II SA/Wr 2920/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik sędzia WSA Daria Sachanbińska – (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. O. – A w R. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie transportu drogowego 1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...], nr [...] 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. Zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w S. nałożył na A karę pieniężną w wysokości 4.000 złotych. Organ wskazał, że naruszony został art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm. ), który to przepis nakazuje posiadanie dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia 1 października 2002 r., kierowca zatrzymanego pojazdu, poruszającego się po drodze krajowej A – 4, nie posiadał wymaganej opłaty, zatem zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 pkt 6 cyt. wyżej ustawy, należało orzec o nałożeniu kary. Od powyższej decyzji odwołał się A. O., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: A w R. Właściciel A wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i uchylenie orzeczenia obowiązku zapłaty kary, ewentualnie – uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że kierowca pojazdu nie miał polecenia poruszania się po drodze krajowej a ponadto kierowca ten nie był świadomy, że droga, po której przemieszcza się samochodem, ma właśnie taki charakter. Ponadto odwołujący się zauważył, że wysokość wymierzonej kary jest nieadekwatna do długości przebytej drogi. [...] Komendant Wojewódzki Policji w O. nie uwzględnił argumentów odwołania. Decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. "o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 4.000 zł, na A A. O., [...] R. ul. [...]. Organ odwoławczy ustalił, że w dniu 15 października 2002 r. na drodze krajowej A – 4 funkcjonariusz policji przeprowadził kontrolę drogową samochodu ciężarowego marki Tatra – nr rej. [...], użytkowanego przez A A. O. – R., w trakcie której okazało się, że kierowca pojazdu – J. K. nie posiadał przy sobie karty opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Obowiązek posiadania takiej opłaty wynika z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a uiścić powinien ją przedsiębiorca wykonujący transport drogowy. Jak stwierdził organ odwoławczy, ujawniony czyn stanowi naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, za które należy wymierzyć karę w wysokości wynikającej z załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 115, poz. 999 ). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. O. wniósł o uchylenie decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. Zarzucił organowi dokonanie sprzecznych ustaleń oraz naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie, że istnieją przesłanki do nałożenia kary, mimo ich braku. Skarżący powtórzył, że nie polecił kierowcy poruszania się po drodze krajowej a ponadto kierowca nie wiedział, że krótki odcinek przebytej drogi, stanowi drogę krajową. [...] Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że stosunki służbowe pomiędzy pracodawcą a pracownikami oraz błędne przekonanie kierowcy, że nie znajduje się na drodze krajowej, pozostają poza sferą zainteresowania w niniejszej sprawie. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty, a ujawnienie ich braku skutkuje nałożeniem stosownej kary. Skargę uznano za nieuzasadnioną gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje : Na wstępie odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o treść art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1 ). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 ). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Skargę należało uwzględnić aczkolwiek z innych powodów niż w niej wywiedziono. Treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej p.s.a., stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji wykazała, iż nie odpowiadają one wymogom prawa, przy czym waga i rodzaj popełnionych naruszeń przesądziły o konieczności stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji. Dla uporządkowania czynionych rozważań koniecznym jest przypomnienie, iż podczas kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki Tatra, nr rej. [...], który poruszał się po drodze krajowej A – 4, okazało się, że kierowca pojazdu – J. K., nie posiadał wymaganej karty opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Ustalono, że samochód użytkowany jest przez przedsiębiorcę – A. O., który prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą: A. Komendant Powiatowy Policji w S., decyzją z dnia [...], nałożył na A karę pieniężną w wysokości 4.000 złotych. Decyzja ta – w wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez A. O. – została utrzymana w mocy przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., przy czym organ odwoławczy błędnie przyjął, że utrzymuje w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na A A. O., [...] R. ul. [...]. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd stwierdził, że wydane przez organy obu instancji rozstrzygnięcia są nieprawidłowe, gdyż nie zostały skierowane do osoby będącej stroną w sprawie. Stosownie do przepisu art. 29 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ), zwanej dalej k. p. a., stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Skoro zatrzymany samochód użytkował A. O., który w rozumieniu art. 2 ust. 2 obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. prawo działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm. ) był przedsiębiorcą wykonującym działalność gospodarczą, to był on również podmiotem praw i obowiązków, a więc stroną postępowania administracyjnego. Okoliczność, że dla oznaczenia przedsiębiorcy cyt. ustawa wprowadziła wymóg podania, oprócz imienia i nazwiska, także nazwy, pod którą wykonywana jest działalność, nie zmienia faktu, że adresatem wszelkich nakazów i obowiązków może być jedynie osoba fizyczna. W realiach rozpoznawanej sprawy Komendant Powiatowy Policji w S. nałożył karę pieniężną nie na przedsiębiorcę, lecz na A, czyli na "firmę" jaką prowadzi A. O. Należało zatem przyjąć, że wydana decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k. p. a., gdyż została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Podobny zarzut dotyczy rozstrzygnięcia organu odwoławczego, który nie dostrzegł wadliwego oznaczenia strony postępowania i stwierdził, że decyzja pierwszoinstancyjna została prawidłowo skierowana na przedsiębiorcę, który – zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm. ) był odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty, w tym dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych ( art. 87 ust. 1 cyt. ustawy o transporcie drogowym ). Zapewne dla [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. oczywistym było, że adresatem nałożonego obowiązku zapłaty kary winna być osoba fizyczna a nie "firma", jednak utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, de facto w pełni ją zaakceptował, a więc uznał za prawidłowe również oznaczenie strony postępowania. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 p. s. a., należało orzec, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim wyroku oparto na przepisie art. 152 p. s. a., a orzeczenie o kosztach postępowania na przepisie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm. ) w związku z art. 97 § 2 cyt. wyżej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.