II SA/Wr 2997/01

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2997/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: NSA Bogumiła Skrzypczak NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia okresu niewykonywania pracy przed [...]r. na skutek represji politycznych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na art. 117 ust. 4 w związku z art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.), art. 22 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 kpa, odmówił potwierdzenia, iż skarżąca A. T. pozostawała bez pracy w wyniku stosowanych wobec niej represji politycznych. W uzasadnieniu tej decyzji podano, iż skarżąca wystąpiła z wnioskiem o potwierdzenie, że w latach osiemdziesiątych w okresie 5 lat pozostawała bez pracy na skutek represji politycznych. W ocenie Kierownika Urzędu zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż utrata pracy zarobkowej związana była ze stanem zdrowia skarżącej, a nie ze stosowaniem wobec niej represji politycznych. W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. T., zastąpiona przez męża J. T., potwierdzając, że utrata pracy zarobkowej związana była ze stanem jej zdrowia, wywodziła, że utrata zdrowia oraz powstanie trwałego inwalidztwa nastąpiło na skutek stanu wojennego. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpatrzeniu tego wniosku, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7 pkt 4 i art. 117 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał powyższą decyzję w mocy. W motywach tego rozstrzygnięcia, przywołując art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, podano, że ze wskazanych w wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. z dnia [...]r. okresów zatrudnienia, zatrudnienie strony w latach siedemdziesiątych było wyjątkowo niestabilne (praca w czterech miejscach pracy, przy łącznym okresie zatrudnienia wynoszącym [...] lat i [...] miesiące). Organ wskazał przy tym, że zatrudnienie strony w latach [...] trwało do [...]r., po czym nastąpiła przerwa do [...]r. Kierownik Urzędu podniósł, że według strony przełomowym momentem w jej zatrudnieniu był moment wprowadzenia stanu wojennego. Miał on mieć decydujący wpływ na poniesiony przez stronę z jego powodu uszczerbek na zdrowiu oraz w konsekwencji niemożność podjęcia zatrudnienia. Na stan zdrowia skarżącej miały dodatkowo mieć wpływ rewizje w jej mieszkaniu przeprowadzone przez milicją w [...] r. Organ podał, że z opinii biegłego sądowego ówczesnego Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych noszącej datę [...] r. wynika, iż strona "przez kilka lat nie pracowała. Pracę kilkakrotnie przerywała z powodu różnych komplikacji życiowych, zdrowotnych lub rodzinnych". "Początek zaburzeń wiąże się z ustanowieniem stanu wojennego w Polsce, obawiała się, że jest ścigana i śledzona przez milicję, że jest przez nią zagrożona. Z tego powodu kilkakrotnie przebywała na leczeniu szpitalnym psychiatrycznym". Kierownik Urzędu wskazał, iż w zaświadczeniu o stanie zdrowia z dnia [...]r. podano, że: "Niewątpliwie schorzenie endogenne jakim jest proces rozszczepienny z dość częstymi remisjami u pacjentki mogło się w pełni wyzwolić pod wpływem stresów jaki rodził okres przemian zwłaszcza, iż tematyka ostrego epizodu, który się ujawnił - zbiegła się z tematyką przemian tego okresu politycznego (tj. roku 1981)". (...) "Schorzenie pod postacią psychozy endogennej nie ma bezpośredniego związku ze stresem takim jak okres przemian. Związek ten może być pośredni". Wskazując na powyższe Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że niewykonywanie pracy przez stronę przed [...] r. nie było spowodowane przyczynami politycznymi, lecz zdrowotnymi lub rodzinnymi. W opinii organu wprowadzenie stanu wojennego samo w sobie nie może być uznane za represję polityczną w rozumieniu art. 7 pkt 4 powołanej ustawy, a mogące wynikać z tego faktu poczucie zagrożenia nie może być uznane za przyczynę niemożności podjęcia pracy w ogóle, z przyczyn zaś politycznych w szczególności. W ocenie Kierownika Urzędu twierdzenia skarżącej co do przeprowadzenia w jej mieszkaniu rewizji nie zostały w sposób wiarygodny udowodnione, gdyż były to zeznania osób, które o fakcie rewizji miały dowiedzieć się od osoby już nieżyjącej i w żadnym z dokumentów sprzed daty złożenia wniosku do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie wspomina się o przeprowadzonych przez milicję rewizjach. Ponadto w piśmie z dnia [...]r. mowa jest o dwóch rewizjach przeprowadzonych w [...] r., według zaś świadków jedna rewizja miała miejsce w [...] r., a druga w [...] r. Zdaniem organu wprowadzenie stanu wojennego nie miało bezpośredniego wpływu na zatrudnienie skarżącej, o czym świadczy okoliczność, iż strona nie pracowała na długo przed zaistnieniem tego faktu. Mając na względzie powyższe Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że skarżąca nie spełnia warunków określonych w art. 7 pkt 4 powołanej ustawy. Na powyższą decyzję A. T. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca powołała się na całokształt opisywanych przez siebie w toku postępowania administracyjnego zdarzeń, związanych z jej osobą, jakie miały miejsce po 13 grudnia 1981 r., potwierdzonych dokumentami i zeznaniami świadków. Powołując się na art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zarzuciła, że organ "nie podał żadnej wykładni prawnej ani medycznej odnośnie oddziaływania represji politycznych stanu wojennego w Polsce na określonego człowieka, na jego stan psychiczny (rozstrój zdrowia, zaburzenia psychiczne i inwalidztwo)". Wywodziła, że art. 7 pkt 4 powołanej ustawy nic nie mówi, iż rozstrój zdrowia, zaburzenia psychiczne oraz inwalidztwo powstałe z tego powodu nie są objęte tą ustawą. Stwierdziła, że w uzasadnieniu decyzji daje się do zrozumienia, iż lata potrzebne do uzyskania emerytury powinna wypracować przed [...] r., co - w jej ocenie - nie dotyczy sprawy. Zarzuciła, że z przytoczonej opinii biegłego sądowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. "Urząd pominął - opinię - oraz - uzasadnienie - co ma ważne znaczenie dla sprawy". Podniosła, że ówczesne władze naruszyły dwukrotnie prywatność ich mieszkania "przeprowadzając rewizje metodą zastraszania co miało bezpośredni wpływ na pogłębienie i umocnienie zaburzeń psychicznych". Podkreśliła, że rewizje przeprowadzano bez nakazu, o czym świadczy pismo z Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia [...]r. Wywiodła, iż z powodu wprowadzenia stanu wojennego w Polsce i wynikających z tego powodu represji politycznych stała się inwalidką i spędziła w latach [...]-[...] w sumie [...]rok i [...] miesięcy w szpitalu psychiatrycznym. Ten fakt - zdaniem skarżącej - powinien wystarczyć "na otrzymanie odpowiedniego świadczenia na podstawie Art. 7 pkt 4 wyżej wymienionej ustawy". Skarżąca podkreśliła, że objęte jej wnioskiem [...] lat mogłaby doliczyć do stażu pracy i otrzymałaby emeryturę. Podała, iż nie otrzymuje żadnych świadczeń pieniężnych, rentowych, ani socjalnych oraz nie posiada środków własnych na utrzymanie i leczenie. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Przepis art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) stanowi, iż okresami nieskładkowymi są okresy niewykonywania pracy w okresie przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych, nie więcej jednak niż 5 lat. Powyższy przepis dotyczy okresów, w których dana osoba nie mogła wykonywać pracy na skutek represji politycznych, polegających na uniemożliwianiu (zabranianiu) jej wykonywania lub podejmowania zatrudnienia. Nie dotyczy natomiast niemożności wykonywania pracy wskutek choroby spowodowanej np. wprowadzeniem stanu wojennego, czy też będącej wynikiem stresu spowodowanego np. przeszukiwaniem jej mieszkania, czy przesłuchiwaniem przez funkcjonariuszy ówczesnego aparatu państwowego (np. służby bezpieczeństwa, milicji). Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Podkreślić ponownie należy, iż sąd administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszyły prawo w zakresie wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego. Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.