II SA/Wr 296/25

WyrokWSA we Wrocławiu2026-03-03

Skład orzekający: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Sędzia WSA Marta Pawłowska, Asesor WSA Dominik Dymitruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać przeprowadzenie okresowej kontroli stanu technicznego ogrodzenia oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej, jeśli stan faktyczny sprawy (w tym stan techniczny ogrodzenia) nie został precyzyjnie ustalony, a organ odwoławczy wcześniej uchylił decyzję organu pierwszej instancji z powodu braków w materiale dowodowym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania, w szczególności poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy, mimo wcześniejszego uchylenia decyzji z powodu braków dowodowych, nie podjął wystarczających czynności wyjaśniających, a następnie wydał decyzję w oparciu o ten sam, niekompletny materiał dowodowy, co naruszyło zasadę zaufania do organów administracji publicznej. Sąd podkreślił, że ustalenie wymiarów i stanu technicznego obiektu budowlanego leży w gestii organu, a nie strony postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej właścicielowi ogrodzenia betonowego przeprowadzenie okresowej kontroli stanu technicznego oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej. Skarżący kwestionował zasadność nałożonych obowiązków, podnosząc m.in. że ogrodzenie zostało zniszczone i nie wymagało zgłoszenia ani pozwolenia na budowę ze względu na wysokość. Organ odwoławczy (DWINB) wcześniej uchylił decyzję organu pierwszej instancji (PINB) z powodu braków w materiale dowodowym, nakazując precyzyjne określenie obiektu i przeprowadzenie wizji lokalnej. Następnie PINB wydał kolejną decyzję, utrzymaną w mocy przez DWINB, mimo braku nowych dowodów. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamiennej Górze. Zasądził od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pawłowska (spr.) Asesor WSA Dominik Dymitruk Protokolant: asystent sędziego Angelika Mielcarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 marca 2026 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lutego 2025 r. nr 193/2025 w przedmiocie nakazu przeprowadzenia okresowej kontroli stanu technicznego ogrodzenia oraz sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy technicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 12 lutego 2025 r. nr 193/2025 Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako DWINB), po rozpoznaniu odwołania W. K. (dalej jako "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamiennej Górze (dalej jako PINB) z dnia 15 listopada 2024 r., znak PINB.403/4/24/8-24, nakazującej właścicielowi ogrodzenia betonowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] według ewidencji gruntów przy granicy z działką nr [...] obr [...] według ewidencji gruntów w L. tj. skarżącemu przeprowadzenie okresowej kontroli stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego/urządzenia - ogrodzenia betonowego, o której mowa w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego oraz sporządzenie i przedłożenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego obiektu, ze wskazaniem prac niezbędnych do wykonania w celu przywrócenia obiektu do właściwego stanu technicznego, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 14 listopada 2023 r., PINB przeprowadził kontrolę w zakresie sprawdzenia legalności robót budowlanych związanych z budową ogrodzenia zlokalizowanego w L. na działce nr [...] obręb [...]. Z czynności kontrolnych sporządzono protokół nr [...] oraz dokumentację fotograficzną. W wyniku kontroli oraz na postawie weryfikacji posiadanej przez PINB dokumentacji budowlanej, obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego według projektu typowego "[...]" wraz z infrastrukturą, na działkach według ewidencji gruntów nr [...] i [...], zatwierdzonej decyzją pozwolenia na budowę nr 222/11 z dnia 2 listopada 2011 r. Starosty Kamiennogórskiego ustalono, że ogrodzenie objęte było projektem zagospodarowania działki stanowiącym część ww. projektu budowlanego. Ponadto w trakcie kontroli ustalono, że objęte kontrolą ogrodzenie działki nr [...] według ewidencji gruntów, wykonane zostało z prefabrykowanych paneli betonowych. Przedmiotowe ogrodzenie w znacznej części posiada wysokość 4 paneli betonowych po 50 cm każdy, a w części od strony posesji nr [...] - 5 paneli betonowych. Dodatkowo stwierdzono, że w części ogrodzenia od strony posesji nr [...], stwierdzono uszkodzenia w dolnej jego części. Według oświadczenia skarżącego, ogrodzenie uległo stałej deformacji poprzez kierowanie wód opadowych oraz innych na teren nieruchomości skarżącego z sąsiedniej działki nr [...], a także wysypywania sypkiego kruszywa kamiennego i podwyższania graniczącej działki. Ponadto, według powyższego oświadczenia, wpływ na uszkodzenie ogrodzenia miały również wielokrotne przejazdy pojazdami ciężarowymi z ciężkim kruszywem kamiennym około 20 ton, oraz innymi pojazdami, które parkowały w okolicach, podczas wykonywania przez Urząd Gminy K. drogi asfaltowej w miejscowości L. Według skarżącego, piąty panel ogrodzenia uszkodzony został na skutek zniszczeń dokonanych przez Pana T. G. Według zaś oświadczenia T. G. uszkodzenia te powstały na wskutek silnych opadów deszczu, które miały miejsce w dniu 17 sierpnia 2023 r. i do dnia dzisiejszego uszkodzony fragment ogrodzenia, będący własnością skarżącego nie został w żaden sposób zabezpieczony. Pismem z dnia 24 listopada 2023 r., PINB wezwał skarżącego jako właściciela ogrodzenia betonowego i muru oporowego, do przedłożenia, w terminie 7 dni, od daty otrzymania wezwania, dokumentów potwierdzających legalność budowy przedmiotowego ogrodzenia i muru oporowego oraz protokołu okresowej kontroli, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Skarżący, pismem z dnia 8 grudnia 2023 r. wskazał, że mur ma wysokość 2 metry, co zwalnia go z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W projekcie budowalnym dotyczącym budowy domu ujęte było zaś ogrodzenie o wysokości 2,5 metra. Wskazał, że nie jest w posiadaniu żadnej dokumentacji związanej z budową, bowiem prawdopodobnie została ona skradziona podczas włamania do nieruchomości. Skarżący zakwestionował również pełnienie przez ogrodzenie funkcji muru oporowego. E ogrodzenia uległo zniszczeniu na skutek działań właściciela sąsiedniej działki, w tym między innymi prac ziemnych i budowlanych wykonywanych samodzielnie, montażu mediów w tym rur drenarskich tuż obok ogrodzenia, wymianę rodzimego gruntu na kruszywo kamienne a przez to rozluźnienie gruntu, kierowanie na stronę działki skarżącego wód powierzchniowych, opadowych i roztopowych, jak również nawiezienie ton kruszywa kamiennego i tym samym podwyższenie terenu po stronie sąsiedniej działki. Podniósł również, że przejazdy wielu ciężki samochodów ciężarowych i ciężkiego sprzętu podczas prac przy wykonywaniu prac budowalnych w sąsiedztwie wpłynęło na zniszczenie należącego do niego klombu - ogrodzenia. Pismem z dnia 29 stycznia 2024 r. PINB zawiadomił strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie złego stanu technicznego ogrodzenia betonowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] według ewidencji gruntów przy granicy z działką nr [...] obręb [...] według ewidencji gruntów, w L. Następnie, decyzją z dnia 13 marca 2024 r., znak sprawy PI NB.403/4/24/5-24, PINB, nakazał "właścicielowi ogrodzenia betonowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] według ewidencji gruntów przy granicy z działką nr [...] obręb [...] według ewidencji gruntów w L. tj. Panu W. K. przeprowadzenie okresowej kontroli stanu technicznego przedmiotowego budynku, o której mowa w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego oraz sporządzenie i przedłożenie Ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego - ogrodzenia betonowego, ze wskazaniem prac niezbędnych do wykonania w celu przywrócenia budynku do właściwego stanu technicznego w terminie do dnia 30 maja 2024r. Ekspertyza winna zawierać: 1. ocenę stanu technicznego obiektu budowlanego i jego uszkodzonych elementów; 2. określenie przyczyn powstałych uszkodzeń budynku; 3. wskazanie w części graficznej i opisowej sposobu naprawy uszkodzeń wraz z określeniem kolejności wykonywania robót i stopniem pilności. Ekspertyza techniczna winna być sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno - budowlanej. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego DWINB decyzją nr 500/2024 z dnia 7 maja 2024 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia DWINB wskazał, że decyzja administracyjna musi wykazywać się konkretnością zarówno co do adresata jak i co do przedmiotu rozstrzygnięcia, tj w sposób precyzyjny określać nałożony obowiązek. Zaskarżona decyzja warunku tego nie spełnia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy nakazano prawidłowo określić obiekt budowlany lub jego część, który został objęty nakazem przeprowadzenia kontroli i sporządzenia ekspertyzy. Wskazano, że zebrano materiał dowodowy jest niekompletny i pełen braków, w tym znajdująca się w aktach dokumentacja fotograficzna i protokół kontroli. W ocenie DWINB jest on nieprecyzyjny poprzez posługiwanie się pojęciami takimi jak np: "w znacznej części". Stąd nakazano dokładnie określić części opisywanego ogrodzenia jak i części podlegające określonym nakazom. Nakazano precyzyjne udokumentowanie stanu i wymiarów ogrodzenia poprzez rysunki, szkice sytuacyjne z nałożonymi wymiarami. Wskazano, że ani organ odwoławczy ani strona postępowania nie mogą domyślać się jakie części obiektu budowalnego miał na myśli organ nadzoru budowalnego. Nakazano przeprowadzenie wizji lokalnej i precyzyjne zwymiarowanie ogrodzenia wraz z udokumentowaniem tej okoliczności posługując się mapą lub winną, wybraną przez PINB formą. Pismem z dnia 5 lipca 2024 r., PINB w Kamiennej Górze zawiadomił stronę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i składania wyjaśnień dotyczących rozpatrywanej sprawy. Następnie, decyzją z dnia 15 listopada 2024 r., znak PINB.403/4/24/8-24, PINB w Kamiennej Górze nakazał właścicielowi ogrodzenia betonowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] według ewidencji gruntów przy granicy z działką nr [...] obr [...] według ewidencji gruntów w L. tj. Panu W. K. przeprowadzenie okresowej kontroli stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego/urządzenia - ogrodzenia betonowego, o której mowa w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego oraz sporządzenie (przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno - budowlanej) i przedłożenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego obiektu, ze wskazaniem prac niezbędnych do wykonania w celu przywrócenia obiektu do właściwego stanu technicznego, która to ekspertyza winna zawierać: 1. szczegółową inwentaryzacje obiektu budowlanego/urządzenia - ogrodzenia betonowego z podaniem jego charakterystycznych parametrów technicznych tj. (długość całego obiektu oraz wysokość na poszczególnych jego odcinkach); 2. ocenę stanu technicznego obiektu budowlanego i jego uszkodzonych elementów; 3. określenie przyczyn powstałych uszkodzeń budynku; 4. wskazanie w części graficznej miejsc uszkodzeń ogrodzenia z podaniem długości odcinków lub poszczególnych elementów do wymiany oraz wskazanie w części opisowej sposobu naprawy z określeniem kolejności wykonywania robót i stopniem pilności. Utrzymując powyższą decyzję w mocy, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, DWINB wskazał, że wydana została na podstawie art. 62 ust. 3 p.b. zgodnie z którym: organ nadzoru budowlanego, w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Aby dokonać oceny czy stan, o którym mowa w art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, występuje, należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem dokonania konkretnych ustaleń zarówno co do rodzaju obiektu budowlanego, jego stanu technicznego, ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu - i dopiero po wnikliwej ocenie dokonanej w aspekcie wskazanych przepisów prawnych podjąć stosowne decyzje tymi przepisami przewidziane, to jest przeprowadzenie kontroli bądź wykonanie ekspertyzy. Dalej DWINB wywodził, że definicję obiektu budowlanego zawiera w art. 3 ust. 1 Prawa budowlanego. Wyodrębniono tam trzy kategorie obiektów budowlanych: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury. Kategoria urządzeń budowlanych jest natomiast zawsze powiązana albo z budynkiem, albo z budowlą. W obu tych przypadkach wymieniono bowiem obok wskazanego obiektu budowlanego - instalacje i urządzenia. W dalszej części słownika, w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, znajduje się definicja urządzeń budowlanych, przez które należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego DWINB wyjaśnił, że ogrodzenie zawsze stanowi część obiektu budowalnego i tak też należy postrzegać przedmiotowe ogrodzenie w rozpatrywanej sprawie. Jak dalej wywodzono, w przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (w szczególności dokumentację fotograficzną), podziela stanowisko organu stopnia powiatowego, iż stan techniczny przedmiotowego ogrodzenia (przechylenie, pęknięcia, ugięcia, częściowe zawalenie), może powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Niemniej jednak, zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na rozstrzygnięcie sprawy w całości, z uwagi na brak dokumentów oceniających aktualnie występujące nieprawidłowości w ww. zakresie i sposobu ich usunięcia, co stwarza potrzebę szczegółowego zbadania przyczyn i sposobu usunięcia zaistniałych wad. Konieczne jest dokonanie inwentaryzacji uszkodzeń, stosownych obliczeń statycznych, dysponowanie specjalistycznym sprzętem oraz w zależności od potrzeb, przeprowadzenia badań specjalistycznych w zakresie podłoża gruntowego, badań kontrolnych zastosowanych materiałów, oraz określenie głównych przyczyny uszkodzeń i zaleceń w zakresie sposobu naprawy lub wzmocnienia uszkodzonych elementów - co wymusza sięgnięcie przez organ nadzoru budowlanego po opracowanie specjalistycznej ekspertyzy - bowiem powyższe czynności niewątpliwie wykraczają poza własne możliwości inspektorów nadzoru budowlanego. Zatem, przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, tj. nakazania przeprowadzenia kontroli ogrodzenia w trybie art. 62 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Dalej wywodzono, że biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, konieczne jest więc pozyskanie ekspertyzy wskazującej przyczyny powstania uszkodzeń przedmiotowego ogrodzenia oraz sposobu usunięcia tych nieprawidłowości, która może okazać się niezbędna do podjęcia dalszych działań przez PINB w Kamiennej Górze. Po wykonaniu nałożonego na skarżącego obowiązku, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego będzie miał pełny obraz stanu technicznego przedmiotowego obiektu, a tym samym możliwość podjęcia dalszych kroków w formie przewidzianej przez prawo w postaci odpowiedniego rozstrzygnięcia. Kwestionowana decyzja zmierza więc do dokładnego ustalenia zaistniałego stanu faktycznego. Dodatkowo, odnosząc się do wskazanej w treści odwołania argumentacji, iż przedmiotowe ogrodzenie nie przekracza wysokości 2,2 m, a tym samym nie podlega przepisom ustawy Prawo Budowlane, DWINB wyjaśnił, że o ile w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w oparciu o art. 48 i nast. ustawy Prawo Budowlane (postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy) kwestia wysokości ogrodzenia jest istotna dla dokonania kwalifikacji prawnobudowlanej danej samowolnej zabudowy i oceny jej z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego - tak w przypadku postępowania prowadzonego na podstawie art. 61 i nast. Prawa budowlanego, bez znaczenia pozostaje okoliczność wymiarów tego obiektu. Jedyną i wystarczająca przesłanka warunkującą zastosowanie trybu z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, mogącego spowodować zagrożenie życia bądź zdrowia ludzi. Natomiast (jak już zostało wskazane powyżej), niezależnie od tego, czy uznamy ogrodzenie za urządzenie techniczne, związane z istniejącymi na działce zabudowaniami zgodnie z definicją urządzenia zawartą w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, czy też za samodzielny obiekt budowlany (budowlę) w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego - będzie się ono zawsze mieściło w definicji obiektu budowlanego, a tym samym podlegało regulacjom ustawy Prawo budowlane (bez względu na jego wymiary). Nie godząc się z tą decyzją W. K. wniósł skargę do tutejszego sądu domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj: 1. art. 7, 8, 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 4,6, § 3 KPA polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 KPA obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 1 pkt 4,6, § 3 KPA nie odnosząc się do żadnego zarzutów, w całkowitym oderwaniu od zarzutów odwołania, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia, w szczególności niewyjaśnianie, podstaw faktycznych i prawnych, na podstawie których miałbym wykonać kontrolę techniczną oraz ekspertyzę techniczną dotyczącą ogrodzenia, które nie wymagało nawet zgłoszenia, a które w części zainteresowania organu już fizycznie nie istnieje, bez wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, z pominięciem wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji i przytoczeniem prawidłowych przepisów prawa; 2. art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 6, 7 w zw. z art. 77, 8 KPA przez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu za organem I instancji, że: a) ekspertyza winna zawierać szereg danych, podczas gdy moje ogrodzenie nigdy nie było obiektem budowlanym/urządzeniem, a w części zainteresowania organów budowlanych nie istniało w dniu wydania ich decyzji, a zgodnie z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 29 stycznia 2024 r. przedmiotem postępowania miał być zły stan techniczny mojego ogrodzenia, a nie bliżej nieoznaczony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamiennej Górze A. C. obiekt budowlany/urządzenie b) ogrodzenie ma mieć wysokość 5 paneli od strony posesji nr [...], co jest w rzeczywistości fałszywym stwierdzeniem albowiem w części zainteresowania organów nie ma już ogrodzenia, a w pozostałej części ma 4 panele, co potwierdzają dołączone do odwołania trzy zdjęciach, co potwierdził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kamiennej Górze A. C. w protokole z przeprowadzenia dowodu nr [...] z 14 listopada 2023r. stwierdzając, że w części od strony budynku nr [...] ogrodzenie ma mieć wysokość na 5 paneli, a następnie jeszcze sprecyzował swój protokół, stwierdzając, że wysokość wyższa, niż 2,0m dotyczy tylko fragmentów płotu uwidocznionych w dokumentacji fotograficznej (moje: które w dacie wydania decyzji już nie istniały) w głównej mierze płot nie jest wyższy, niż 2,20m, c) pominięciu dokładnych podstaw i merytorycznego uzasadnienia mojego pisma z dnia 08 grudnia 2023r. poprzestając wyłącznie na lakonicznym stwierdzeniu, że złożyłem pisemne wyjaśnienia bez jakiegokolwiek odniesienia się do tego pisma przez organ II i I instancji d) miałem oświadczyć do protokołu nr [...] z 14 listopada 2023r., że 5 panel u s z k o d z o n y został na skutek zniszczeń dokonanych przez T. G. (dla wyjaśnienia T. G. – jest współwłaścicielem działki nr [...], posiada ze mną wspólną granicę i jest spiritus movens tych postępowań), co ma istotny wpływ na przyjętą wysokość ogrodzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamiennej Górze A. C., podczas gdy w rzeczywistości oświadczyłem, że w y s t a j ą c y 5 panel u w i d o c z n i o n y został na skutek zniszczeń dokonanych przez T. G. Dlatego nie może się liczyć do wysokości ogrodzenia. Wyjaśniam w tym miejscu, że: że wcześniej wskazywałem dokładniej, co miałem na uwadze. Przypomnę jedynie dla porządku, że liczne zalewania mojej nieruchomości, na skutek samowolnych zmian kierunków i natężenia różnego rodzaju pochodzenia wód, w tym opadowych przez państwa G. stale powoduje zaniżenie mojego gruntu, a dodatkowo przejazdy ciężkimi pojazdami po szczycie przedmiotowej skarpy przez państwa G. i na ich zlecenie doprowadziło do zniszczeń ogrodzenia, uszkodzenia sztucznej skarpy samowolnie wykonanej przez państwa G. i częściowe odkrycie 5 panelu albowiem skarpa została zniszczona przez T. G. przejazdem koparką po jej szczycie, co Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Kamiennej Górze A. C. było i jest wiadome. Otrzymał on bowiem nie tylko moje pisma, ale i materiał dowodowy w postaci dziesiątek zdjęć. 5 panel ogrodzenia nie wlicza się do jego wysokości, gdyż nie był odkryty, a uniemożliwiał mojemu psu podkopów i wydostania się poza teren mojej nieruchomości oraz uniemożliwiał podkopów dzikim zwierzętom i gadom (lisy, koziołki, sarny, żmije, etc. podchodziły i podchodzą pod moją nieruchomość), co zgodnie z obowiązującymi przepisami jest dozwolone. Jest przy tym dla mnie oczywiste, że w przypadku przedostania się tych zwierząt na teren mojej nieruchomości mogłyby sobie zrobić krzywdę albowiem uciekając w panice mogłyby nie odnaleźć przekopu uderzając, np. w ogrodzenie, czy bramę. Zwracam uwagę, że moja nieruchomość znajduje się na terenie krajobrazowego parku i tuż przy lesie, co potęguje – i dobrze – odwiedziny naszych mniejszych braci. e) na mojej działce znajduje się w bliżej nieoznaczonej jej części ogrodzenie o wysokości 2,5m, podczas gdy nie jest to zgodne ze stanem faktycznym, co w szczególności potwierdzają dołączone do odwołania trzy zdjęcia, jak również inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza wszystkich elementów projektowanych objętych Planem Zagospodarowania Terenu dołączona przeze mnie do zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania z dnia 17 lutego 2014r. oceniana oraz zaakceptowana wszak przez tego samego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamiennej Górze A. C. bez wyjaśnienia, dlaczego po 10 latach nagle Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kamiennej Górze A. C. zmienił swoje zdanie f) moje ogrodzenie jest raz nazywane obiektem budowlanym, a za drugim razem urządzeniem ogrodzenia z paneli, które w najwyższym punkcie ma ok. 200 cm, co potwierdzają dołączone do odwołania trzy zdjęcia g) moje ogrodzenie nie jest ogrodzeniem budowlanym sensu stricto betonowym, (wykonanym, np. z lanego betonu, cegły, murów, etc.), lecz złożonym z paneli h) cyt. "objęte kontrolą ogrodzenie [...] wykonane z prefabrykowanych paneli betonowych w znacznej części ma wysokości 4 paneli betonowych po 50 cm każdy, a w części od strony posesji nr [...] płoty (wyraz "płoty" kolejny raz jest w ten sposób określony w tym zdaniu) ma 5 paneli betonowych, podczas gdy: nie jest prawdą, że moje ogrodzenie od strony posesji nr [...] ma wyłącznie 5 paneli betonowych, gdyż ma przeważnie 3 panele lub 4 panele, co odpowiada wysokości ok. 150cm-200 cm wysokości, a to z uwagi na górzysty teren i) oba organy w dacie wydawania decyzji opierają się na nieistniejącym stanie faktycznym albowiem w części, w której ogrodzenie pozostaje w zainteresowaniu organów budowlanych zostało zniszczone przez sąsiadów, tj. państwa G. na skutek szeregu ich samowoli budowlanych stwierdzonych również przez organy budowlane i tym samym ogrodzenia już nie ma, co potwierdzają dołączone do odwołania trzy zdjęcia, a ja nie mam obowiązku grodzić mojej nieruchomości i tym samym powinno to skutkować umorzeniem niniejszego postępowania w całości j) organy nie wyjaśniły, w jakiej dokładnie części ogrodzenia, ogrodzenia ma mieć w znacznej części wysokość 2m, a w jakiej ma mieć 2,5m, co jest wszak sprzeczne z dołączonymi do odwołania trzema zdjęciami 3. art. 9 i 11 KPA poprzez niewyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji PINB w Kamiennej Górze z dnia decyzji z dnia 15 listopada 2024r. PINB.403/4/24/8-24 4. art. 10 § 1 KPA przez całkowite zaniechanie obowiązkowi nałożonemu na organ przeciwny i organ I instancji polegającym na tym, że przed wydaniem decyzji organy obowiązane były umożliwić mi wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań 5. art. 61 § 4 KPA przez niezawiadomienie mnie o ponownym wszczęciu postępowania administracyjnego, po uchyleniu w całości decyzji przez organ II instancji 6. art. 138 § 1 pkt 3 KPA polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji PINB w Kamiennej Górze z dnia 15 listopada 2024r. PINB.403/4/24/8-24, w sytuacji gdy, brak było ku temu jakichkolwiek podstaw, zaś prawidłowe i rzetelne przeprowadzenie postępowania administracyjnego musiałoby skutkować uchyleniem przedmiotowej decyzji i orzeczeniem o umorzeniu postępowania w całości. 7. art. 110 KPA w zw. z art. 154 § 2 KPA w zw. z art.156 § 1 pkt 2, 3, 5 i 6 KPA poprzez wydanie przez organ II instancji nowej decyzji w tej samej sprawie w całkowitym oderwaniu od wcześniejszego stanowiska i będąc wcześniej zwianym swoją decyzją bez jej wcześniejszej zmiany lub uchylenia, co w konsekwencji powoduje występowanie w obrocie prawnym dwóch różnych decyzji dotyczących sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, która nie została zmieniona, ani uchylona, a ponadto została bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, a w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą 8. art. 156 § 1 pkt 5 KPA poprzez ich niezastosowanie i tym samym pozostawienie w obrocie prawnym decyzji PINB w Kamiennej Górze z dnia 15 listopada 2024r. PINB.403/4/24/8-24, która była i jest niewykonalna w sposób trwały z uwagi na brak ogrodzenia oraz brak precyzyjnego określenia nałożonego na skarżącego obowiązku, a jej niewykonalność istniała w dniu jej wydania i miała i ma charakter trwały i jako taka nie może pozostawać w obrocie prawnym 9. art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez zmuszania mnie do ponoszenia kosztów wykonania obowiązków, które nie wynikają z aktów obowiązującego prawa, a mianowicie ponoszenie kosztów wykonania ekspertyzy technicznej oraz okresowej kontroli technicznej ogrodzenia, które w miejscu zainteresowania organu nie istnieje, a co więcej podlega nie pod ustawę Prawo budowlane, gdyż nie wymagało nawet zgłoszenia, a nawet przy założeniu, że byłaby konieczność wykonania ekspertyzy lub kontroli organ posiada odpowiednie i wymagane w tym zakresie uprawnienia może wykonać zarówno przedmiotową ekspertyzę, jak i kontrolę wykonać we własnym zakresie, a ponadto powinien dokładnie sprecyzować której części ogrodzenia ma dotyczyć ekspertyza i kontrola naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 1. rażące naruszenie art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przez brak wskazania dokładnego punktu lub punktów art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, podczas gdy przepis prawa składa się, aż z dziewięciu jednostek redakcyjnych i wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną i wskazać, który to przepis w ocenie organów miałby stanowić podstawę do wydania nakazów zawartych w sentencji decyzji oraz przekroczenie swoich uprawnień albowiem do mojego ogrodzenie nie ma zastosowania art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. 2. rażące naruszenie art. 62 ust. 1, w zw. z art. 3 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 21 ustawy Prawo budowlane przez nieprawidłowe i dowolne zakwalifikowanie nieistniejącego już ogrodzenia, a będącego w zainteresowaniu organów, które na całości posesji miało około dwa metry – z jednej strony nadal istniejąca część ogrodzenia i nie będąca w zainteresowaniu organów ma ok. 150 cm-200 cm, a z drugiej ok. 200cm (teren górzysty ze spadkiem), co potwierdzają dołączone do odwołania trzy zdjęcia – do obiektu budowlanego/urządzenia, podczas gdy ogrodzenie do wysokości 2,20 m nie podlega pod ustawę Prawo budowlane, co zresztą sam potwierdził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kamiennej Górze A. C. w protokole z przeprowadzenia dowodu nr [...] z dnia 27 września 2023r. pisząc, że: cyt. "kwestie utrzymania, zniszczenia, zasypania bądź budowy ogrodzeń do wysokości 2,20m nie są regulowane ustawą prawo budowlane". 3. rażące naruszenie przepisów ustawy Prawo Budowlane, a mianowicie art. 62 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 3 poprzez wydanie decyzji nakazującej mi przeprowadzenie okresowej kontroli stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego/urządzenia – w rzeczywistości nieistniejącego już w dacie wydania decyzji ogrodzenia mającego mieć swój wyraz w treści w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego z całkowitym pominięciem konkretnego punktu lub punktów art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, podczas gdy przepis ten składa się, aż z dziewięciu jednostek redakcyjnych, podczas gdy żaden z punktów art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego nie upoważnia organów do nakazania mi przeprowadzenie okresowej kontroli stanu technicznego tak nieistniejącego jak i istniejącego ogrodzenia 4. rażące naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane, a w szczególności art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez nakazanie mi przeprowadzenie okresowej kontroli stanu technicznego oraz sporządzenie i przedłożenie ekspertyzy technicznej (szerzej w sentencji decyzji organu I instancji) ogrodzenia, w dodatku już nieistniejącego, podczas gdy zgodnie z powyższym artykułem organ nadzoru budowlanego może wydać w/w nakaz oraz żądać w/w ekspertyzę – j e d y n i e, w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, a ogrodzenie przecież nie jest obiektem budowlanym i gdy stwierdzi, że obiekt budowlany, a nie ogrodzenie może spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a przecież w okolicznościach sprawy nie są spełnione przesłanki wymienione w treści powyższego artykułu i innych prawa budowlanego, a co gorsze decyzja nie wskazuje nawet przyczyn, dla których żąda się ode mnie wykonania ekspertyzy i czego faktycznie ma dotyczyć, bo przecież nieistniejące w dacie wydania decyzji ogrodzenie z oczywistych względów nie może mieć nieodpowiedniego stanu technicznego, ani też nie może spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, etc. 5. rażące naruszenie przepisów ustawy Prawo Budowlane, a mianowicie art. 62 ust. 3 i art. 3 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji nakazującej mi sporządzenie i przedłożenie ekspertyzy technicznej i przeprowadzenie kontroli technicznej dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego/urządzenia – w rzeczywistości nieistniejącego ogrodzenia ze wskazaniem prac niezbędnych do wykonania w celu przywrócenia obiektu/urządzenia do właściwego stanu technicznego, podczas gdy art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nie upoważnia organów nadzoru budowlanego do nakazania sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy technicznej, czy dokonywania kontroli technicznej dotyczącej nieistniejącego, jak i istniejącego, ale nie będącego w zainteresowaniu organów ogrodzenia i w dodatku, gdy ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym, o czym przesądza art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, a ponadto gdy moje ogrodzenie z nie podlega pod ustawę Prawo budowlane, z uwagi na jego wysokość, co potwierdzają dołączone do odwołania trzy zdjęcia (art. 29 ust. 2 pkt 20), jak i PINB w Kamiennej Górze w w/w protokole kontroli Z uwagi na powyższe naruszenia prawa wnoszę o: 1. uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej niniejszą skargą decyzji na podstawie art. 54 § 3 PPSA i wydanie nowej decyzji 2. uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA albowiem zachodzą przyczyny określone w art.156 § 1 pkt 2, 3, 5 i 6 KPA i art. 110§ 1 KPA i art. 159 § 1 KPA 3. uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 PPSA 4. rozpoznanie skargi na rozprawie 5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem narusza prawo procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dając podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddala skargę. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja DWINB utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wydaną w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenie okresowej kontroli stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego/urządzenia - ogrodzenia betonowego, o której mowa w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego oraz sporządzenie i przedłożenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego obiektu, ze wskazaniem prac niezbędnych do wykonania w celu przywrócenia obiektu do właściwego stanu technicznego. W tym kontekście Sąd wskazuje, że za uzasadniony należy uznać zarzut skargi, że wydając zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję, organ odwoławczy – z naruszeniem zasad postępowania - zupełnie pominął okoliczność, że w prowadzonym postępowaniu, uprzednio wydał już raz decyzję – kasacyjną, w dniu 7 maja 2024 r., którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W decyzji kasacyjnej DWINB podkreślił, że zgromadzony materiał dowodowy jest niewystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, w szczególności jak podkreślono, dokumentacja fotograficzna jest dotknięta brakami i nie można na jej podstawie określić nawet, jaka część ogrodzenia jest przedmiotem decyzji. DWINB zauważył również, że organ pierwszej instancji nie dokonał poprawnej wizji lokalnej, nie zwymiarował ogrodzenia, nie opisał go i nie naszkicował i bezpodstawnie narzucił ten obowiązek na skarżącego, pomimo że ustalenia stanu faktycznego w zakresie wymiarów przedmiotu postępowania leży w gestii organu prowadzącego. DWINB nakazał w ponownie prowadzonym postępowaniu uzupełnić te braki. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby po zwrocie akt sprawy PINB podjął jakiekolwiek czynności procesowe. Przeciwnie, jedyną czynnością podjętą przez PINB było zawiadomienie strony o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się o zgromadzonym materiale dowodowym. Decyzję pierwszoinstancyjną PINB podjął zatem w dokładnie takim samym stanie faktycznym, jakim organ dysponował wydając decyzję z dnia 13 marca 2024 r. Oceniając zatem ponownie sprawę, także i DWINB dysponował dokładnie tym samym materiałem dowodowym, który rok wcześniej uznał za dotknięty tak daleko idącymi brakami, że niemożliwe było ustalenie nawet jakiego przedmiotu sprawy dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. W zaskarżonej decyzji wskazał nawet, że w szczególności dokumentacja fotograficzna potwierdza prawidłowość ustaleń i celowość nałożenia określonych decyzją obowiązków, gdy tymczasem w decyzji z dnia 7 maja 2024 r., właśnie w zakresie dokumentacji fotograficznej i braku szkicu z naniesionymi wymiarami ogrodzenia, DWIB dopatrzył się największych zaniedbań procesowych. Oczywiście, organ odwoławczy nie jest związany swym wcześniejszym rozstrzygnięciem, jednakże odstępując od niego i wydając w tym samym stanie sprawy całkowicie odmienne orzeczenie, organ zobowiązany był do szczególnie wnikliwego uzasadnienia swego stanowiska. Tymczasem w zaskarżonej decyzji brak jest w tym przedmiocie jakichkolwiek rozważań. W świetle okoliczności, że zrzut ten podnoszony był również w odwołaniu, postępowanie takie jawi się jako szczególnie wadliwe i naruszające wynikającą z art. 9 k.p.a. zasadę zaufania do działalności organów administracji publicznej. Sąd w całości podziela sformułowany w tym przedmiocie zarzut skargi. Sąd wskazuje przy tym natomiast, że jako właściwe ocenia stanowisko DWINB wyrażone w decyzji kasacyjnej z dnia 7 maja 2024 r. Brak jest podstaw do narzucania stronie obowiązku dokonania zwymiarowania ogrodzenia i opisania jego długości i wysokości i przedstawienia go organom nadzoru. Nie są to czynności przekraczające możliwości organu nadzoru, przeciwnie, jako fundament podjęcia rozstrzygnięć, powinny stanowić podstawowe działania organu, będące przecież podstawą nałożenia obowiązku i określenia jego granic. Dlatego, działając na podstawie art. 134 p.p.s.a. sąd uchylił nie tylko zaskarżoną decyzję, ale również poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Jako prawidłowe natomiast Sąd ocenia stanowisko organów nadzoru co do kwalifikacji prawnej przedmiotowego ogrodzenia jako obiektu budowlanego. Sąd podziela w tym przedmiocie stanowisko sądów administracyjnych, które w sposób jednolity ukształtowało pogląd wskazywany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedmiotem regulacji ustawowej są wszelkie formy obiektów budowalnych, mieszczące się w definicji określonej w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Urządzenia budowlane stanowią część obiektu budowlanego (wymienionego w cyt. art. 3 pkt 1) pełniąc wobec niego, technicznie rzecz ujmując, rolę służebną, albo też w pewnych przypadkach, jeśli budowane są jako obiekty odrębne, mieszczą się również w pojęciu obiektu budowlanego (w kategorii budowli). To, że zdefiniowano urządzenia budowlane oddzielnie, w dalszej części art. 3 (podobnie lak inne obiekty), nie oznacza, że posiadają one samodzielny byt prawny wykraczający poza granice określone w pkt 1 art. 3, gdyż urządzenia budowlane ze swojej istoty, wynikającej z przytoczonej definicji - jak powiedziano wcześniej - stanowią część obiektu budowlanego. Bez znaczenia jest również w postępowaniu prowadzonym w trybie przepisów rozdziału 6 Prawa budowalnego wysokość ogrodzenia. Jak słusznie wskazał DWINB, okoliczność ta miałaby znaczenie w postępowaniu naprawczym czy legalizacyjnym. Natomiast o należyty stan techniczny obiektu budowalnego jego właściciel zobowiązany niezależnie od jego wysokości. Biorąc powyższe pod uwagę, wobec stwierdzenia naruszenia przepisów procesowych w stopniu istotnym, Sąd zobligowany był uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., oraz na podstawie art. 134 p.p.s.a. poprzedzającą ja decyzję organu pierwszej instancji o czym orzekł jak w punkcie I sentencji. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło