przyznanie nieodpłatnego nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości.
Zdaniem skarżącej stwierdzenie, że nie spełnia warunku wymienionego w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, ponieważ nie pozostawała użytkownikiem wieczystym w dniu [...]r. oraz w dniu [...]r., nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem jej rodzice w dniu [...]r. byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości, a ona jest ich następcą prawnym. Skarżąca podniosła, że wniosek o nieodpłatne nabycie prawa własności użytkowanej nieruchomości złożyła w terminie przewidzianym w ustawie i podkreśliła, że wcześniejsza decyzja odmowna Prezydenta W. z dnia [...]r. zawierała inne od obecnie podanych podstawy odmowy i została uchylona w dniu [...]r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W . Powołując się na powyższe oraz na wątpliwości interpretacyjne wynikające z niejasnego sformułowania art. 1 ustawy i na swoją trudną sytuację materialną wniosła o uwzględnienie odwołania.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości podniósł, że z przewidzianego w ustawie nabycia prawa własności korzystają osoby fizyczne, które zarówno w dniu [...]r., jak i w dniu [...]r. były użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości, do których znajduje zastosowanie ustawa. Kolegium wywiodło, że oznacza to, iż ta sama osoba uzyskała najpóźniej w dniu [...]r. status użytkownika wieczystego i ta sama osoba jest nim nadal w dniu [...]r. Konsekwencją takiego uregulowania jest przyjęcie, że za następców prawnych osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 można uznać tylko osoby, które kwalifikowały się na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy do wystąpienia o nabycie nieruchomości, a więc uzyskały prawo użytkowania wieczystego po [...]r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło następnie, że – jak wynika z akt sprawy – w dniu [...]r. użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości byli F. i M. N., a B. R. nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w wyniku dziedziczenia (postanowienia Sądu Rejonowego dla W.-F. z dnia [...]r. i z dnia [...]r.) oraz podziału majątku wspólnego, działu spadku i zniesienia współwłasności (postanowienie Sądu Rejonowego dla W.-F. z dnia [...]r.). W dniu [...]r. B. R. była już użytkowniczką wieczystą przedmiotowej nieruchomości, nie może więc być uważana za następcę prawnego osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy.
Na powyższą decyzję B. R. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarżąca zarzuciła tej decyzji naruszenie prawa.
Podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podkreśliła, że jej rodzice byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości od [...]r., a ona zamieszkała z rodzicami od chwili zgłoszenia do użytkowania domu wybudowanego na tej nieruchomości, to jest od [...] r. i mieszka tam nadal. Zarzuciła, że w Kodeksie postępowania cywilnego nie ma takich przepisów, które wyłączałyby użytkowanie wieczyste z dziedziczenia i prawa spadkowego. Stwierdzając, iż jest tu zachowana ciągłość, kontynuacja prawa użytkowania wieczystego, wywodziła, że jako spadkobierca nabyła prawo do nieodpłatnego nabycia na własność przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonej decyzji.
Przepis art. 1 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, iż osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna.
W myśl ust. 2 tego artykułu prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1.
Stosownie do ust. 3 art. 1 decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości wydaje starosta - w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa, lub wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa - w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego.
Przepis art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy wymaga, aby osoby fizyczne uprawnione do nabycia prawa własności wymienionych w tej ustawie nieruchomości były użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi tych nieruchomości "w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy", to jest w dniu 24 października 2001 r. Wymóg ten oznacza, że nie każda osoba fizyczna będąca użytkownikiem lub współużytkownikiem wieczystym nieruchomości nabywa prawo własności tej nieruchomości na podstawie przepisów omawianej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., lecz tylko taka osoba, która była użytkownikiem (współużytkownikiem) wieczystym danej nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu 24 października 2001 r.
Skoro zatem osobami, o których mowa w ust. 1 art. 1 cytowanej ustawy, są takie osoby fizyczne, które były użytkownikami (współużytkownikami) wieczystymi danej nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu 24 października 2001 r., to – w konsekwencji – osobami wymienionymi w ust. 2 tego artykułu są osoby fizyczne będącymi następcami prawnymi osób, które były użytkownikami (współużytkownikami) wieczystymi danej nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu 24 października 2001 r., a nie tylko w jednej z tych dat.
W tej sytuacji, biorąc pod uwagę jednoznaczne brzmienie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, skarżąca nie może być uznana za następcę prawnego osób wymienionych w ust. 1 art. 1 tej ustawy, gdyż jej rodzice byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości jedynie w dniu 26 maja 1990 r. Natomiast skarżąca, chociaż w dniu 24 października 2001 r. była wieczystym użytkownikiem tej nieruchomości, prawo wieczystego użytkowania nabyła po dniu [...]r. Tak więc skarżąca ani nie jest sama osobą, o której mowa w art. 1 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy, ani też nie jest następcą prawnym takich osób.
Argumenty podnoszone w skardze nie zmieniają powyższych faktów. Dlatego nie miały one wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie wykazała, by decyzje te naruszały prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło