II SA/Wr 2898/01

4 II SA/Wr 2898/2001 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 6 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Sędziowie: S. NSA Jolanta Sikorska S. WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2004 roku sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego; - o d d a l a skargę. Uzasadnienie. J. B. w dniu [...] roku złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej w J. Ś. wniosek o udzielenie pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na zakup żywności, środków czystości, opału, obuwia i leków. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Ś. decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]) przyznał specjalny zasiłek celowy na zakup opału, żywności i środków czystości. W uzasadnieniu decyzji wskazano ,że wnioskodawca ze względu na wysokość dochodów nie kwalifikuje się do otrzymania pomocy finansowej ale ze względu na szczególną sytuacje przyznano wnioskodawcy specjalny zasiłek celowy w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na zakup środków czystości, żywności i opału. Od decyzji wniósł odwołanie J. B. W odwołaniu ponownie powołał się na swoją trudną sytuację finansową, podniósł że brakuje mu środków do życia i wniósł o przyznanie zasiłku celowego w wyższej kwocie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) – powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w zw. z art. 2 ust. 4 , art. 4 ust.1, art. 31 a ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zmianami ) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że J. B. prowadzi samotnie gospodarstwo domowe . Na jego dochód miesięczny składa się renta w kwocie [...]zł netto oraz zasiłek rodzinny w kwocie [...]zł co daje łącznie kwotę [...]zł. Na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę samotnie gospodarująca nie przekracza od 1 czerwca 2001 roku kwoty 447 zł. Dochód J. B. ustalony na podstawie tego przepisu w dacie wydania decyzji, który uprawniałby do zwykłej pomocy społecznej wynosił zatem [...] zł, a jego rzeczywisty dochód wynosi [...]zł, zatem jest wyższy i wnioskodawca nie spełnia kryterium dochodowego. Zgodnie jednak z treścią art.31a ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek celowy W niniejszej sprawie zachodzi taki szczególnie określony przypadek umożliwiający przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że specjalny zasiłek okresowy z pomocy społecznej jest świadczeniem fakultatywnym, co oznacza, że pomimo wystąpienia wszystkich warunków nie musi być on przyznany. Przyznanie takiego zasiłku zależy od uznania organu administracyjnego. W tym przypadku granice uznania administracyjnego wyznacza wysokość środków, jakimi dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej w J. Ś. Jeśli zatem organ pierwszej instancji, oceniając sytuację materialną, rodzinną i potrzeby skarżącego z jednej strony, zaś z drugiej strony własne możliwości finansowe, uznał, że przy posiadanych zasobach majątkowych odwołującego się nie może udzielić mu wyższej pomocy w postaci specjalnego zasiłku celowego. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego . W skardze zarzucono, że organy nie wzięły pod uwagę rzeczywistych wydatków skarżącego, a przede wszystkim konieczności spłacania w każdym miesiącu rat w wysokości [...] zł, kwartalne opłaty w PZU w wysokości [...] zł, a nadto wydatki na opłatę za zużytą energię elektryczną i inne świadczenia. W związku z tym skarżący twierdził, że jego rzeczywiste dochody są znacznie niższe, aniżeli przyjęły organy. Skarżący zarzucił także, że koszty utrzymania stale się podnoszą z powodu wzrostu cen żywności i czynszów mieszkaniowych. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku – właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku – właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów. W szczególności organy nie naruszyły prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 ze zmn.). Trafnie wskazały organy administracyjne, że zasiłek celowy specjalny nie należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym (por. art. 10 i 11 cyt. ustawy). Przyznanie takiego zasiłku nie jest zatem uzależnione jedynie od kryterium dochodowego lecz także od innych okoliczności, w tym również leżących po stronie organu pomocy społecznej. Podstawą materialno – prawną przyznania takiego zasiłku jest art. 31a, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek okresowy lub celowy. Jednakże zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (tekst jednolity z 1998 r. Dz.U. Nr 64, poz. 414ze zmn.) rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz istniejących możliwości pomocy społecznej. Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku okresowego specjalnego oparte jest zatem na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że zasiłek może być przyznany lecz na organie nie ciąży bezwzględny obowiązek udzielenia takiej pomocy (por. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 1999 r. I SA 1410/99, z dnia 26 września 2000 I SA 945/00, z dnia 9 lutego 2001 r. I SA 2116/00 i inne). W tej sprawie organ przyznał skarżącemu zasiłek celowy specjalny w wysokości [...] zł, biorąc przy tym pod uwagę szczególna sytuacje, w jakiej znajduje się skarżący. Błędne jest jednak stanowisko strony, że organ był zobowiązany do przyznania wyższego zasiłku. Trafnie bowiem wskazano w uzasadnieniu decyzji, że wysokość tego świadczenia uzależniona jest od posiadanych środków pieniężnych. Organy w niniejszej sprawie wykazały, że przydzielenie pomocy w formie zasiłku nie było możliwe ze względu na brak środków. W aktach znajduje się pismo organu I instancji z dnia [...] r., z którego wynika, że Ośrodek Pomocy Społecznej w J. w miesiącu [...]r. otrzymał dotację na pokrycie zadań obligatoryjnych w wysokości 47.000, z czego kwotę 37.030 wydatkowano na pokrycie zadań obligatoryjnych. Pozostała kwota 4.000 zł została przekazana na następny miesiąc na świadczenia obligatoryjne, które w tym okresie wzrosły. W związku z tym Ośrodek Pomocy Społecznej wskazał, że nie udziela się żadnych świadczeń okresowych specjalnych. Zasadne jest zatem twierdzenie organów, że zaistniała przesłanka wymieniona w art. 4 ust. 4 cyt. ustawy, a więc brak środków na udzielenie takiej pomocy społecznej, jakiej oczekiwał skarżący. Nie można zgodzić się z treścią skargi w tej części, w której skarżący zarzucał, że organy błędnie ustaliły wysokość jego dochodów. W szczególności nie istnieją podstawy prawne do uznanie, aby wydatki wskazane w skardze powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do korzystania z pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 cyt. ustawy przesłanką do oceny prawa danej osoby do świadczeń z pomocy społecznej stanowi dochód tej osoby, nie zaś ponoszone przez nią koszty. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu. Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.