II SA/Wr 31/14

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.i B. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia .... w przedmiocie odmowy udostępnienia akt postępowania administracyjnego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, skarżący złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując w uzasadnieniu, iż łączny ich dochód z tytułu świadczenia rentowego i z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego (20 ha) wynosi ok. 934 zł, a ich wydatki kształtują się następująco: koszt lekarstw- ok. 200 zł; koszt ubezpieczenia w PZU– 19, 30 zł; opłata za wodę- 18,20 zł; za energię elektryczną- 59 zł; za wywóz śmieci- 24 zł; za telefon- 32 zł; podatek rolny- 325, 30 zł; łącznie koszt ubezpieczeń: KRUS, OC rolne, ciągnika i przyczepy- 198 zł; koszt opału- 100 zł; odsetki od kredytu rolniczego – 130 zł; kredyt rolniczy (10.000 zł- spłata jednorazowa). Dodali, że posiadają dom o pow. 88, 6 m2 oraz budynek gospodarczy. W piśmie z dnia 17 lutego 2014 r. skarżący wyjaśnili, że z uwagi na swój stan zdrowia prowadzą jedynie produkcję rolną, która nie przynosi dużo zysku, w szczególności, że od kilku lat dotykają ich klęski żywiołowe. Liczą, że wszelkie zobowiązania (m.in. kredyt) uda im się spłacić z dopłaty z UE jaka zostanie im wypłacona w maju br., w następstwie czego będą mogli m.in. wziąć kredyt na zakup środków produkcji. Dodali, że nie mogą sprzedać nieruchomości rolnej, bowiem chcą uzyskać stałe świadczenie z KRUS. Wnioskodawcy wskazali, że przyznane skarżącemu świadczenie rentowe wynosi 634, 67 zł i nie wiedzą dlaczego KRUS wypłacał je wcześniej w wyższej wysokości. Poinformowali, że mają trójkę pełnoletnich dzieci, ale każde z nich ma do spłaty swoje zobowiązania (kredyty studenckie, kredyty mieszkaniowe). Mając na uwadze podniesione we wniosku okoliczności uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcom prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ustosunkowując się z kolej do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej p.p.s.a. (t.jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżących zarzutów czy braku ich zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie mają obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04). W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzec jak w sentencji.