II SA/Wr 2899/01

4 II SA/Wr 2899/2001 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 6 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Sędziowie: S. NSA Jolanta Sikorska S. WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2004 roku sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku okresowego; - o d d a l a skargę. Uzasadnienie. J. B. w dniu [...]roku złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej w J. Ś. wniosek o udzielenie pomocy w formie zasiłku okresowego w maksymalnej możliwej kwocie. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, powołał się również na swój zły stan zdrowia. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Ś. decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]) odmówił przyznania specjalnego zasiłku okresowego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca kwalifikuje się do otrzymania pomocy finansowej w postaci specjalnego zasiłku okresowego, ale ze względu na brak środków pomoc taka nie mogła zostać przyznana. Podkreślono, że wnioskodawcy przyznano zasiłek celowy. Od decyzji wniósł odwołanie J. B. W odwołaniu ponownie powołał się na swoją trudną sytuację finansową, podniósł że brakuje mu środków do życia i wniósł o przyznanie zasiłku okresowego w kwocie co najmniej [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) – powołując się na art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa, w zw. z art. 2 ust. 4 , art. 4 ust.1, art. 31 a ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zmianami ) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że J. B. prowadzi samotnie gospodarstwo domowe . Na jego dochód miesięczny składa się renta w kwocie [...] zł netto oraz zasiłek rodzinny w kwocie [...]zł, co daje łącznie kwotę [...]zł. Na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę gospodarująca samotnie nie przekracza od 1 czerwca 2001 roku kwoty 447 zł. Dochód J. B. ustalony na podstawie tego przepisu w dacie wydania decyzji, który uprawniałby do zwykłej pomocy społecznej wynosił zatem [...] zł, a jego rzeczywisty dochód wynosi [...]zł. Wnioskodawca nie spełnia zatem kryterium dochodowego. Zgodnie jednak z treścią art. 31a ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek okresowy lub celowy W sprawie zachodzi taki szczególnie przypadek umożliwiający przyznanie specjalnego zasiłku. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że specjalny zasiłek okresowy z pomocy społecznej jest świadczeniem fakultatywnym, co oznacza, że w przypadku wystąpienia wszystkich warunków do jego przyznania od uznania organu administracyjnego zależy możliwość jego przyznania. Granice takiego uznania wyznacza wysokość środków, jakimi dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej w J. Ś. Jeśli zatem organ pierwszej instancji, oceniając sytuację materialną, rodzinną i potrzeby skarżącego z jednej strony, zaś z drugiej strony własne możliwości finansowe, uznał, że przy posiadanych zasobach majątkowych odwołującego się nie może udzielić mu pomocy w postaci specjalnego zasiłku okresowego - decyzji takiej nie można uznać za naruszającą prawo. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że Ośrodek Pomocy Społecznej w J. Ś. dysponuje ograniczonymi środkami, a w pierwszej kolejności musi dokonywać wypłat świadczeń obligatoryjnych. Ponadto Kolegium zauważyło, iż z powodu trudnej sytuacji wnioskodawcy w dniu [...] roku został jemu przyznany specjalny zasiłek celowy na zakup środków czystości, żywności i opału. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego . W skardze zarzucono, że organy nie wzięły pod uwagę rzeczywistych wydatków skarżącego, a przede wszystkim konieczności spłacania w każdym miesiącu rat w wysokości [...] zł, kwartalne opłaty w PZU w wysokości [...] zł, a nadto wydatki na opłatę za zużytą energię elektryczną i inne świadczenia. Skarżący zarzucił także, że koszty utrzymania stale się podnoszą z powodu wzrostu cen żywności i czynszów mieszkaniowych. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku – właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów. W szczególności organy nie naruszyły prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 ze zmn.). Trafnie wskazały organy administracyjne, że zasiłek okresowy specjalny nie należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym (por. art. 10 i 11 cyt. ustawy). Przyznanie takiego zasiłku nie jest zatem uzależnione jedynie od kryterium dochodowego lecz także od innych okoliczności, w tym również leżących po stronie organu pomocy społecznej. Podstawą materialno – prawną przyznania takiego zasiłku jest art. 31a, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek okresowy lub celowy. Jednakże zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (tekst jednolity z 1998 r. Dz.U. Nr 64, poz. 414ze zmn.) rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz istniejących możliwości pomocy społecznej. Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku okresowego specjalnego oparte jest zatem na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że zasiłek może być przyznany lecz na organie nie ciąży bezwzględny obowiązek udzielenia takiej pomocy (por. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 1999 r. I SA 1410/99, z dnia 26 września 2000 I SA 945/00, z dnia 9 lutego 2001 r. I SA 2116/00 i inne). Błędne jest zatem stanowisko skarżącego, że organ był zobowiązany do udzielenia jemu pomocy w tej formie. Organy w niniejszej sprawie wykazały, że przydzielenie pomocy w formie zasiłku nie było możliwe ze względu na brak środków. W aktach znajduje się pismo organu I instancji z dnia [...]r., z którego wynika, że Ośrodek Pomocy Społecznej w J. w miesiącu [...]r. otrzymał dotację na pokrycie zadań obligatoryjnych w wysokości 47.000, z czego kwotę 37.030 wydatkowano na pokrycie zadań obligatoryjnych. Pozostała kwota 4.000 zł została przekazana na następny miesiąc na świadczenia obligatoryjne, które w tym okresie wzrosły. W związku z tym Ośrodek Pomocy Społecznej wskazał, że nie udziela się żadnych świadczeń okresowych specjalnych. Zasadne jest zatem twierdzenie organów, że zaistniała przesłanka wymieniona w art. 4 ust. 4 cyt. ustawy, a więc brak środków na udzielenie takiej pomocy społecznej, jakiej oczekiwał skarżący. Nie można zgodzić się z treścią skargi w tej części, w której skarżący zarzucał, że organy błędnie ustaliły wysokość jego dochodów. W szczególności nie istnieją podstawy prawne do uznanie, aby wydatki wskazane w skardze powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do korzystania z pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 cyt. ustawy przesłanką do oceny prawa danej osoby do świadczeń z pomocy społecznej stanowi dochód tej osoby, nie zaś ponoszone przez nią koszty. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu. Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.