II SA/Wr 296/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w e Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 3 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. i M. Z. na akt administracyjny Marszałka Województwa D. z dnia 19 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu opłat dotyczących wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącym kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem wpisu uiszczonego od skargi. Pismem z dnia 11 lutego 2015 r. J. Z. i M. Z. wystąpili do D. Biura Geodezji i Terenów Rolnych Wydział Finansowo-Księgowy o zwrot nienależnie pobranej kwoty w wysokości 4684,32 zł, wpłaconej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. W odpowiedzi na powyższe pismo Geodeta Województwa Marszałek - działając z upoważnienia Marszałka Województwa D. poinformował w piśmie z dnia 19 marca 2015 r., oznaczonym nr [...], J. Z. i M. Z., że odmawia zwrotu w/w kwoty. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1205 ze zm.) - "Właściciel, który w okresie 2 lat zrezygnuje w całości lub w części z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej, otrzymuje zwrot należności, jaką uiścił, odpowiednio do powierzchni gruntów niewyłączonych z produkcji. Zwrot uiszczonej należności następuje w terminie do trzech miesięcy od dnia zgłoszenia rezygnacji". Wskazał, że z przepisu tego wyraźnie wynika, że rezygnacja inwestora musi nastąpić w terminie 2 lat, co jest niezbędnym warunkiem zwrotu należności. Termin ten jest terminem zawitym, którego przekroczenie powoduje wygaśnięcie roszczenia. Ponadto, powołując się na treści art. 104 k.p.a. wyjaśniono, że wynika, że w sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji. Dlatego też odmowa zwrotu opłat następuje w formie zwykłego pisma. takiej, a nie innej formie. W dniu 31 marca 2015 r. J. Z. i M. Z., powołując się na art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej w skrócie: "p.p.s.a.", w zw. z art. 51 p.p.s.a., w zw. z art. 3 § 2 ust. 4 p.p.s.a. w zw. z art. 13 § 2 p.p.s.a., w zw. z art. 52 § 2 p.p.s.a., w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., wnieśli skargę na akt administracyjny z dnia 19 marca 2015 r. Marszałka Województwa D. w sprawie o znakach [...], który otrzymali w dniu 24 marca 2015 r. W razie stwierdzenia przez organ, że na skarżony akt przysługuje, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, pełnomocnik zawarł stwierdzenie, że niniejszym wzywa do zaprzestania naruszania prawa pod rygorem skutków prawnych. Ponadto powołując się na art. 57 § 1 ust. 3 p.p.s.a., skarżący podnieśli, że zostało naruszone ich prawo majątkowe do wypłacenia na ich rzecz przez organ kwoty 4.684,32 zł. Według nich, treść skarżonego aktu ma charakter rozstrzygnięcia do istoty sprawy, choć niewątpliwie nie jest aktem indywidualnym w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a., a stanowi akt, o którym stanowi art. 3 § 2 ust. 3 p.p.s.a. Nadto na podstawie art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. wnieśli o uchylenie skarżonego aktu oraz o uznanie w wyroku uprawnienia do wypłacenia przez organ na ich rzecz kwoty 4.684,32 zł. W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa D., powołując się na art. 52 § 1 p.p.s.a. wniósł o jej odrzucenie względnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ jest niedopuszczalna. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w takim wypadku sąd odrzuca skargę. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Nieprzesądzając w żaden sposób formy prawnej, w której powinna nastąpić odmowa zwrotu pobranej opłaty z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej, przyjdzie natomiast zauważyć, że zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie, a w przypadku ich braku – stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a. skargę można będzie wnieść dopiero po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Art. 53 § 2 p.p.s.a. stanowi z kolei, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i § 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Jak wynika z powyższego ustawodawca nie tylko określił obowiązek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa jako przesłankę wniesienia skargi (art. 52 § 3 p.p.s.a.), ale również wyznaczył początek biegu terminu do jej wniesienia. Wszak w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., aby termin do wniesienia skargi zaczął biec, konieczne jest doręczenie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jedynie wówczas, gdy organ zaniecha udzielenia takiej odpowiedzi stosuje się termin sześćdziesięciodniowy, liczony od dnia wniesienia wezwania. Dostrzeżenia również wymaga, że określony w art. 52 § 1 i § 3 p.p.s.a. warunek dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jakim jest wyczerpanie środków zaskarżenia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, może być uznany za spełniony w sposób odpowiadający celowi jego ustanowienia tylko wtedy, gdy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wywrze skutek rzeczywisty w postaci: uchylenia przez organ zaskarżonego aktu albo uznania przez stronę racji organu wskutek zapoznania się z argumentacja zawartą w odpowiedzi na wezwanie. Osiągnięcie tego celu wymaga jednakże, z jednej strony, zapewnienia organowi administracji czasowej możliwości merytorycznego odniesienia się do zarzutów podniesionych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, a z drugiej strony – odczekania przez stronę postępowania na rezultat wniesionego przez nią wezwania. W rezultacie znajduje uzasadnienie stanowisko, że w przypadku zastosowania trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa i nieudzielenia przez organ odpowiedzi na to wezwanie, skargę do sądu administracyjnego można wnieść między trzydziestym a sześćdziesiątym dniem, licząc od dnia wniesienia wezwania, natomiast jeżeli odpowiedź zostanie udzielona – termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi. Taka wykładnia odpowiada zarówno literalnemu brzmieniu przepisu, jak i służy realizacji celu, dla którego został on ustanowiony. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący dopiero w skardze zawarli wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym należy uznać, że skarżący nie poprzedzili skargi uprzednim wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wobec brzmienia art. 52 § 1 p.p.s.a należy zatem stwierdzić, że nie została spełniona przesłanka warunkująca skuteczne skierowanie skargi do sądu administracyjnego. Wniesienie bowiem do sądu administracyjnego skargi bez uprzedniego wyczerpania przysługującego środka zaskarżenia, tj. wymaganego przez ustawę wezwania do usunięcia naruszenia jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., z którego wynika, że sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.