II SA/Wr 2926/01

WyrokWSA we Wrocławiu2005-01-11

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie uprawnień kombatanckich skarżącego, który uzyskał je wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej" podczas służby wojskowej, jest zgodne z prawem, jeśli nie brał on udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich było zgodne z prawem. Organ prawidłowo ustalił, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej" i nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, takie osoby podlegają pozbawieniu uprawnień. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa ogranicza się do zgodności z prawem, a nie do oceny słuszności czy sprawiedliwości społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący F. B. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uzyskał je wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej" podczas służby wojskowej, a nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie. Organ utrzymał decyzję w mocy po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc argumenty dotyczące swoich przeżyć wojennych i służby wojskowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2926/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: WSA Lidia Serwiniowska NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.), pozbawił skarżącego F. B. przyznanych przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w K. decyzją z dnia [...]r. uprawnień kombatanckich z tytułu "walki o utrwalenie władzy ludowej" podczas służby w Wojsku Polskim od [...] r. do [...]r. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, iż skarżący w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim, przy czym z akt sprawy wynika, że podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej", a takie osoby w myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego organ stwierdził, iż zgodnie z treścią powołanego przepisu Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 cytowanej ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący opisał przeżycia wojenne swoje i swojej rodziny. Podał, że był aresztowany przez gestapo po ucieczce ojca z obozu, a po zwolnieniu musiał uciekać do innej miejscowości. Został też "złapany wraz z innymi ludźmi do pracy kopania okopów". Decyzją z dnia [...] r. Nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach utrzymał powyższą decyzję w mocy. W motywach tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że skarżący nabył uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. Wskazano przy tym, iż na podstawie akt b.ZBoWiD ustalono, że w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka skarżący pełnił służbę w Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Podano, iż powyższych ustaleń dokonano na podstawie akt kombatanckich ZBoWiD i wykazu jednostek, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia, stanowiącego załącznik do pisma CAW Nr [...] z dnia [...]r., według którego żołnierze [...] Pułku KBW nie brali udziału w walkach z UPA. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, co jest zgodne z ustaleniami dokonanymi w zaskarżonej decyzji. Podniósł, iż na mocy powołanego przepisu takie osoby pozbawia się uprawnień kombatanckich. Na powyższą decyzję F. B. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej jego uprawnień kombatanckich. Podniósł, że podczas służby wojskowej brał udział w walkach z bandami oraz przedstawił argumentację podobną do zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.). Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 tej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 cytowanej ustawy. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. W myśl art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Z treści orzeczenia Komisji Weryfikacyjnej Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w K. z dnia [...] r. wynika, że uznanie okresu działalności kombatanckiej skarżącego nastąpiło z tytułu: "Utrwalanie władzy ludowej (LWP)". Podstawą przyznania uprawnień kombatanckich skarżącemu było zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w T. G. Nr [...] z dnia [...]r., z którego wynika, że skarżący pełnił służbę wojskową w Ludowym Wojsku Polskim od [...]r. do [...]r., w jednostce wojskowej, która brała udział w walkach z reakcyjnym podziemiem od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...] r. do [...]r. i od [...]r. do [...]r. Z dokumentów zebranych w sprawie, a w szczególności z akt b.ZBoWiD oraz z wykazu jednostek, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia, stanowiącego załącznik do pisma Centralnego Archiwum Wojskowego Nr [...] z dnia [...] r., wynika, że skarżący nie brał udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem. Organ pozbawiając F. B. uprawnień kombatanckich, opierając się na tych dokumentach, przyjął, że pełniąc służbę wojskową po [...]r. skarżący nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, a zatem spełnione zostały przesłanki z art. 25 ust. 2 pkt 2 tej ustawy nakazujące pozbawienie takiej osoby uprawnień kombatanckich. Analizując zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy stwierdzić należy, iż nie pozwala on na poczynienie ustaleń odmiennych od poczynionych przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Podkreślić wypada, że ustalenia dokonane przez organ zostały poczynione po prawidłowym zebraniu materiału dowodowego i należytym wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego argumentów zauważyć wypada, że podnoszone w skardze i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, bowiem nie wynika z nich, aby w czasie wojny skarżący prowadził działalność, o jakiej mowa w art. 1 lub w art. 2 ustawy o kombatantach oraz by pełniąc służbę wojskową brał udział w walkach z oddziałami UPA lub grupami Wehrwolfu. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy nie ma natomiast znaczenia fakt, że członkowie rodziny skarżącego podlegali represjom w czasie wojny, gdyż uprawnienia kombatanckie przysługują konkretnej osobie jedynie za przewidzianą w ustawie o kombatantach działalność prowadzoną przez tę osobę osobiście. Nie ma też znaczenia fakt, że skarżący uzyskał uprzednio uprawnienia kombatanckie będąc żołnierzem odbywającym służbę wojskową z poboru, bowiem w myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach uprawnienia kombatanckie zachowują żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r., a skarżący służbę wojskową w KBW pełnił po 30 czerwca 1947 r. W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby decyzja ta oraz decyzja ją poprzedzająca naruszały obowiązujące przepisy prawa i to w stopniu wymagającym wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Podkreślić ponownie należy, iż sąd administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami. Nie ma też prawa do oceniania słuszności obowiązujących przepisów i przyjętych w nich rozwiązań prawnych. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. W tej sytuacji - zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło