II SA/Wr 298/05
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-08-18
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a następnie sąd na skutek sprzeciwu rozpoznaje wniosek ponownie, postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a następnie sąd na skutek sprzeciwu rozpoznaje wniosek ponownie, postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 u.p.s.a. Jest to spowodowane tym, że skarżący zostali już zwolnieni z opłat, a postanowienie w tej kwestii nadal obowiązuje.Stan faktyczny
Skarżący D. i M. W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy przyznał im prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów, ale odmówił ustanowienia adwokata. Po ponownym złożeniu wniosku, referendarz przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia z kosztów. Skarżący złożyli sprzeciw od tego postanowienia. Sąd rozpoznał wniosek ponownie, przyznając prawo pomocy w zakresie całkowitym i umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów jako bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
Przyznano D. i M. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W., M.W., M. W. i J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia: I. przyznać D. i M. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym przyznał skarżącym D.i M. W. prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, to jest ustanowienia adwokata.
W dniu [...] r. skarżący D. i M. W. złożyli ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując, że łączny ich dochód brutto wynosi 2.453 zł oraz że są współwłaścicielami działek o powierzchni 2500 m².
Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym przyznał D. i M. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych.
Pismem z dnia [...] r. D. i M. W. złożyli sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia wnosząc "o jego uchylenie i zmianę" oraz zwolnienie ich z opłat sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej u.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Mając powyższe na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek D. i M.W. o przyznanie prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych.
Stosownie do art. 245 § 1 u.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – w myśl § 2 art. 245 u.p.s.a. – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od odpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 u.p.s.a., na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
Natomiast z uregulowania sformułowanego w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.s.a. wynika, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny.
Z oświadczenia D. i M. W. wynika, że łączny ich dochód brutto wynosi 2. 453 zł i nie uzyskują, poza emeryturą, żadnego innego dochodu z żadnego tytułu.
Mając na uwadze sytuację materialną skarżących D. i M. W. Sąd uznał, że nie są oni w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dlatego uznał, że przysługuje im prawo pomocy w zakresie całkowitym. Z uwagi jednak na fakt, że zapadłym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] r. przyznano D. i M. W. prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, przy czym postanowienie to nie utraciło mocy i nadal obowiązuje, postępowanie w zakresie zwolnienia ich od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe – gdyż D. i M. W. są już zwolnieni w tej sprawie od kosztów – i dlatego postępowanie w tym zakresie – jako bezprzedmiotowe – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 u.p.s.a. podlegało umorzeniu. W pozostałym zaś zakresie – obejmującym ustanowienie adwokata – wniosek D. i M.W. z dnia [...]r. podlegał uwzględnieniu, skoro uprzednio nie przyznano im prawa pomocy w tym zakresie. Tak więc – wbrew obawom skarżących wyrażonym w sprzeciwie – prawomocne zwolnienie ich z kosztów sądowych nadal obowiązuje, a zatem skarżący D. i M. W. w niniejszej sprawie są zwolnieni z opłat sądowych.
Odnosząc się do dopisanego na sprzeciwie zarzutu, iż Sąd nie zwrócił skarżącym opłaty uiszczonej w dniu [...] r. (dowód wpłaty KWT nr [...] – k. 123) stosownie do wezwania z dnia [...] r. (k. 121) zauważyć wypada, że wezwanie to zostało skierowane do wszystkich skarżących przed wydaniem postanowienia z dnia [...] r. Tym zaś postanowieniem przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych jedynie skarżącym D. i M. W., natomiast M. W. i J. W. nie zostali zwolnieni z obowiązku uiszczania opłat sądowych.
W tym stanie rzeczy na podstawie wyżej przytoczonych przepisów orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło