II SA/Wr 2888/01

Sygn. akt 3 II SA/Wr 2888/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Adamiak Sędziowie : WSA - Jerzy Strzebińczyk Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska ( sprawozdawca ) Protokolant - Halina Rosłan Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] o numerze [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. odstępuje od orzeczenia o wykonaniu zaskarżonej decyzji Sygn. akt 3 II SA /Wr 2888/2001 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. ustalił u W. M. brak podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych w postaci pylicy płuc , choroby narządu ruchu zawodowego uszkodzenia słuchu - wymienionych kolejno w pozycjach 2, 12 i 15 wykazu chorób zawodowych ,stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] na mocy art. 134 kpa D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2001 r. skargi W. M. na wymienione postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem sygn. akt II SA/ Wr 1281/99 oddalił skargę . Po wydaniu wyroku , do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. wpłynęły w dniu 14 sierpnia 2001 r. pisma W. M. z dnia [...], do których załączono odpis zapadłego w dniu 4 lipca 2001 r. orzeczenia NSA Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu sygn. akt II SA/Wr 1281/99 oddalającego skargę na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania , a nadto - opinię z dnia 20 lipca 2000 r. wydaną przez biegłych lekarzy Sądu Wojewódzkiego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. w sprawie sygn. akt IX2U 1569/00 wraz z opinią uzupełniającą , sporządzoną 5 października 2000 r., kserokopię umowy o pracę na stanowisku ślusarza z dn. 9 grudnia 1968 r. zawartą z Fabryką Narzędzi Rolniczych w J. oraz świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z marca 1995 r. , wystawione przez A S.A. w J. W przedmiotowych pismach W. M. wniósł o " ponowny bieg sprawy z badań Katedry medycyny wyższej instancji " , podając okresy zatrudnienia , wskazując na fakt pozostawania rencistą III grupy, wykonywania pracy w zapyleniu , utratę słuchu wskutek przekroczenia normy hałasu oraz przeprowadzone końcowo badanie i wydane opinie przez biegłych lekarzy Sądu Wojewódzkiego. Wymieniając dalej liczne schorzenia stwierdził , ze zostały spowodowane warunkami, w pracy przemysłowej. Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. po zapoznaniu się z materiałami postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia chorób zawodowych u W. M., w szczególności z pismami strony z dnia 8 sierpnia 2001 r., na podstawie art. 149 §3 kpa decyzją Sygn. akt 3 II SA /Wr 2888/2001 z dn. [...] Nr [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia chorób zawodowych przytaczając w uzasadnieniu , iż po ponownym wnikliwym i wszechstronnym przeanalizowaniu całości materiałów sprawy, w tym załączników do wspomnianych na wstępie pism z dnia 8 sierpnia 2001 r., stwierdzić należy, że zachodzi brak jakichkolwiek przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania na podstawie art.145 § 1 kpa. Wprawdzie w jednym z załączników - opinii biegłych Sądu Wojewódzkiego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. z dnia 20 lipca 2000 r. sygn. akt IX 2 U 1569/001-303321-lekarze stwierdzili u strony obustronny niedosłuch, ale nie wykazali związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy uprzednim zatrudnieniem i świadczoną przez niego pracą a zaistniałym "obustronnym niedosłuchem". Po rozpatrzeniu wniesionego w ustawowym terminie odwołania organ drugiej instancji – D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w decyzji podjętej [...] Nr [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia wskazano , iż skarżący nie przedstawił żadnych przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania w myśl art. 145 § 1 kpa. Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. wydał decyzję ostateczną w 1999 r. Dostarczone przez skarżącego w 2001 r. opinie biegłych lekarzy Sądu Wojewódzkiego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. - w przeświadczeniu organu odwoławczego - nie wniosły nic nowego do sprawy. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu W. M. stwierdził , że "Katedra Medycyny" uznała istniejące schorzenia za nabyte w ciągu 14 lat pracy w szkodliwych warunkach w Zakładach B w J. Sanepid oraz Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. nie posiadali badań biegłych lekarzy z Sądu Wojewódzkiego, tzn. opinii wydanych w 2000 roku - z dnia 20 lipca oraz uzupełniającej z dnia 5 października , które w przekonaniu strony są prawidłowe i uzasadnione wyrokiem sądowym .Wnosząc o " przyznanie choroby zawodowej" wymienił zespół rozpoznanych u niego i leczonych wcześniej chorób , podnosząc przy tym okoliczności dotyczące czasu pracy , stanowisk na jakich był zatrudniany, szkodliwych warunków pracy tj. narażenia na hałas ponadnormatywny, zapylenie, gorący mikroklimat , a nadto fakt orzeczenia o trwałej niezdolności do pracy i pobierania renty w II grupie inwalidzkiej .Na poparcie twierdzeń 2 Sygn. akt 3 II SA /Wr 2888/2001 i wniosków skargi skarżący załączył opinię lekarską Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. z dnia [...], zaświadczenia lekarskie z Poradni Ogólnej Gminnego Zespołu Zakładów Opieki Podstawowej w P. datowane na [...] i [...] opinię biegłych lekarzy Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. z [...], opinię komisyjnego badania przez biegłych lekarzy z [...] , nadto kartę wypisową z Kliniki Chorób Zawodowych w S. z [...], opinie biegłych lekarzy Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z [...], charakterystykę stanowiska pracy. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie , podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu z racji stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego , które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy obu instancji dokonały wadliwej wykładni art. 149 § 3 kpa , wskazanego jako podstawę prawną zaskarżonych decyzji , rozstrzygających o odmowie wznowienia postępowania z braku przesłanek uzasadniających wznowienie twierdząc , że dołączone przez stronę skarżącą opinie biegłych lekarzy nic do sprawy nie wniosły. Zgodnie z art. 149 § 1 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia , które stosownie do § 2 tego artykułu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W tym świetle , zważywszy również na regulację zawartą w art. 151 kpa , dopiero wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania stwarza możliwość zbadania istnienia oraz zasadności podstaw wznowienia , o których mowa w art. 145 § 1 i art. l45a kpa. Nie może być natomiast uznane za przesłankę odmowy wznowienia postępowania , w myśl art. 149 § 3 kpa , ustalenie braku omawianych podstaw. W takim wypadku bowiem , jak wyrażono to wprost w art. 151 § 1 pkt 1 kpa , organ administracji publicznej , po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 ( a zatem po uprzednim dokonaniu wznowienia ) , gdy stwierdzi brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a - wydaje decyzję , w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej. W doktrynie oraz judykaturze przyjął 3 Sygn. akt 3 II SA /Wr 2888/2001 się jednolity pogląd, iż wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania na gruncie art. 149 § 3 jest możliwe wyłącznie w wypadku, gdy wznowienie nie jest dopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych oraz w razie złożenia podania z przekroczeniem terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 lub art. 145a § 2 kpa , jeśli nie uległ on przywróceniu. Niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych zachodzi w sytuacji wniesienia żądania przez osobę nie będącą stroną lub innym podmiotem uprawnionym do żądania wznowienia , strona nie ma zdolności do czynności prawnych , a działa bez przedstawiciela ustawowego. Odmowa wznowienia z przyczyn przedmiotowych następuje, gdy w sprawie nie została wydana decyzja ostateczna lub w której organ działał w innej formie, przykładowo - umowy cywilnej , czynności materialno - technicznych , w formie zaświadczenia , gdy sytuacja jednostki jest kształtowana z mocy prawa, , jeśli strona opiera żądanie na postawie rażącego naruszenia prawa (por. np. wyrok NSA z 8 lipca 1999r. I SA 1611/98, LEX Nr 48572 ). Na tle niniejszej sprawy należy zauważyć , iż organy administracji zupełnie pominęły kwestię rozważenia , czy strona skarżąca dochowała termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania , tj. termin jednego miesiąca od dnia , w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania ( art. 148 § 1 kpa). Ponadto budzi wątpliwości kwalifikacja prawna podania strony skarżącej , jaką przyjęły organy obu instancji - z powodu niejasności zawartych w nim sformułowań. Kodeks postępowania administracyjnego , w ramach nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych , oprócz instytucji wznowienia postępowania , dotyczącej wad kwalifikowanych , przewiduje także możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych prawidłowych lub dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, o czym mowa jest w art. 154 kpa , zgodnie z którym decyzja ostateczna , na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał , lub przez organ wyższego stopnia , jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Rzeczą organów wobec powyższego, było zwrócenie się do strony skarżącej o sprecyzowanie treści i zakresu żądania ze wskazaniem rzeczywistej podstawy prawnej , na jakiej je opiera. Przedmiot postępowania wszczętego na żądanie strony ( art.61§ 1 kpa ) wyznacza strona w podaniu ( art. 63§ 1 i 3 kpa ) , a jej oświadczenie woli w tej materii , tzn. co do trybu , przesłanek oraz zakresu postępowania , nie może być przez organ dorozumiane i jest wiążące. W tym celu należało stronie skarżącej udzielić stosownej pomocy , wskazówek oraz wyjaśnień 4 Sygn. akt 3 II SA /Wr 2888/2001 wzywając ją do sprecyzowania żądania. Zaniechanie takich działań należy bezsprzecznie ocenić w kategoriach istotnych naruszeń zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego - wyrażonej w art. 8 zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz ustanowionej w art.9 zasady udzielania stronom należytej i wyczerpującej informacji faktycznej i prawnej , co przyczyniło się tym samym do sprzeniewierzenia się regule art.7, nakładającej na organy obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy , mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z przytoczonych względów , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002 r. Nr 153 , poz.1270 ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 , poz. 1271 z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji. W dalszym postępowaniu należy - uwzględniając poczynione wyżej wywody oraz dokonaną wykładnię norm prawnych - stosownie pouczyć i wezwać stronę skarżącą do sprecyzowania żądania , a w razie wskazania przez nią na tryb wznowienia postępowania - także do wyjaśnienia okoliczności związanych z ustaleniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa .