II SA/Wr 291/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: Z-ca Kierownika Magda Minkisiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 22 marca 2023 r. nr IF-O.7843.56.2022.JK w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie dachu oddala skargę w całości. Decyzją z 22 III 2023 r. (nr IF-O.7843.56.2022.JK) Wojewoda Dolnośląski (dalej jako "wojewoda") - po rozpatrzeniu odwołania U. K. (dalej jako "skarżąca") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z 5 IV 2022 r., (nr 827/2022) wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszonego przez skarżącą zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie dachu przy ul. [...] we W., obręb: K., AM-[...], na działce nr [...] i nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w tym zakresie. Jak wynika z uzasadnienia decyzji wojewody, podzielił on stanowisko organu I instancji co do istnienia w okolicznościach sprawy podstaw do zastosowania art. 30 ust. 7 pkt 2 ustawy z 7 VII 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm.), dalej jako "PB". Wojewoda zaznaczył, że przedmiotem zgłoszonej przez skarżącą inwestycji ma być remont dachu budynku jednorodzinnego nr [...] polegający na: rozebraniu istniejącego pokrycia dachu z karpiówki nienadającej się do ponownego użycia, wymianie łacenia dachu, rozbiórce istniejących obróbek blacharskich nie nadających się do dalszego użytku, impregnacji więźby dachowej, łat i kontrłat preparatem ognioochronnym, założeniu na krokwiach folii dachowej, zbrojonej, paroprzepuszczalnej, mocując ją do krokwi za pomocą kontrłat i gwoździ ocynkowanych oraz wykonaniu obróbek blacharskich (komina, pasów nadrynnowych, koszy, lukarn, rynien i rur spustowych oraz wyłazów dachowych). W razie niedopasowania nowych dachówek do budynku przyległego nr [...] zastosowana zostanie obróbka blacharska oddzielającą pokrycie stare od nowego. Pokrycie dachu i lukarn dachówką karpiówką, ceglastą układaną podwójnie w koronkę. Planowany jest też montażu stopni i ław kominiarskich, remont murowanego komina pod dachem i wymiana kominków odpowietrzających. W ocenie wojewody należało zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, że tego rodzaju roboty budowalne mogą spowodować pogorszenie stanu zachowania zabytku, co w świetle art. 30 ust. 7 pkt 2 PB uprawniało organ do wniesienia sprzeciwu i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewoda podkreślił, że budynek, którego dotyczy zgłoszenie, ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków W., prowadzonej na podstawie Zarządzenia nr [...] Prezydenta W. z [...] XI 2014 r. oraz znajduje się w obszarze historycznego układu urbanistycznego dzielnicy K., który ujęty jest ww. ewidencji zabytków (zob. pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 25 XI 2020 r., znak: [...]). Zdaniem wojewody z uwagi na zakres prac, założone roboty budowlane powinny zostać uzgodnione z właściwym konserwatorem zabytków. Nie sposób bowiem na obecnym etapie postępowania jednoznacznie przyjąć, że przy wykonywaniu prac budowlanych na podstawie zgłoszenia nie nastąpi pogorszenie stanu zachowania zabytku. Wojewoda powołał się przy tym na treść zaleceń konserwatorskich, w których wskazano, że prace należy wykonywać przy użyciu materiałów historycznie uzasadnionych, z maksymalnym zachowaniem substancji zabytkowej i minimalną w nią ingerencją. Wskazano tam również, że zaleca się ujednolicenie pokrycia dachu dobudowanej części z pokryciem zabytkowego domu tak, aby cały budynek pokryty był dachówką karpiówką w koronkę. W ramach zaleceń konserwatorskich powołano się przy tym na tryb ujęty w art. 39 ust. 3 PB, który stanowi, że w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno - budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Wojewoda wyjaśnił, że w takich okolicznościach uzasadnione jest nałożenie na skarżąca obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ocena wpływu zamierzonych robot budowlanych na stan zachowania zabytku winna być dokonana po przeprowadzeniu postępowania w pełnym zakresie, to jest w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Wojewoda dodał również, że budynek jednorodzinny, którego dotyczy zgłoszenie jest dwulokalowy, usytuowany na dwóch działkach: działce nr [...], której właścicielem jest skarżąca oraz działce nr [...], której właścicielami są inne osoby. Sam budynek nie jest podzielony ścianą oddzielenia pożarowego. Ściana, dzieląca obie części budynku, nie jest wyprowadzona ponad dach - dach jest zatem częścią wspólną. Taki stan rzeczy oznacza, że w obszarze oddziaływania planowanych robót znajdą się także inne osoby, a nadto jest to istotne w kontekście wymaganej zgody wszystkich współwłaścicieli na czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. W skardze na decyzję wojewody skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzucono przy tym: 1) błędne zastosowanie art. 30 ust. 7 pkt 2 PB i nałożenie na skarżącą obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem z 16 III 2022 r. polegających na naprawie dachu, poprzez wymianę starej dachówki karpiówki na nową ceramiczną zgodnie z zaleceniem konserwatorskim z dnia 25 XI 2020 r., podczas gdy: a) budynek jednorodzinny wolnostojący, z uwagi na potrzebę zgłoszonych prac nie był objęty pozwoleniem na budowę, gdyż wbrew ustaleniom organów nie obejmował prac związanych z wykonaniem przegród zewnętrznych i elementów konstrukcyjnych, a zgodnie z art 29 pkt 7 PB prace budowlane opisane w ust. 1-4 na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymagają dokonania zgłoszenia; b) z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że "podjęte przez skarżącą prace będą stanowiły ingerencję w chroniony układ urbanistyczny i w ten sposób będą oddziaływały na nieruchomość sąsiednią również objętą ochroną tego układu, wymuszając na nim ingerencję w substancję lub wygląd tego budynku, gdyż zgodnie ze stanowiskiem organu ochrony zabytków zaleca się ujednolicenie pokrycia dachu dobudowanej części pokrycia zabytkowego" a zdaniem skarżącej: c) Miejski Konserwator Zabytków jedynie zalecił ujednolicenie pokrycia dachu, co nie stanowi o obowiązku po stronie właścicieli budynku i nie wyklucza prawa skarżącej do wykonania naprawy dachu w budynku po jej stronie, zaś stanowisko organów stanowiło przekroczenie zasady uznania administracyjnego, poprzez błędne uznanie zalecenia ujednolicenia dachu, jako obowiązek; d) wskazane przez organ I instancji okoliczności uzasadniające jednocześnie stanowisko wojewody stanowią natomiast o negatywnych przesłankach do wydania nakazywanego przez obie instancje pozwolenia na budowę, gdyż pozwolenie to ma być uzależnione od zgody właściciela sąsiedniej posesji, który zdaniem wojewody nie może być przymuszanym do podejmowania prac ingerujących w jego własność, mających na celu ujednolicenie poszycia dachu, to zaś zdaniem skarżącej ingeruje w jej prawa i wolności do prowadzenia prac zabezpieczających jej własność, e) wydane decyzje pozostają więc w sprzeczności: - z interesem prawnym skarżącej, która chcąc przez wymianę dachówki chronić budynek przed wnikaniem przez dach wody i wilgoci do wnętrza należącej do niej części budynku, uzależniana jest od woli i zgody sąsiada, który jak wskazał wojewoda ma prawo do powstrzymania się od wspólnych działań związanych z ujednoliceniem poszycia dachu zgodnie z zaleceniami i nie wyrazić na to zgody, a organ administracyjny w takiej sytuacji ma obowiązek jego prawa i wolności chronić, co zdaniem skarżącej stanowi o braku wyważenia stanowiska w tym zakresie, gdyż pomija prawa i wolności skarżącej, ingerując drastycznie w te prawa i wolności związane z prawem do zamieszkiwania i dbaniem o stan domu, uniemożliwiając skarżącej naprawienie celem zabezpieczenia budynku od strony dachu przed wnikaniem wody i wilgoci do pomieszczeń mieszkalnych; - z ustawą z dnia 23 VII 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a mianowicie z jej art. 5 i art. 4, z których wynika, że właściciel lub posiadacz ma opiekować się zabytkiem, poprzez jego zabezpieczenie i utrzymanie w jak najlepszym stanie oraz zobowiązuje do korzystania w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości, a zaskarżona decyzja przeczy temu wymaganiu, blokując skarżącej spełnienie tych warunków, mimo że organ administracji publicznej zgodnie z tą samą ustawą mają stanowić opiekę przy podejmowaniu działań mających na celu zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych, umożliwiając tym trwałe zachowanie zabytków oraz zapobiegać zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków; - błędnego zastosowania przez organy art. 30 ust. 7 pkt 2 PB, poprzez uznanie sprzeciwu za zasadny podczas, gdy skarżąca dołączyła wymagany przy zgłoszeniu remontu dachu dokument w postaci opinii technicznej wydanej przez uprawniony do tego podmiot, z którego nie wynikały przesłanki uzasadniające złożenie sprzeciwu oraz zobowiązania skarżącej do uzyskania pozwolenia na budowę, wobec nieobjętych zgłoszeniem prac wykonania przegród zewnętrznych i konstrukcyjnych; 2. naruszenie art. 7 kpa, poprzez przekroczenie zasady uznania administracyjnego i dowolnego ustalenia przyczyn, dla których na skarżącą nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, celem wymiany poszycia dachu na nowy bez ingerencji w kształt i konstrukcję dachu, mimo posiadanych zaleceń konserwatora zabytków, uzasadniając to jedynie wpisem do Gminnej Ewidencji Zabytków i ochroną praw właścicieli sąsiadującej posesji, co stanowi o przekroczeniu zasady uznania administracyjnego, pomijając interes prawny skarżącej, braku rzetelnie uzasadnionego interesu społecznego, co pozostaje w sprzeczności z art. 2 i art. 45 Konstytucji RP. Nadto organy obu instancji nie wzięły pod uwagę, że zastosowane materiały (dachówka) nie odbiega formą i kształtem od tej, która jest obecnie położna na dachu, co w żaden sposób nie zaburzy jednolitości w wyglądzie dachu, na którą powoływał się prezydent, gdyż została ona dobrana w taki sposób, aby ten warunek wizerunkowy został spełniony. W uzasadnieniu skargi skarżąca umotywowała poszczególne zarzuty podkreślając w szczególności, że planowane roboty budowlane stanowią w istocie bieżącą konserwację i nie można kwalifikować ich jako czynności przekraczające zwykły zarząd. W ocenie skarżącej zamierzone roboty budowalne nie obejmują części wspólnych budynku i nie znajdą tu zastosowania przepisy dotyczące współwłasności. Podkreślono, że w wyniku wykonania zamierzonych robót nie zmieni się nic poza wymianą starego na nowe. Sam budynek nie stanowi zabytku, jak również nie zachodzi sprzeczność planowanych robót z zaleceniami konserwatorskimi. W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej oddalenie i zasadniczo odesłał do motywów decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, jakkolwiek nie wszystkie oceny wyrażone w motywach decyzji wojewody można uznać za uzasadnione. Dla oceny legalności wydanych w sprawie decyzji kluczowe znaczenie ma treść art. 30 ust. 7 pkt 2 PB. Z powołanego przepisu wynika m.in., że organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji wnoszącej sprzeciw, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może spowodować pogorszenie stanu zachowania zabytków. Ryzyko pogorszenia stanu zachowania zabytku na skutek zamierzonych przez inwestora robót budowlanych stanowi z woli ustawodawcy wystarczającą podstawę do wniesienia sprzeciwu i nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania na planowane roboty pozwolenia na budowę. Intencją tego rodzaju rozwiązania prawnego jest objęcie wzmożoną ochroną obiektów zabytkowych, które nie są objęte formą ochrony w postaci wpisu do rejestru zabytków. Jak bowiem wynika z art. 29 ust. 7 pkt 1 PB, roboty budowlane, o których mowa w ust. 1-4, wykonywane przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków - wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę. Wynika z tego, że w przypadku obiektów wpisanych do rejestru zabytków wykluczono możliwość realizowania robót budowlanych w trybie zgłoszeniowym. Natomiast obiekty zabytkowe niewpisane do rejestru zabytków mogą stanowić przedmiot robót budowlanych realizowanych w formie zgłoszenia, z tym jednak zastrzeżeniem, że na mocy art. 30 ust. 7 pkt 2 PB organ administracji architektoniczno-budowlanej może w konkretnej sytuacji nałożyć na inwestora w formie sprzeciwu obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, jeśli stwierdzi ryzyko pogorszenia stanu zachowania zabytku. W kontrolowanej sprawie budynek mieszkalny przy ul. [...] we W. stanowi niewątpliwie zabytek ujęty w gminnej ewidencji zabytków W. Potwierdza to stanowisko Miejskiego Konserwatora Zabytków z 25 XI 2020 r., jak również wynika to z ogólnodostępnej bazy zamieszczonej na stronach BIP Urzędu Miejskiego W. W takim przypadku organy administracji architektoniczno-budowlanej miały więc obowiązek ocenić zgłoszone przez skarżącą roboty budowalne w obrębie przedmiotowego budynku m.in. pod kątem zgodności z wymaganiami ochrony zabytków. Istotne znaczenie ma przy tym treść zaleceń konserwatorskich zawartych w piśmie Miejskiego Konserwatora Zabytków z 25 XI 2020 r. Zestawienie treści tych zaleceń z zakresem zgłoszonych robót prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nie są one zgodne ze stanowiskiem organu ochrony zabytków. W szczególności z treści zaleceń wynika, by zmianą pokrycia dachowego objąć całość dachu, tj. z uwzględnieniem dobudowanej części budynku (ganek i garaż), gdy tymczasem skarżąca planuje wymianę pokrycia dachowego z pominięciem dobudowanej części (zob. rzut dachu załączony do zgłoszenia). Jakkolwiek rację ma skarżąca, że zalecenia konserwatorskie nie mają charakteru wiążącego, jednak niewiążący charakter zaleceń konserwatorskich nie oznacza, że obiekt zabytkowy przestaje być objęty ochroną. W przypadku bowiem niezgodności planowanych robót budowalnych podlegających zgłoszeniu z treścią zaleceń konserwatorskich, uzasadnione jest skierowanie sprawy na drogę postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Niezgodność zamierzenia inwestycyjnego ze stanowiskiem organu ochrony zabytków rodzi bowiem prawdopodobieństwo pogorszenia stanu zachowania zabytku. Tym samym celem jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii organy administracji architektoniczno-budowalnej mają pełne podstawy do wniesienia sprzeciwu na zasadzie art. 30 ust. 7 pkt 2 PB i nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Podkreślić trzeba, że postępowanie zgłoszeniowe ma charakter uproszczony i dotyczy wyłącznie spraw, w których nie ma konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności uwzględniającego tryb współdziałania organów. W kontrolowanej zaś sprawie taka konieczność wystąpiła, bowiem niejasna jest kwestia zgodności zgłoszonych przez skarżącą robót z wymaganiami ochrony zabytków. Celem usunięcia tych niejasności niezbędne jest uzyskanie wiążącego stanowiska organu ochrony zabytków, co może nastąpić wyłącznie w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W postępowaniu takim zastosowanie znajdzie bowiem art. 39 ust. 3 i 4 PB, zgodnie z którym w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych. W rezultacie nie ma podstaw do uznania, że organy administracji architektoniczno-budowalnej przekroczyły zakres swoich kompetencji i nieprawidłowo zastosowały art. 30 ust. 7 pkt 2 PB. W okolicznościach sprawy wyżej opisana niezgodność planowanych robót z zaleceniami konserwatorskimi stanowiła wystarczające uzasadnienie dla stwierdzenia ryzyka pogorszenia stanu zachowania zabytku, a tym samym usprawiedliwiała zastosowanie art. 30 ust. 7 pkt 2 PB. Odnosząc się zaś do sformułowanych w uzasadnieniu decyzji odwoławczej zastrzeżeń dotyczących zakresu oddziaływania zgłoszonej inwestycji oraz prawa skarżącej do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, to nie ma podstaw do uznania ich za uzasadnione. Przede wszystkim okoliczności tych nie powiązano w żaden sposób ze zastosowaną normą prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 7 pkt 2 PB, który stanowił przecież wyłączną podstawę wniesienia sprzeciwu. Z pozycji podstawy do wniesienia sprzeciwu z art. 30 ust. 7 pkt 2 PB nie ma znaczenia zakres odziaływania inwestycji (w przeciwieństwie np. do art. 29 ust. 1 pkt 1 PB). Nie ma również znaczenia zakres prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowalne. Prawo takie mogłoby podlegać ocenie w ramach podstawy sprzeciwu z art. 30 ust. 6 pkt 2 in fine PB, jednak podstawy tej nie powołano w decyzji odwoławczej. Co jednak najistotniejsze, dokumentacja znajdująca się w aktach administracyjnych nie daje żadnych podstaw do stwierdzenia, by budynek lub jakakolwiek jego część stanowił przedmiot współwłasności skarżącej oraz właścicieli sąsiedniej nieruchomości, czyli działki nr [...]. Wprawdzie rację ma wojewoda wskazując, że budynek mieszkalny przy ul. [...] we W. usytuowany jest na dwóch działkach: działce nr [...], której właścicielką jest skarżąca oraz działce nr [...], której właścicielami są inne osoby. Taki stan rzeczy nie oznacza jednak, że budynek ten stanowi przedmiot współwłasności i wymaga uwzględnienia przepisów z art. 199 kc, dotyczących zarządzania przedmiotem współwłasności. Jak wynika z załączonego do zgłoszenia planu sytuacyjnego (sporządzonego na kopii mapy zasadniczej w skali 1:500) przy uwzględnieniu pozyskanej przez organ I instancji informacji z rejestru gruntów, przez przedmiotowy budynek na całej szerokości przechodzi linia rozgraniczająca nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] oraz nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...]. W myśl zaś art. 143 kc, w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Co do zasady zaś budynek, jako część składowa gruntu, objęty jest zakresem własności przysługującej właścicielowi gruntu, na którym budynek się znajduje (zob. art. 47 i art. 48 kc). Nie sposób w takich uwarunkowaniach przyjąć, że budynek przy ul. [...] we W. stanowi przedmiot współwłasności wymagającej uwzględnienia konieczności współdziałania w zarządzaniu według dyspozycji z art. 199 kc. Z treści dokonanego przez skarżącą zgłoszenia wynika, że planowała ona przeprowadzenie remontu dachu budynku w zakresie znajdującym się wyłącznie na terenie jej nieruchomości (działki nr [...]), a więc w zakresie w jakim posiada wyłączne prawo dysponowania nieruchomością na cele budowalne. Nie ma w takich warunkach podstaw do uznania, że powinna ona dysponować zgodą właścicieli nieruchomości sąsiedniej. W ocenie Sądu nietrafność argumentacji zawartej w decyzji odwoławczej w kwestii zakresu oddziaływania zgłoszonej inwestycji oraz prawa skarżącej do dysponowania nieruchomością na cele budowalne nie miała jednak wpływu na kierunek rozstrzygnięcia, który należy uznać za prawidłowy. Jak już wyżej wyjaśniono organy administracji architektoniczno-budowlanej miały bowiem podstawy do zastosowania art. 30 ust. 7 pkt 2 PB z uwagi na wymagania z zakresu ochrony zabytku. Odnosząc się do argumentacji skargi Sąd podkreśla, że stanowisko organów stanowi konsekwencję szczególnego charakteru budynku przy ul. [...] we W. Będąc zabytkiem z woli ustawodawcy podlega on szczególnej ochronie polegającej m.in. na tym, że przeprowadzenie w jego obrębie robót budowalnych nierzadko warunkowane jest koniecznością spełnienia wyższych wymagań, niż ma to miejsce w przypadku budynków niemających statusu zabytku. Jak już wyżej wyjaśniono, nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, jakoby stanowisko organu ochrony zabytków było w całości pozytywne. Zestawienie treści zgłoszenia z treścią zaleceń konserwatorskich wskazuje jednoznacznie, że skarżąca nie zamierza ich uwzględnić w zakresie dotyczącym objęcia wymianą dachówki również dobudowanej części budynku. Organy miały zatem podstawę do zastosowania art. 30 ust. 7 pkt 2 PB, zaś wojewoda w decyzji odwoławczej szczegółowo wyjaśnił przesłanki, jakimi kierowano się przy zastosowaniu powołanego przepisu. Nie można także zgodzić się z argumentacją skargi, jakoby zgłoszone roboty budowlane nie stanowiły "remontu" a co najwyżej "bieżącą konserwację". Abstrahując od oczywistej niezgodności tego rodzaju argumentacji z treścią dokonanego przez skarżącą zgłoszenia należy zwrócić uwagę, że istotą planowanych robót jest demontaż zadaszenia w zakresie starych dachówek i pokrycie dachu dachówkami nowymi. Występuje tu zatem element częściowej rozbiórki wraz z odtworzeniem stanu pierwotnego typowy dla robót remontowych. W myśl bowiem art. 3 pkt 8 PB "remontem" jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.