II SA/Wr 2986/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis, Sędziowie NSA Julia Szczygielska, Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/, Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi T. i K. S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy we wznowionym postępowaniu uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] nr [...]Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta L. nakazującej T. i K. S. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu na działce nr [...] przy ul. R. [...]w L. tj. użytkowania go jako obiektu gospodarczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] ([...]) wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, po wznowieniu postępowania administracyjnego na wniosek K. i T.S. postanowieniem z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta L. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. L. nr [...]z dnia [...] nakazującej w terminie do [...]przywrócić poprzedni sposób użytkowania obiektu na działce nr [...] przy ul. R. [...] w L., tj. użytkowania go jako obiektu gospodarczego, poprzez wykonanie niezbędnych robót budowlanych eliminujących funkcję warsztatu samochodowego m. in. dokonać zamiany wrót garażowych na drzwi jednoskrzydłowe o wymiarach około 2,00 x l,00m oraz zamurować kanały rewizyjne. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja oraz opinia techniczna z marca 2001 r. potwierdzają jedynie fakt istnienia obiektu i użytkowania go od około 15 lat jako warsztatu samochodowego. Natomiast inwestorzy nie posiadają żadnych dokumentów dotyczących przebudowy przedmiotowego obiektu i legalności jego użytkowania w obecnej funkcji zgodnie z ustawą z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Świadczy to zatem, zdaniem organu, o samowolnej zmianie sposobu użytkowania w/w obiektu. Ponadto zwrócono uwagę na fakt, iż organ nadzoru budowlanego, w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu ul. S. w L. (cyt.: "Obecna zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna - bez zmian. Uporządkowania wymaga istniejąca zabudowa gospodarcza. Istniejąca funkcja usługowo-produkcyjna winna być eliminowana"), stwierdził, że nie istniały przesłanki zalegalizowania przedmiotowego obiektu w obecnej funkcji, tj. jako warsztatu samochodowego. Nadto organ architektoniczno-budowlany, po rozpatrzeniu wniosku K. i T. S. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na adaptacji budynku gospodarczego na cele usługowo-warsztatowe wraz z rozbudowaną o wiatę magazynową, decyzją z dnia [...]odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja ta, po rozpatrzeniu w trybie odwoławczym, została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., stając się decyzją ostateczną. Natomiast decyzją ostateczną z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. L. nakazał T. i K. S. przywrócić poprzedni sposób użytkowania obiektu przy ul. R. [...] w L. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli T. i K. S. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego w szczególności: art. 7, art. 77, art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 oraz 107 kpa. Zdaniem odwołujących się organ w sposób niewłaściwy dokonał oceny stanu faktycznego dotyczącego wybudowania budynku warsztatu oraz pominął, że budynek warsztatowo-usługowy został wybudowany w dwóch etapach, co wynika z opinii technicznej z dnia [...]. Ponadto zarzucili organowi niewłaściwą interpretację oznaczenia budynków znajdujących się na mapie geodezyjnej. Oznaczenie budynku warsztatowego literą "g" nie może być dowodem, że w tym miejscu istniał w przeszłości budynek gospodarczy. Ponadto z opinii technicznej wynika, iż budynek warsztatowo-usługowy powstał od podstaw oraz, że nie zostały wykonane roboty budowlane polegające na adaptacji budynku gospodarczego na warsztat. Odwołujący się oświadczyli, iż ponieważ nie doszło do adaptacji budynku gospodarczego na warsztat ubieganie się o uzyskanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na adaptacji budynku gospodarczego na cele warsztatowo-usługowe było nieuzasadnione i bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia [...]Nr [...]D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał za bezsporny fakt, iż przeznaczenie części budynku gospodarczego na terenie przedmiotowej nieruchomości na warsztat samochodowy zmieniało jego funkcję w sposób odpowiadający zakresowi art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Natomiast zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części wymaga pozwolenia organu administracji architektoniczno-budowlanej. Nie spełnienie tego wymogu powoduje dla inwestora konsekwencje przewidziane w art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, mianowicie zastosowanie procedury legalizacyjnej, mającej prowadzić do zniesienia skutków samowoli budowlanej (art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego). Zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 - wykonanie określonych czynności w wyznaczonym terminie - następuje w sytuacji, gdy istnieje szansa pozostawienia zmienionego sposobu użytkowania. Taka możliwość, zdaniem organu odwoławczego, nie istnieje w niniejszej sprawie. A jak wynika z materiału dowodowego powyższe zamierzenie jest sprzeczne z ustaleniami planu szczegółowego zagospodarowania terenu rejonu w obrębie, którego znajduje się działka nr [...]przy ul. R. Ponadto przedstawioną przez odwołujących się opinię techniczną organ uznał za inwentaryzację budowlaną obiektu warsztatowo-usługowego, co nie zmienia, zdaniem organu faktu, iż obiekt ten został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej i użytkowany jest bez wymaganego prawem pozwolenia właściwego organu. Stąd nie dała ona podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli T. i K. S. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego i domagając się jej uchylenia w całości. Skarżący podnieśli argumenty zawarte w odwołaniu, a ponadto, iż organ II instancji nie ustalił stanu faktycznego, jak i nie zakwestionował opinii technicznej w zakresie ustalenia sposobu realizacji obiektu warsztatowo-usługowego na działce nr [...], sporządzonej przez R. T., tym samym nie wyjaśnił okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co narusza obowiązujące prawo. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli ostatecznych decyzji administracyjnych w oparciu o kryterium zgodności z prawem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Decyzja jest zgodna z prawem jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego oraz przepisom prawa procesowego. Skarżone decyzje wydane zostały we wznowionym postępowaniu. Przede wszystkim należy stwierdzić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (art. 145 § 1 kpa). W rozpoznawanej sprawie postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta L. z dnia [...]nr [...] wznowiono postępowanie na żądanie skarżących w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta L. z [...] nr [...]nakazującą przywrócić poprzedni sposób użytkowania obiektu na działce nr [...]przy ul. R. [...] w L. tj. użytkowanie go jako obiektu gospodarczego poprzez wykonanie niezbędnych robót budowlanych eliminujących funkcję warsztatu samochodowego – z uwagi na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Nową okolicznością którą skarżący wskazali we wniosku z [...] o wznowienie postępowania była opinia techniczna inżyniera R.T. z marca 2001r. sporządzona na żądanie skarżących a dot. budynku warsztatowo-usługowego. Po podjęciu tego postanowienia z dnia [...]o wznowieniu postępowania należało stwierdzić czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła. Kolejnym etapem winno być przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ wydaje decyzję, w której zgodnie z art. 151 kpa: - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a (w tym przypadku nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy), - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, - w wypadku gdy nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa, wydaje decyzję stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Stosownie do art. 146 § 2 kpa nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Zastosowanie przesłanki, o której mowa w art. 146 § 2 kpa może nastąpić tylko w wypadku, gdy organ w wyniku ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej w oparciu o przepisy prawa materialnego rozstrzygnie sprawę tak, jak została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. W ocenie Sądu organy orzekające w tej sprawie wydały prawidłową decyzję w trybie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmawiającą uchylenia wskazanej wyżej decyzji ostatecznej objętej postanowieniem o wznowieniu postępowania bowiem nowe okoliczności faktyczne czy też dowody nie ujawnione zostały w tym postępowaniu. Zapis art. 145 § 1 pkt 5 kpa wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Jak wynika z utrwalonych poglądów judykatury przez pojęcie "wyjdą na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody" (art. 145 § 1 pkt 5 kpa) należy rozumieć okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte w sprawie, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte w sprawie to nie znane zarówno organowi orzekającemu w I i II instancji, jak i stronie. Natomiast po raz pierwszy zgłoszone przez stronę to okoliczności, które były znane stronie, ale nie przedstawione przez nią organowi orzekającemu. Zawarta w aktach sprawy okoliczność faktyczna, jak i dowód, pozbawiona jest znaczenia prawnego "nowej okoliczności faktycznej", "nowego dowodu" w sprawie albowiem jest to opinia techniczna wykonana na zlecenie skarżących w marcu 2001r. a więc już po wydaniu decyzji ostatecznej w tej sprawie z [...]. Przedmiotowa opinia techniczna odnosi się do ustalenia sposobu realizacji budynku warsztatowo-usługowego w L. przy ul. R. [...]. Przy czym nie budzi najmniejszych wątpliwości Sądu to co potwierdza także dotychczasowe orzecznictwo sądowe, że za nowe okoliczności i dowody nie można uznać wydanych w późniejszym czasie opinii biegłych lub aneksów do tych opinii (porównaj wyrok NSA z 9 stycznia 2001r. sygn. akt I SA 1788/99 opublikowane zbiór lex nr 75514). Zatem opinia techniczna sporządzona w marcu 2001r., która zdaniem skarżących stanowić miała nowe okoliczności faktyczne i dowód nie znany organowi w listopadzie 2000r. po prostu okoliczności takiej nie stanowiła stąd też nie można było wydać innej decyzji jak tej podjętej w trybie art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Tym samym wobec prawidłowości skarżonych decyzji należy jednoznacznie wskazać, iż oczywiście niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).