II SA/Wr 2893/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-12-03
Skład orzekający: S. NSA Jolanta Sikorska, S. NSA Andrzej Wawrzyniak, S. NSA Bogumiła Skrzypczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny, powinien stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie wydania pierwotnej decyzji, czy też przepisy obowiązujące w dacie ponownego orzekania, jeśli nastąpiła zmiana stanu prawnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny, powinien stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie wydania pierwotnej decyzji, jeśli zmiana stanu prawnego nastąpiła po wydaniu tej decyzji, a przed ponownym orzekaniem. Stosowanie przepisów obowiązujących w dacie ponownego orzekania, które są niekorzystne dla strony, obciążałoby ją negatywnymi konsekwencjami wadliwie prowadzonego przez organ postępowania i naruszałoby zasadę zaufania do państwa i prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozbawienia K. K. uprawnień kombatanckich. Po uchyleniu pierwotnych decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny, organ ponownie wydał decyzje pozbawiające skarżącą uprawnień, stosując przepisy w nowym brzmieniu, które weszły w życie po wydaniu pierwotnych decyzji. Skarżąca zarzuciła organowi niewykonanie zaleceń sądu, wadliwe zastosowanie prawa oraz nieuwzględnienie okoliczności dotyczących jej represjonowania w dzieciństwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ nieprawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, stosując nową, niekorzystną dla skarżącej regulację prawną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: S. NSA Andrzej Wawrzyniak S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Protokolant: Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2004 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]roku Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]roku (Nr [...]); 2. z a s ą d z a od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 265 złotych (słownie: dwieście sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; 3. n i e o r z e k a, czy zaskarżona decyzja może być wykonana.
Uzasadnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 maja 2000 roku (II SA/Wr 1833/98) uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] roku (Nr [...]) i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] r. (Nr [...], którą Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - z powołaniem się na art. 21 ust.2 pkt. 4 lit. a i art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.) - pozbawił K. K. uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a. i art. 21 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950). W chwili wydawania zaskarżonej decyzji przepis ten stanowił, że uprawnienia, o których mowa w ust. 1, nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (pkt.4 lit. "a"). Z dalszych postanowień tej normy prawnej wynika natomiast, że nie stosuje się ust. 22 pkt. 4 lit. "a" wobec osób, które przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w strukturach, jednostkach i na stanowiskach, o których mowa w ust. 2 w pkt.4 lit. "a" wykonywały wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 3 pkt.2). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby o treści tego rozwiązania ustawowego skarżąca była pouczona (art. 9 k.p.a.). W skardze wskazano, że skarżąca przedłożyła dowody, iż podczas zatrudnienia w strukturach, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt.4 lit. "a" wykonywała wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W piśmie z dnia [...]r., wyjaśniła, że w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w G. zaczęła pracować, mając niespełna [...] lat, w charakterze gońca i pomocy biurowej, w sekretariacie wysyłki poczty służbowej, na etacie młodszego referenta. Podobnie stwierdza znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Policji w G. z dnia [...]r. L. dz. [...]. Zdaniem Sądu Kwestie te wymagały sprawdzenia, a także należytej oceny.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]roku (Nr [...]) pozbawił K. K. uprawnień kombatanckich. Organ stwierdził, że K. K. uprawnienia kombatanckie nabyła wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] roku do dnia [...] roku. W okresie tym była zatrudniona w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, co wynika z pisma Komendy Wojewódzkiej Policji w G. z dnia [...] roku. Organ wezwał wnioskodawczynię do przedstawienia dowodów, że służbę w tych organach odbywała w oparciu o skierowanie organizacji niepodległościowych, jednakże takie dowody nie zostały przedstawione. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazał, że ustawa z dnia 4 marca 1999 roku o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osób będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 77 poz. 862) usunęła przepis dotyczący zachowania uprawnień kombatanckich przez osoby, które w okresie służby w organach Urzędu Bezpieczeństwa pełniły funkcje nie związane ze stosowaniem represji wobec osób i organizacji walczących o suwerenność Polski. W związku z tym, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 1 lit. a, w zw. z art. 21 ust. 2 pkt. 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.) należało skarżącą pozbawić uprawnień kombatanckich.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy K. K. zarzuciła, że organ nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nadto pominął fakt, że skarżąca zachowała uprawnienia kombatanckie z powodu represji doznanych w okresie okupacji, a w szczególności na skutek odebrania jej jako [...]- letniej dziewczynki od rodziców i osadzenie w ośrodku mającym na celu wynarodowienie. Zdaniem skarżącej w ten sposób spełnione zostały warunki zachowania uprawnień kombatanckich, wymienione w art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.).
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...]roku.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że fakt zatrudnienia K. K. w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego jest bezsporny. W obecnym stanie prawnym, zgodnie z art.25 ust.2 pkt 1 lit.a w związku z art.21 ust.2 pkt 4 lit.a cyt. ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów osoby, które pełniły służbę i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego, bez względu na zajmowane stanowisko, chyba że osoby te przedstawią dowody, o których mowa w art.21 ust.3 cyt. ustawy, tj. dowody świadczące, że do organów tych zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu niesienia im pomocy. Urząd pismem z dnia [...]r. powiadomił stronę o obecnym stanie prawnym sprawy oraz wezwał do nadesłania dowodów, o których mowa w art.21 ust.3 cyt. ustawy. W odpowiedzi K. K. nadesłała pismo z dnia [...]r. z którego wynika, iż taka okoliczność nie miała miejsca.
Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze zarzucono, że organ zamiast zastosowania przepisu art. 21 ust. 3 pkt. 2) powołanej wyżej ustawy, który stanowi, że nie stosuje się przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4) lit. a) wobec osób, które przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w strukturach, jednostkach i na stanowiskach, o których mowa w ust. 2 w pkt. 4) lit. a), wykonywały wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, oraz przepisu art. 4 ust. 2 powołanej wyżej ustawy z 24 stycznia 1991 r. który stanowi, że przepisy ustawy stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia - wadliwie zastosował art. 25 ust. 2 pkt. 1, w zw. z art. 21 ust. 2 pkt. 4 lit. a tej ustawy. Ponadto skarga zarzucała inne naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. - przez nie podjęcie przez organ administracji kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nie przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącą we wniosku z dnia [...]r. i w piśmie z dnia [...] r.
W szczególności skarżąca podkreśliła, że pismem z dnia [...]r. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zwrócił się do niej o nadesłanie wszelkich dowodów, o których mowa w art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm). Jednak zdaniem skarżącej organ w ten sposób nie wyczerpał obowiązku informowania strony o jej prawach. Pismem z dnia [...] r. podała, że nie została skierowana do pracy w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego przez organizacje niepodległościowe. W tych strukturach zaczęła pracować mając nie ukończone lat [...] w charakterze gońca i pomocy biurowej w Sekretariacie Wysyłki Poczty Służbowej, na etacie młodszego referenta, a po pracy uczęszczała do szkoły wieczorowej i wykonywała wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca powołała się na to, iż już w piśmie z dnia [...]r. podała, że jej rodzina była represjonowana przez okupanta niemieckiego, że ojciec wnioskodawczyni za działalność konspiracyjną przeciwko okupantowi niemieckiemu musiał się ukrywać, a jej matka - jako zakładniczka - została aresztowana i przebywała w odosobnieniu przez 9 miesięcy. Skarżąca będąc dzieckiem w wieku [...] lat została odebrana rodzicom i zamknięta w miejscu odosobnienia, tj. w ochronce dla dzieci przy ulicy L. w C. L., gdzie Niemcy poddawali dzieci badaniom i selekcji, mającej na celu wybór dzieci, które miały być odtransportowane do III Rzeszy i przekazane niemieckim rodzinom. Skarżąca podniosła również, że - stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1) lit. c) ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - przepisy wskazanej wyżej ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Ponadto, zgodnie z treścią art. 4 ust. 2 przepisy wskazanej wyżej ustawy stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia. Skarżąca na te okoliczności zaoferowała dowody z zeznań świadków, organ jednak nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania.
Skarżąca nie godzi się również ze stanowiskiem organu administracji, który powołuje się na zmianę przepisu w trakcie niniejszego postępowania, a który jest niekorzystnie w tej chwili interpretowany dla skarżącej. Zdaniem skarżącej organ administracji winien stosować w niniejszej sprawie przepisy, które obowiązywały w chwili rozpoznania po raz pierwszy wniosku o przyznanie skarżącej uprawnień kombatanckich.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i powołał się na swoja poprzednią argumentację.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku - właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie organy administracyjne naruszyły prawo materialne,
W szczególności w sprawie doszło do nieprawidłowego zastosowania przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.) w brzmieniu wynikającym ze zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 4 marca 1999 roku o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. nr 77 poz. 862).
W niniejszej sprawie pierwotna decyzja zostały wydane przed zmiana ustawy ostatnio wskazanej. Decyzje te zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2000 roku. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podstawą prawną wydania tych decyzji mogły być jedynie przepisy art. 21 ust. 2 pkt. 4 lit. a i ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950) w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 4 marca 1999 roku. Wskazał też Naczelny Sąd Administracyjny, że przy takim brzmieniu ustawy istotne znaczenie mogły mieć zarzuty skarżącej, że w organach Bezpieczeństwa Publicznego pracowała na stanowiskach nie związanych ze stosowaniem represji wobec osób i organizacji walczących o niepodległość i suwerenność Polski.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie zastosował się do tych zaleceń i wydał decyzje w oparciu o brzmienie ustawy po zmianie wynikającej z ustawy z dnia 4 marca 1999 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że do decyzji wydanych po ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien stosować ustawę z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ) w poprzednim brzmieniu.
Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2001 roku OPS 14/00 - ONSA Nr 3 poz. 101. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w tej uchwale, że "...Strona ma prawo do niewadliwie prowadzonego postępowania administracyjnego i prawidłowego stosowania prawa pozytywnego, a także do honorowania jej praw podmiotowych (uprawnienie do przeprowadzenia "samooczyszczenia" i ekspektatywa utrzymania uprawnień kombatanckich na warunkach ukształtowanych w czasie toczącego się postępowania weryfikacyjnego, wprowadzona w życie z dniem 31 lipca 1997 r.). Jeżeli organ administracji postępuje (w postępowaniu "pierwotnym") niezgodnie z ciążącymi na nim powinnościami, ryzyko tych nieprawidłowości i ich negatywne konsekwencje nie mogą obarczać strony. Dlatego należy odrzucić tezę przyjętą na tle rozważanej sytuacji przez organ administracji, że w każdym wypadku prawem właściwym przy orzekaniu po uchyleniu decyzji administracyjnej przez NSA jest prawo obowiązujące w dniu ponownego orzekania (wydania ostatecznej decyzji administracyjnej). Takie rozstrzygnięcie kwestii międzyczasowej oznaczałoby obarczenie strony negatywnymi konsekwencjami wadliwej pracy organu, której braki zostały stwierdzone w kontrolnym postępowaniu przed NSA. Jeżeli tymi negatywnymi konsekwencjami miałoby być stosowanie niekorzystnego dla strony stanu prawnego (po dniu 9 października 1999 r.), to powinnością organu dokonującego analizy kwestii intertemporalnej jest poszukiwanie reguły intertemporalnej eliminującej to ryzyko. W tym samym kierunku działa argument interesu publicznego: wzgląd na autorytet wymiaru sprawiedliwości. Zadaniem sądowej kontroli administracji jest eliminowanie z obrotu prawnego decyzji wadliwych i dawanie administracji wytycznych wynikających z przeprowadzonej kontroli (art. 30 ustawy o NSA). Zadanie to byłoby spełnione tylko formalnie, gdyby uznać, iż w rozważanym wypadku znaczenie decydujące o wyborze prawa ma data decyzji kończącej postępowanie ponowne, po wyroku sądowym (...). Oba te argumenty wystarczają, aby odrzucić koncepcję, zgodnie z którą datą miarodajną dla określenia prawa właściwego w rozważanej sprawie jest data decyzji kończącej postępowanie w sprawie po dniu 9 października 1999 r., wydanej w postępowaniu ponownym po wyroku sądowym. W takim wypadku ktoś, kto nie powinien był stracić uprawnień (albo przynajmniej kto miałby szansę ich zachowania), straciłby je tylko dlatego, że postępowanie w jego sprawie było prowadzone opieszale i niedbale. Interpretacja przepisów intertemporalnych w tym wypadku polegałaby na aprobacie rozwiązań niesprawiedliwych, a konstrukcyjnie bynajmniej nie nieuniknionych, lecz tylko jednych z możliwych. Oznaczałoby to budowanie rozwiązania kwestii intertemporalnej na fundamencie wynikającym z aprobaty wadliwych działań administracji, które sądowa kontrola powinna eliminować, a nie akceptować. Tego rodzaju rozstrzygnięcie byłoby też sprzeczne z konstytucyjną zasadą zaufania do państwa i prawa (art. 2 Konstytucji), byłoby przerzucaniem na obywatela negatywnych skutków sprzecznego z prawem działania administracji. Strona byłaby ponadto pozbawiona możliwości korzystania z nabytych praw materialnoprawnych (ekspektatywy utrzymania uprawnień kombatanckich; naruszenie praw nabytych) dlatego tylko, że organ administracji zachował się wobec niej nieprawidłowo, co wydłużyło postępowanie. W takiej sytuacji całe postępowanie sądowo-kontrolne byłoby postępowaniem pozornym. Taka interpretacja w praktyce prowadzi do pozbawienia treści prawa do sądu w rozważanym zakresie. Warto dodać, że na tle Europejskiej konwencji praw człowieka za naruszenie prawa do sądu uznaje się zapewnienie ochrony sądowej tylko formalnej czy też pozornej. Jeżeli więc NSA, rozwiązując kwestię intertemporalną, za fundament przyjąłby tezę de facto aprobującą umniejszenie kontrolnej roli sądu, sprzeniewierzyłby się swej funkcji ocenianej także z punktu widzenia tej konwencji. Wszystkie względy zatem przemawiają w tej sprawie za wyborem stosowania skreślonego przepisu art. 21 ust. 3 pkt. 2 ustawy o kombatantach. Powstaje natomiast pytanie, czy jakieś ważne względy natury publicznej przemawiają za wykluczeniem w rozważanym wypadku zasady ochrony praw nabytych i wiążącego się z nią wyboru reguły dalszego działania tego przepisu (przesłanka negatywna). Zmiana wprowadzona przez ustawę z dnia 4 marca 1999 r. jest zmianą na niekorzyść weryfikowanych (uszczuplenie praw nabytych), a to wprowadza konieczność restryktywnej wykładni przepisów nowych. Tymczasem oprócz woli politycznej przeprowadzenia takiej właśnie zmiany (niewątpliwie wiążącej dla weryfikacji pro futuro, jak to wskazano w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 1999 r. sygn. K. 11/99) nie ma żadnego innego publicznie znanego uzasadnienia, które skłaniałoby do objęcia tą zmianą sytuacji, gdy organ administracji ma skorygować swe własne rozstrzygnięcie, uznane przez sąd za nieprawidłowe, ponieważ naruszało prawo, które powinno być przez organ administracji zastosowane. Jak wyżej wywiedziono, brak przepisu intertemporalnego w ustawie zmieniającej z dnia 4 marca 1999 r. stwarza potrzebę odwołania się do reguły interpretacyjnej przemawiającej na rzecz dalszego działania skreślonego przepisu w rozważanej sytuacji. Sytuacje w toku postępowania weryfikacyjnego są ekspektatywami wymagającymi ochrony mocniejszej niż ekspektatywy in abstracto (gdzie postępowań weryfikacyjnych jeszcze nie wszczęto). W ramach ekspektatyw konkretnych na intensywniejszą ochronę zasługuje ekspektatywa maksymalnie ukształtowana w wyniku przeprowadzonego sądowego postępowania kontrolnego (przykładem w tej mierze może być wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2000 r. sygn. SK 7/00 - OTK 2000, nr 7, poz. 256). Zróżnicowanie tej ochrony może także wyrażać się w przyjęciu korzystniejszej dla jednostki reguły intertemporalnej..."
Pogląd ten w całości podziela także Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie.
W związku z tym Sąd uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nieprawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
Przy kolejnym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych winien wydać decyzję w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ) w brzmieniu sprzed zmian wprowadzonych ustawą z dnia 4 marca 1999 roku, po uprzednim zbadaniu wszystkich zarzutów, które zgłaszała skarżąca.
Jak już była mowa wyżej Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że organ administracyjny naruszył przepisy prawa materialnego. Zgodnie więc z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zmn.) zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany - zgodnie z art. 200 cyt. ustawy - zasądzić na rzecz skarżącego koszty postępowania. W tej sprawie poniesione przez skarżącą koszty stanowiły wpis od skargi, opłatę skarbową od pełnomocnictwa i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł, uwzględnione stosownie do postanowień § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1348 ze zmn.).
Zgodnie z art. 152 cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W tej jednak sprawie nie zachodziła potrzeba orzeczenia w tym przedmiocie, gdyż osoby, które zostały pozbawione uprawnień kombatanckich, zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.) tracą te uprawnienia dopiero po uprawomocnieniu się wyroku sądu administracyjnego.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło