II SA/Wr 302/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 10 października 2024 r. sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 marca 2024 r. Nr 330/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie w całości; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z 04.01.2024 r. (nr 3/20243) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Dzierżoniowie, po rozpatrzeniu wniosku inwestorów o legalizację ogrodzenia działki przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wybudowanego w P. (działka nr [...], obręb G.), nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości wynikających ze złożenia niewłaściwego projektu zagospodarowania terenu poprzez przedłożenie nowego właściwego projektu zagospodarowania działki obejmującego samowolnie wykonane ogrodzenie, w terminie do 12.02.2024 r. Opisane postanowienie doręczono D. D. (dalej: skarżąca) w dniu 27.01.2024 r. W dniu 09.02.2024 r. skarżąca, drogą elektroniczną, wniosła o uzupełnienie postanowienia z 04.01.2024 r. poprzez nałożenie na inwestorów obowiązku usunięcia nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych w postaci: zażądania decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla celów legalizacji zrealizowanego samowolnie ogrodzenia; doprecyzowywanie, czego i na jakim obszarze dotyczyć ma żądany "właściwy" projekt zagospodarowania, np. poprzez dołączenie załącznika graficznego. Postanowieniem z 23.02.2024 r. (nr 45/2024), wydanym na podstawie art. 111 § 1b k.p.a., po rozpoznaniu wniosku skarżącej, PINB w Dzierżoniowie postanowił odmówić uzupełnienia swojego rozstrzygnięcia w części dotyczącej zażądania przedłożenia przez inwestorów decyzji o warunkach zabudowy, natomiast uzupełnił własne postanowienie w zakresie doprecyzowania lokalizacji ogrodzenia, które objęte jest przedmiotem prowadzonego postępowania. Postanowienie doręczono skarżącej w dniu 06.03.2024 r. W tym samym dniu, drogą elektroniczną, skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z 04.01.2024 r. Postanowieniem z 15.03.2024 r. (nr 330/2024), działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zażalenie można wnieść w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone w dniu 27.01.2024 r. Termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 03.02.2024 r., a strona wniosła zażalenie w dniu 06.03.2024r. D. D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie DWINB z 15.03.2024 r. , wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła organowi II instancji naruszenie art. 111 § 2 w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie zastosowanej procedury uzupełnienia postanowienia, a tym samym nie odniesienie się do terminu otrzymania postanowienia PINB wydanego na podstawie art. 111 k.p.a. Skarżąca wskazała, że z uwagi na braki występujące w postanowieniu z 04.01.2024 r. wystąpiła do organu I instancji o uzupełnienie tego postanawiania co do rozstrzygnięcia. Wniosek złożyła w ustawowym terminie. Organ I instancji postanowieniem z 23.02.2024 r., działając na podstawie art. 11 § 1b k.p.a. odmówił uzupełnienia swojego rozstrzygnięcia w części dotyczącej zażądania decyzji o warunkach zabudowy, natomiast uzupełnił własne postanowienie w zakresie doprecyzowania lokalizacji ogrodzenia, które objęte jest przedmiotem prowadzonego postępowania. Dochowując ustawowego siedmiodniowego terminu licząc od daty doręczenia postanowienia wydanego w przedmiocie uzupełnienia postanowienia z 04.01.2024 r. skarżąca złożyła elektronicznie zażalenie na to postanowienie. Wskazała, że w treści zażalenia odniosła się nie tylko do ustaleń postanowienia z 04.01.2024 r., ale też do ustaleń postanowienia z 23.02.2024 r. Mimo jednoznacznej treści art. 111 § 2 k.p.a. (w związku z art. 126 k.p.a.), organ II instancji całkowicie przemilczał zastosowaną procedurę uzupełnienia postanowienia z 04.01.2024 r. i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, licząc termin od daty doręczenia tego postanowienia (przed uzupełnieniem). W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.,) - dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W myśl art. 141 § 2 k.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Wyjątek od zasady określonej w art. 141 § 2 k.p.a. wynika z przepisów art. 111 § 2 w zw. z art. 126 k.p.a. Zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Z kolei zgodnie z art. 111 § 1b k.p.a. uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. Przepis art. 111 § 2 k.p.a. stanowi natomiast, że w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. W myśl art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio m.in. przepisy art. 109-113 k.p.a. Z uwagi na treść art. 126 k.p.a. przepis art. 111 k.p.a. stosuje się odpowiednio do zażaleń, co oznacza jedynie modyfikację natury formalnej, ponieważ zasady postępowania muszą być te same, które odnoszą się do decyzji administracyjnych, a jedynie w miejsce decyzji, jako prawnej formy działania, wchodzi postanowienie (tak. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borowski, Warszawa 2024, s. 828). Jak wskazał G. Łaszczyca (zob. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Tom II, Warszawa 2005, teza 6, s. 176), żadne argumenty (w tym szybkość i prostota postępowania - art. 12 k.p.a.) nie uzasadniają jakiejkolwiek modyfikacji (w szczególności skrócenia) terminu do wniesienia żądania uzupełnienia postanowienia (art. 111 § 1). Wymagałoby to wyraźnego wskazania ustawodawcy w tym zakresie (zob. rozważania na ten temat Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1999, s. 340-341). Za brakiem skorelowania terminu do zgłoszenia żądania uzupełnienia postanowienia z terminem do wniesienia zażalenia opowiedzieli się także: P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, teza 4, s. 476; M. Romańska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. H. Knysiak-Molczyk, Warszawa 2015, teza 8, s. 876; J. Kabat-Rembelska, A. Kabat, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz dla praktyków, pod. red. E. Klat-Górskiej i A. Mudreckiego, Gdańsk 2018, s. 595; M. Dyl, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2018, teza 4, s. 1005. Skoro nie ulega modyfikacji (skróceniu) termin do wniesienia żądania uzupełnienia postanowienia (art. 111 § 1 k.p.a.), to zgłoszenie wniosku o uzupełnienie postanowienia powoduje ponowne rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia zażalenia od dnia doręczenia stronie odpowiedzi (art. 111 § 2 k.p.a.). Dlatego wobec doręczenia skarżącej w dniu 06.03.2024 r. odpisu postanowienia z 23.02.2024 r. w przedmiocie uzupełnienia postanowienia z 04.01.2024 r., zażalenie złożone na to postanowienie w dniu 06.03.2024 r. zostało wniesione w terminie. W tej sytuacji organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania – art. 111 § 2 w zw. z art. 126 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. DWINB błędnie ustalił rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 04.01.2024 r. od dnia 27.01.2024 r., całkowicie pomijając fakt wniesienia przez skarżącą wniosku o uzupełnienie postanowienia i treść art. 111 § 2 k.p.a. W powtórzonym postępowaniu rzeczą organu odwoławczego będzie zatem merytoryczne rozpatrzenie wniesionego przez skarżącą zażalenia na postanowienie organu I instancji z 04.01.2024 r. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.