II SA/Wr 2944/02
WyrokWSA we Wrocławiu2005-05-20
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Bogumiła Skrzypczak, Maria Tkacz - Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do zgłoszenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, jeśli pismo strony mogło być interpretowane jako nowy wniosek lub próba wznowienia postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającym przepis o terminie za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Organ administracyjny naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym, ponieważ przedwcześnie przyjął, że pismo strony stanowiło wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, zamiast wezwać stronę do sprecyzowania charakteru prawnego pisma. W szczególności organ nie rozważył możliwości, że pismo mogło być nowym wnioskiem lub próbą wznowienia postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis o terminie zgłaszania wniosków za niezgodny z Konstytucją.Stan faktyczny
Skarżąca A. N. wniosła skargę na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Organ pierwotnie umorzył postępowanie o świadczenie pieniężne, uznając wniosek za złożony po terminie. Następnie, po piśmie skarżącej domagającej się przyznania dodatku, organ stwierdził uchybienie terminu do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, uznając, że pismo wpłynęło po terminie. Skarżąca kwestionowała to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
4 II SA/Wr 2944/02 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 20 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie: S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Asesor WSA Maria Tkacz - Rutkowska Protokolant: Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2005 roku sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznania sprawy; 1. u c h y l a zaskarżone postanowienie; 2. z a s ą d z a od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 10 złotych (słownie: dziesięć złotych) tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; 3. n i e o r z e k a w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia.
Uzasadnienie.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) umorzył postępowanie w sprawie z wniosku A.N. o przyznanie świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87 poz. 395 ze zmn.). W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wniosek w tej sprawie został zgłoszony po upływie terminu wskazanego w art. 4 ust. 5 tej ustawy, tj. po dniu 31 grudnia 1999 roku.
Decyzja ta została skarżącej doręczona w dniu [...] roku.
W piśmie z dnia [...] roku (które wpłynęło do organu w dniu [...] roku) A. N. wniosła o przyznanie jej dodatku do renty z tytułu pracy przymusowej w Niemczech, powołała się na swoja trudną sytuację materialną i fakt, że w czasie pracy przymusowej utraciła zdrowie.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia [...] roku (Nr [...]) - powołując się na art. 134 Kpa i art. 4 ust. 1 ustawie z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87 poz. 395 ze zmn.) - stwierdził uchybienie terminu do zgłoszenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Organ wskazał, że decyzja z dnia [...] roku została skarżącej doręczona w dniu [...] roku, w związku z tym termin do zgłoszenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wskazany w art. 129 § 1 Kpa, upłynął siedem dni od daty doręczenia decyzji. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został wniesiony jednak dopiero w dniu [...] roku.
W skardze na to postanowienie A. N. wniosła o przyznanie jej dodatku dla osób represjonowanych i wywiezionych na roboty przymusowe.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie i powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku - właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie organ administracyjny naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy.
Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozpoznał sprawę tak, jakby gdyby rozpoznawał sprawę w wyniku wniosku strony o ponowne jej rozpoznanie, zastępującego odwołanie od decyzji nieostatecznej. Tymczasem z akt sprawy wynika, że pierwotna decyzja została wydana w dniu [...] r., a doręczono ją stronie w dniu [...]. Poczynając od tej daty strona nie podjęła żadnych kroków zmierzających do zaskarżenia tej decyzji, czy też doprowadzenia do ponownego rozpoznania sprawy. Nie jest zatem wykluczone, że po upływie 14 dni od daty doręczenia decyzji stała się ona ostateczna (art. 129 § 1, w zw. z art. 127 § 3 kpa). Skarżąca bowiem kolejne pismo w tej sprawie wniosła dopiero w dniu [...] roku.
Kwestię tę organ nie rozważył. W szczególności organ nie ustalił jaki charakter miało pismo skarżącej z dnia [...] roku. Z treści tego pisma nie wynika wcale, aby skarżąca nawiązywała do decyzji z dnia [...] roku. Skarżąca w tym piśmie domagała się "przyznania dodatku" z tytułu pracy przymusowej. W tej sytuacji obowiązkiem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych było wezwanie skarżącej do jednoznacznego sprecyzowania charakteru prawnego tego pisma.
W szczególności bowiem organ winien wezwać skarżącą do jednoznacznego wskazania, czy pismo to stanowi jakikolwiek środek zaskarżania wniesiony od decyzji z dnia [...] roku, czy też jest to nowy wniosek zmierzający do wzruszenia w trybie nadzwyczajnym ostatecznej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie o świadczenie przewidziane w ustawie z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87 poz. 395 ze zmn.).
Przed wyjaśnieniem tej okoliczności organ administracyjny pismo skarżącej z dnia [...] roku nie mógł potraktować jako swoistego środka zaskarżania, unormowanego w art. 127 § 3 kpa.
Wniosek ten wydaje się tym słuszniejszy, że decyzja z dnia [...] roku oparta była na przesłance zgłoszenia wniosku o świadczenie przewidziane w ustawie z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87 poz. 395 ze zmn.) po ustawowym terminie. Jednakże stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. P 24/02 (Dz.U. z 2003 r. Nr 110 poz. 1060) art. 4 ust. 5 tej ustawy został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym termin zgłaszania wniosków o świadczenie przewidziane w ustawie przestał istnieć. W związku z tym istnieje także prawdopodobieństwo, że skarżąca zmierzała do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] roku.
Dlatego też Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przedwcześnie przyjął, że pismo skarżącej stanowiło wniosek przewidziany w art. 127 § 3 Kpa o ponowne rozpoznanie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w związku z tym stwierdza, że organ administracyjny naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Zgodnie więc z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zmn.) zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany - zgodnie z art. 200 cyt. ustawy - zasądzić na rzecz skarżącego koszty postępowania. W tej sprawie poniesione przez skarżącą koszty były ograniczone jedynie do wpisu od skargi.
Zgodnie z art. 152 cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W tej jednak sprawie nie zachodziła potrzeba orzeczenia w tym przedmiocie, gdyż zaskarżone postanowienie nie posiadało cechy wykonalności.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło