II SA/Wr 2970/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Protokolant: Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. nr [...], II. uchyla postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. nr [...] o wznowieniu postępowania, III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi Pani K. K. jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r [...], którą orzeczono o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. nr [...] i decyzji z dnia [...] r. nr [...] oraz o odmowie przyznania Pani K. K. statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta W. uznał Panią K. K. za osobę bezrobotną od dnia [...] r. i przyznał jej prawo do zasiłku od dnia [...] r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał przepisy art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 6 lit a i lit b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu u przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz.U. z 1997 r. Nr 25, poz.128 ze zm.). Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta W. na podstawie art. 13 ust. 3 pkt 3 i art. 6 pkt 6 lit a i lit b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu orzekł o utracie przez Panią K. K. statusu osoby bezrobotnej i utracie prawa do zasiłku z dniem [...] r. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż skarżąca otrzymała pożyczkę z Funduszu Pracy lub z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na podjecie działalności gospodarczej lub rolniczej, zatem istniały podstawy do orzeczenia o utracie statusu osoby bezrobotnej i utracie prawa do zasiłku. W dniu [...] r. zapadł wyrok Sadu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. (sygn. akt [...]), przyznający Pani K. K. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od [...] r. do [...] r. Pismem z dnia [...] r. Pani K.K. zwróciła się do Powiatowego Urzędu Pracy w W. informując, o w /w wyroku. Wniosła także, powołując się na art. 29 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, o zawiadomienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o fakcie oraz kwocie wypłaconej od [...] do [...] r. tytułem zasiłku dla bezrobotnych. Pismem z dnia [...] r. Powiatowy Urząd Pracy we W. poinformował ZUS o kwocie wypłaconej skarżącej tytułem zasiłku dla bezrobotnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. pismem z dnia [...] r. poinformował Powiatowy Urząd Pracy w W. , iż na mocy wyroku Sądu z dnia [...] r. wznowiono wypłatę renty dla Pani K. K. od [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta W. wznowił postępowanie w sprawie uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem [...] r., przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] r., oraz w sprawie utarty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia [...] r. Jako podstawę prawną powołano art. 145 §1 pkt 5, art. 147, art. 149 §1 i art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) - dalej w skrócie Kpa. Po przeprowadzeniu postępowania Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] r. na podstawnie art. 145 §1 pkt 5 i art. 151 §1 pkt 2 Kpa uchylił swoje decyzje: - z dnia [...] r. przyznającą Pani K. K. status osoby bezrobotnej z dniem [...] r. i prawo do zasiłku od dnia [...] r., - z dnia [...] r. w sprawie utraty przez Panią K. K. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] r. oraz na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu odmówił skarżącej statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji podano, iż z pisma ZUS Oddział w W. z dnia [...] r. wynika, że organ rentowy wznowił wypłatę renty dla skarżącej od dnia [...] r. zatem w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. tj. w dniu [...] r skarżącej nie przysługiwał status osoby bezrobotnej - co wynika z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Od decyzji tej skarżąca odwołała się do Wojewody D.. Zarzuciła zaskarżonej decyzji bezprawność oraz rozmijanie się z prawdą i zdrowym rozsądkiem, Wskazała, że powołanie się przez organ na art. 145 §1 pkt 5 Kpa jako podstawę wznowienia postępowania jest chybione, gdyż jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego od dnia utraty zatrudnienia do dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego Sadu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. nie była osobą niezdolną do pracy i nie miała prawa do renty z tego tytułu. Uznanie, zatem po 2 latach tj. po wydaniu wyroku przez Sąd, iż prawo to wówczas miała nie jest w ocenie skarżącej praworządne i zmierza do wycofania się z umowy pożyczki na uruchomienie działalności gospodarczej, jaką zawarł ze skarżącą Powiatowy Urząd Pracy w W.. Podniosła również, że decyzję wydano bez ustosunkowania się do argumentacji przedstawionej w piśmie z dnia [...] r. Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazał, że istniały podstawy do zastosowania art. 145 §1 pkt 5 Kpa, gdyż fakt spełnienia przez skarżącą w dacie rejestracji jako bezrobotnej warunków do przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy jest nową okolicznością faktyczną istotną dla sprawy, istniejącą w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji i nie znaną wówczas temu organowi. Okoliczność ta wyszła na jaw na skutek powiadomienia przez skarżącą Powiatowego Urzędu Pracy w W. (pismo z dnia [...] r.) i przesłania kserokopii wyroku Sądu Okręgowego Sadu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. z dnia [...] r., orzekającego o przyznaniu renty wstecz tj. od [...] r. Okoliczności te w ocenie organu odwoławczego dawały podstawę do wznowienia postępowania oraz uchylenia obu decyzji (tj. przyznającej status osoby bezrobotnej i zasiłek oraz pozbawiającej tych uprawnień w związku z otrzymaniem pożyczki i uruchomieniem działalności gospodarczej) i orzeczenia o odmowie przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. Organ powołał w tym zakresie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stanowi, iż osobą bezrobotną jest osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, jeśli nie nabyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. uznał, że skarżąca spełniała warunki do nabycia renty z tytułu niezdolności do pracy i prawo to przyznano jej od dnia [...] r. nie mogła, zatem spełniać warunków niezbędnych do nabycia statusu osoby bezrobotnej w dniu rejestracji tj. [...] r. Stwierdzono także, że wyjaśnienia skarżącej z dnia [...] r. zostały przeanalizowane przed wydaniem decyzji. Organ odwoławczy potwierdził, iż wobec skarżącej nie ma podstaw do zastosowania art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu u przeciwdziałaniu bezrobociu, chociaż informacja o złożeniu odwołania do Sądu miałaby, wbrew twierdzeniom skarżącej wpływ na późniejsze postępowanie organu pierwszej instancji. Organ wyjaśnił także, iż aneks do umowy pożyczki będzie przedmiotem odrębnego postępowania, które winien przeprowadzić organ I instancji - strona umowy. Na decyzję tę Pani K. K. wniosła skargę, do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuciła bezprawność decyzji i wskazała, że: do materii uregulowanej ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bez woli ustawodawcy zastosowano przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, stosując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego do zakończonego postępowania organ odwoławczy nie liczył się z faktem, że uchylone decyzje zrodziły konkretne skutki faktyczne, których odwrócenie po upływie kilkunastu miesięcy nie jest możliwe, do oceny czy w [...] r. przysługiwał skarżącej status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku oraz czy w [...] r. mogła ubiegać się o pożyczkę z Funduszu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej, we [...] r. użyto wyroku Sądu zasądzającego prawo do renty na okres od [...] r. do [...] r. tj. zdarzenia prawnego zaistniałego dopiero w dniu [...] r. Ponadto wyjaśniła, iż w dacie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. przedstawiła pracownikowi tego Urzędu uwierzytelnione w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych świadectwa pracy dokumentujące okresy zatrudnienia, a nie oryginały tych dokumentów, wyjaśniając gdzie znajdują się oryginały i dlaczego. Nie żądano wówczas żadnych dodatkowych oświadczeń, dlatego uważa, iż stwierdzenie zawarte w decyzji organu odwoławczego związane z - oświadczeniem o złożeniu odwołania do Sądu i możliwością odmiennego wówczas działania organu pierwszej instancji - uważa za nie na miejscu, gdyż odbiera je jako sugestię o wprowadzeniu w błąd Powiatowego Urzędu Pracy w W.. Stwierdza, że złożenie takiego oświadczenia wówczas w niczym nie zmieniłoby jej sytuacji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit.a i lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie u.p.s.a. Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w tym zakresie należy stwierdzić, iż organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 145 §1 pkt 5 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Powołany przepis może stanowić podstawę wznowienia postępowania wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1. ujawnione okoliczności faktyczne lub ujawnione dowody, istotne dla sprawy, są nowe w sprawie tj. po raz pierwszy zgłoszone przez stronę postępowania, albo nowo odkryte, 2. nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej, zatem nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powstałe po wydaniu decyzji ostatecznej nie są podstawą wznowienia postępowania w sprawie, 3. nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzje. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. wskazując w uzasadnieniu postanowienia o wznowieniu postępowania, iż przyczyną wznowienia był wyrok Sadu Okręgowego Sadu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. z dnia [...] r. sygn. akt [...] na mocy, którego Pani K. K. nabyła prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od [...] r. do [...] r. Po przeprowadzonym postępowaniu uznał, iż skoro skarżącej przysługiwało prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...] r. nie mogła ona uzyskać w dniu [...]r. statusu osoby bezrobotnej zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przedstawione w sprawie okoliczności faktyczne oraz dowody w ocenie Sąd nie spełniają wskazanych w art. 145 §1 pkt 5 Kpa warunków, dających podstawę do wznowienia postępowania w sprawach, będących przedmiotem rozpoznania. Powołana przez organy obu instancji okoliczności faktyczne, jakie wynikają z wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. są niewątpliwie okolicznościami w sprawie nowymi i istotnymi, nieuprawnione jest jednak twierdzenie, że okoliczności te istniały w dniu wydania ostatecznych decyzji w sprawach: przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku oraz utraty tego statusu i utraty prawa do zasiłku. Fakt przyznania skarżącej wyrokiem z dnia [...]r. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od [...]r. nie oznacza, iż w dniu [...]r. tj. w dniu, od którego decyzją Prezydenta Miasta W. przyznano skarżącej status osoby bezrobotnej przysługiwało jej to prawo. Dopiero, bowiem prawomocne orzeczenie sądu wiąże organy państwowe i organy administracji publicznej, zatem dopiero od daty uprawomocnienia się orzeczenia Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. można mówić o nabyciu przez skarżącą prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Z brzmienia art. 145 §1 pkt 5 Kpa jednoznacznie wynika, iż wymienione w tym przepisie trzy warunki muszą być spełnione łącznie, ponieważ w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały tylko dwa z trzech warunków brak było w ocenia Sadu podstaw do wznowienia postępowania, a w konsekwencji brak również podstaw do zmiany ostatecznych decyzji organu pierwszej instancji. Problem, jaki wystąpił w rozpatrywanej sprawie związany z przyznaniem osobie bezrobotnej renty z tytułu niezdolności do pracy za okres, w którym wypłacono zasiłek dla bezrobotnych rozwiązuje art. 29 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepis ten nakłada na Zakład Ubezpieczeń Społecznych obowiązek pomniejszenia wypłacanych świadczeń rentowych o kwotę, odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków, bez potrzeby zmiany decyzji organów zatrudnienia, które przyznały takiej osobie status bezrobotnego i prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Z tych względów Sąd - na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także postanowienie o wznowieniu postępowania - uchylił. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji Sąd nie orzekł o jej wykonalności.