II SA/Wr 299/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-06-30

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinien być uwzględniony, jeśli sąd administracyjny I instancji jest zobowiązany do udzielania wskazówek procesowych i pouczania stron?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny I instancji jest zobowiązany do udzielania stronom występującym bez pełnomocnika wskazówek procesowych i pouczania o skutkach prawnych ich czynności. W związku z tym, ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter wyjątkowy. Sąd z urzędu bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu, niezależnie od zarzutów strony.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i rzecznika patentowego. Wskazali na trudną sytuację materialną, niskie dochody, posiadanie pożyczki i ponoszenie bieżących wydatków. Z dokumentów wynikało, że otrzymują pomoc z MOPS i mieli zwrot nadpłaty podatku. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata i rzecznika patentowego).

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. i P. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W.z dnia .... w przedmiocie nakazania dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanej studni postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, najpierw skarżąca a następnie skarżący złożyli na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i rzecznika patentowego wskazując w uzasadnieniu, iż gospodarstwo domowe prowadzą z małoletnim synem, skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia skarżącego w wysokości 1.386 zł brutto, mają do spłaty pożyczkę w wysokości 8.000 zł zaciągniętą na odwiert studni. Dodali, że posiadają mieszkanie o pow. 98 m2. W piśmie z dnia 3 czerwca 2011 r. poinformowali, że ponoszą następujące wydatki: opłata za gaz- 48 zł; za energię elektryczną (za 2 m-ce)- 160 zł; za śmieci- 77 zł (kwartalnie); podatek od nieruchomości – 36 zł (kwartalnie); koszt biletu miesięcznego syna- 130 zł; opłata za służebność drogi – 10 zł. Z załączonych do pisma dokumentów wynika, że skarżąca otrzymuje od MOPS-u pomoc w postaci zasiłków celowych oraz przysługiwał im zwrot nadpłaty w podatku dochodowym oso osób fizycznych w wysokości 1.684 zł. Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić z kolei należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.)). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżących zarzutów czy braku ich zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie mają obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04). Kwestia rzecznika patentowego został szczegółowo wyjaśniona w wezwaniu z dnia 27 maja 2011 r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło