II SA/Wr 299/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka (sprawozdawca) Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 2 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. i M. W. oraz J. W. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 28 lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji postanawia: I. oddalić wniosek D. W. o wyłączenie Sędziego NSA Haliny Kremis oraz Sędziego WSA Andrzeja Ciska; II. wymierzyć D. W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) zł za zgłoszenie w złej wierze wniosku o wyłączenie sędziego. D. i M. W. oraz J. W. i M. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 28 lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji. W dniu 24 września 2009 r. skarżąca D. W. złożyła pismo, w którym z uwagi na stronniczość, pozbawienie prawa do dokumentów, do obrony i sięganie po moja własność na łapówki dla mafii, wniosła o wyłączenie z orzekania: Sędziego NSA Haliny Kremis oraz Sędziego WSA Andrzeja Ciska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; powoływanej dalej jako ,,p.p.s.a."), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Stosownie zaś do przepisu art. 19 powyższej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. W myśl art. 20 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Ponadto strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić także, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana - § 2. Zgodnie z art. 22 § 1 cytowanej ustawy, o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy - § 2. W aktach rozpatrywanej sprawy znajduje się oświadczenia złożone przez sędziego NSA Haliny Kremis oraz Sędziego WSA Andrzeja Ciska, w którym oświadczyli, że nie znają skarżących D. i M. W. oraz J. W. i M. W., a także nie łączą z tymi osobami żadne stosunki osobiste, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności, a także nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które dawałby podstawę do wyłączenia od rozpoznania sprawy. Odnosząc się do wyżej wymienionego unormowania należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie D. W. za przyczynę wyłączenia sędziów wskazała fakt stronniczości, pozbawienie prawa do dokumentów, do obrony oraz sięganie po jej własność na łapówki dla mafii. Analizując przedstawione przez skarżącą zarzuty stwierdzić trzeba, że skarżąca nie uprawdopodobniła twierdzenia o istnieniu okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwość co do bezstronności wymienionych we wniosku sędziów w tej sprawie. W szczególności sędziowie nie podejmowali w sprawie żadnych czynności nasuwających obawę naruszenia prawa skarżącej do obrony jej sfery prawnej, co samo przez się wyklucza dociekanie, czy u ich podłoża znajdowały się względy wymienione w art. 19 p.p.s.a. Samo zaś przeświadczenie skarżącej co do tego, że sędzia jest stronniczy nie jest przesłanką do żądania jego wyłączenia. Przedstawione przez skarżącą zarzuty dotyczące pozbawienia jej prawa do dokumentów, do obrony i sięgania po jej własność na łapówki dla mafii są wyłącznie przejawem subiektywnych odczuć skarżącej. Podstawę ukarania grzywną w niniejszej sprawie stanowił art. 23 p.p.s.a. Przepis ten ma charakter fakultatywny, bowiem jego zastosowanie zostało pozostawione uznaniu Sądu. Grzywna przewidziana w tym przepisie może zostać wymierzona jedynie w razie ustalenia, że zgłoszenie wniosku o wyłączenie sędziego nastąpiło w złej wierze, a sam wniosek został oddalony. Przez pojęcie złej wiary należy przy tym rozumieć rozmyślne lub wynikające z rażącego niedbalstwa wprowadzenie sądu w błąd, co prowadzi do zgłoszenia niesłusznych i krzywdzących sędziego wniosków (K. Piasecki (red.) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Warszawa 1999, s. 229). Tym samym sama bezzasadność wniosku nie przesądza jeszcze o złej wierze zgłaszającego wniosek i nie uzasadnia wymierzenia grzywny. W niniejszej sprawie treść pism skarżącej wskazuje na to, że należy jej przypisać sposób działania rozmyślnego. Działania skarżącej są wynikiem rozżalenia w stosunku do wymiaru sprawiedliwości, nieuwzględniającego jej wniosków, a źródłem tego jest niezasadność składanych wniosków, jak i nieudolność w ich formułowaniu i dochodzeniu swych praw, przy dużej jednocześnie aktywności czemu daje wyraz w pismach kierowanych do Sądu. Zauważyć należy, że wniosek skarżącej w przedmiocie wyłączenia sędziów jest już drugim wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2006 r. WSA w Opolu oddalił poprzedni wniosek skarżącej. Prawo do sądu oraz do sprawiedliwego procesu nie oznacza, że skarżąca ma możliwość ciągłego zgłaszania wniosków o wyłączenie sędziów, opierając je przy tym jedynie na subiektywnej ocenie pracy sędziów, a przede wszystkim zarzucania Sędziom sięgania po cudzą własność na łapówki dla mafii. W ocenie Sądu wniosek skarżącej z dnia 24 września 2009 r. wskazuje zatem na rozmyślność działania skarżącej i o jej złej wierze, a tym samym można przyjąć, że zaistniała okoliczność przemawia za możliwością skazania jej na grzywnę. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 19 i art. 22 § 1 i § 2 oraz 23 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.