II SA/Wr 310/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-10-15
Skład orzekający: Władysław Kulon, Wojciech Śnieżyński, Gabriel Węgrzyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo przeprowadził postępowanie odwoławcze, weryfikując decyzję organu pierwszej instancji w zakresie, który nie został zaskarżony przez stronę, oraz czy uchylając decyzję w części, wydał rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w uchylonym zakresie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 15 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez przeprowadzenie kontroli decyzji organu pierwszej instancji w zakresie, który nie został zaskarżony przez stronę, a także poprzez uchylenie decyzji w części bez wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w uchylonym zakresie. Uchybienia te dyskwalifikują zaskarżoną decyzję i skutkują koniecznością ponownego przeprowadzenia postępowania odwoławczego.Stan faktyczny
Strona skarżąca A.T. wniosła skargę na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) uchylającą w części decyzję PINB nakazującą doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Sprawa dotyczyła samowolnej przebudowy instalacji gazowej bez wymaganego pozwolenia. PINB nałożył obowiązki na współwłaścicieli budynku, w tym na A.T. DWINB uchylił decyzję PINB w części dotyczącej Gminy P. i terminu, ustalając nowy termin, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją DWINB, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję DWINB i zasądził od DWINB na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: referent Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2019 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części a w pozostałym zakresie utrzymania w mocy decyzji nakazującej doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A.T. oprotestowała skargą wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej – DWINB) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części a w pozostałym zakresie utrzymania w mocy decyzji nakazującej doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Z przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych wynika, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących uwarunkowaniach prawnych i faktycznych.
Pismem z dnia [...] r. A.T. zażądała od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dz. (dalej – PINB) działań w związku z rozbudową przyłącza gazowego w budynku przy ul. B. [...] w P. W trakcie kontroli jaką przeprowadzono w dniu [...] r. ustalono, że w przedpokoju mieszkania wnioskodawczyni biegnie rura instalacji gazowej. Instalacja poprowadzona jest przez ścianę do korytarza wspólnego znajdującego się za ścianą przedpokoju. W korytarzu na parterze przy wejściu do budynku znajduje się licznik gazowy, który został przeniesiony z przedpokoju mieszkania. W maju 2015 r. Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w P. dokonał przebudowy instalacji gazowej, przenosząc licznik z mieszkania skarżącej na zewnątrz do korytarza, nie uzyskując na wykonanie przedmiotowych robót stosownego pozwolenia od właściwego organu.
Organ nadzoru budowlanego zakwalifikował roboty budowlane dotyczące instalacji gazowej jako przebudowę i w dniu 16 listopada 2016 r. wydał postanowienie nr [...], którym nałożono na współwłaścicieli przedmiotowego budynku obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r. oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych. Postanowienie to zostało oprotestowane zażaleniem. W toku postępowania odwoławczego DWINB w dniu 3 stycznia 2017 r. wydał postanowienie nr [...], którym uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył w tym zakresie nowy termin do dnia 31 marca 2017 r., w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Rozstrzygnięcie to zostało oprotestowane skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r., (sygn. akt II SA/Wr 167/17) skarga została oddalona w całości.
W dniu [...] r. do PINB złożono ocenę techniczną dotyczącą samowolnie wykonanej przebudowy instalacji gazowej obejmującą zdaniem organu jedynie części wspólne budynku, bez części instalacji gazowej w mieszkaniu skarżącej. Brak oceny technicznej dotyczącej instalacji gazowej w mieszkaniu skarżącej skutkował skierowaniem do niej upomnienia z dnia 31 października 2017 r., które zostało oprotestowane odwołaniem. DWINB w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...], którym stwierdził niedopuszczalność odwołania. Także i to rozstrzygniecie zostało oprotestowane skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 24 maja 2018 r. (sygn. akt. II SA/Wr 147/18) oddalił skargę w całości.
W dniu [...]r. w PINB w Dz. złożono ocenę techniczną dotyczącą instalacji gazowej w budynku przy ul. B. [...] w P., w części dotyczącej mieszkania nr [...]. Z opracowania wynika, że instalacja gazowa nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i budynku, na materiały zastosowane do wykonania instalacji inwestor posiada odpowiednie certyfikaty i deklaracje zgodności. Przedłożono także protokół z próby szczelności instalacji gazowej, nadto autor oceny stwierdził, że wykonane roboty budowlane są niezgodne z obowiązującymi przepisami w tym techniczno-budowlanymi i z zasadami wiedzy technicznej, a w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z przepisami należy zapewnić gazoszczelność istniejącej szafki elektrycznej na zabezpieczenie główne znajdującej się w przedpokoju oraz uzupełnić zabezpieczenie antykorozyjne przewodów instalacji gazowej.
W dniu 14 grudnia 2018 r. PINB w Dz. wydał decyzję nr [...] którą przyjmując w podstawie prawnej art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 j.t. z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej – k.p.a.), nałożył na współwłaścicieli budynku mieszkalnego przy ul. B. [...] w P.: Gminę P., T. Sz., Annę T. oraz J. W., w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, obowiązek wykonania, pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia instalacyjne, obejmujące zakres ww. robót, posiadającą aktualne zaświadczenie o przynależności do odpowiedniej izby samorządu zawodowego, w terminie do dnia 31 stycznia 2019 r. następującej czynności: gazomierz na I piętrze budynku zabudować naścienną wentylowaną szafką na gazomierze. Nadto na A. T. w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, obowiązek wykonania, pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia instalacyjne, obejmujące zakres ww. robót, posiadającą aktualne zaświadczenie o przynależności do odpowiedniej izby samorządu zawodowego, w terminie do dnia 31 stycznia 2019 r. następujących czynności: zapewnić gazoszczelność istniejącej szafki elektrycznej na zabezpieczenie główne, znajdującej się w przedpokoju mieszkania A.T., uzupełnić zabezpieczenie antykorozyjne przewodów instalacji gazowej w mieszkaniu A. T.
Uzasadniając wydany nakaz przywołano dotychczas wydane rozstrzygnięcia oraz wskazano na przedłożone w toku postępowania opracowanie. Organ I instancji sygnalizował stanowisko skarżącej, która w licznych wystąpieniach nie zgadzała się z wydanym nakazem oraz negowała prawidłowość sporządzonego opracowania. Inicjatorka postępowania składała także pisma, w których podnosiła nieprawidłowości dotyczące określenia adresatów obowiązków. W treści uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej szeroko analizowano stanowisko skarżącej dotyczące okoliczności jakie miały miejsce w związku z robotami dotyczącymi przebudowy rzeczonej instalacji gazowej. Z kolei treść merytorycznego rozstrzygnięcia odnoszono do sporządzonego opracowania, któremu organ nadał największe znaczenie jako dowodowi w sprawie.
Wskazano mianowicie, że w przedłożonej ocenie technicznej znalazła się ocena dotycząca materiałów budowlanych stosowanych w procesach inwestycyjnych. Autor opinii stwierdził, że całość przebudowanej instalacji gazowej na częściach wspólnych budynku została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, tj. Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i wymogami określonymi w art. 5 i art. 10 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu oceniający posiada odpowiednie uprawnienia budowlane do oceny instalacji gazowej, które nadane mu zostały przez Wojewodę W., co powoduje, że jest osobą zaufania publicznego, a organ nie widzi podstaw, aby kwestionować rzetelność opracowanej przez niego oceny technicznej. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego stwierdzono wykonanie samowolnych robót budowlanych polegających na przebudowie instalacji gazowej. Przesłanki popełnienia samowoli budowlanej nie mają wpływu ani na tryb postępowania, ani na wydanie rozstrzygnięcia, ponieważ nie wpływają w żaden sposób na kwalifikację wykonanych robót budowlanych jako samowolnych. Organ podał także, że w świetle zaleceń określonych w przedłożonych ocenach technicznych, zachodzi konieczność wykonania robót doprowadzających samowolnie wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem, dlatego skorzystano z przesłanki art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i nałożono obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, wyznaczając termin ich wykonania. Uzasadniano to faktem, że roboty budowlane polegające na przebudowie instalacji gazowej wykonano bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę i jest to inny przypadek niż określone w art. 48 i 49b, które dotyczą budowy nowych obiektów lub ich części.
Nie godząc się z wydaną decyzją A. T. oprotestowała ją odwołaniem, w którym zaskarżyła punkt 1 decyzji oświadczając przy tym, że zgadza się z punktem drugim ponieważ dotyczy on jej mieszkania i zamierza wykonać nałożony na nią obowiązek. W odwołaniu kwestionowała ona prawidłowość nakazanych w pkt 1 decyzji czynności argumentacją taką jak dotychczas podnoszona w toku postępowania. Wskazywała mianowicie, że nie wykonywała ona robót budowlanych i należało nakazem obciążyć inwestora. Poruszała też zagadnienia naruszenia jej własności oraz wskazywała na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Kolejne wystąpienia nazywane pismami czy wnioskami odwołująca się kierowała też w toku postępowania odwoławczego wskazując na niemożliwość wykonania nakazu w wyznaczonym terminie.
W dniu 26 lutego 2019 r. DWINB wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części nakładającej obowiązki na Gminę P. oraz w części dotyczącej terminu i w tym zakresie ustalił nowy termin - 31 marca 2019 r., w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na uzasadnienie wydanej decyzji organ II instancji zrelacjonował stan sprawy wynikający z akt administracyjnych oraz wskazał na istotne elementy decyzji pierwszoinstancyjnej. W ramach własnych rozważań DWINB podał, że oprotestowana decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Po przytoczeniu regulacji prawnomaterialnych organ wyjaśnił, że w przypadku, gdy roboty budowlane zostały zakończone nie zachodzi podstawa do orzeczenia na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, a w sytuacji spełnienia przesłanek tego przepisu odpowiednie zastosowanie znajduje art. 51 ust. 7 odsyłający do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Artykuł 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dotyczy m. in. przypadku prowadzenia postępowania w sprawie samowolnych robót budowlanych, gdy okaże się, iż możliwe jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci m.in. ocen technicznych organ uznał, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Jednak z uwagi na upływ wskazanego w niej terminu należało jedynie wyznaczyć nowy oraz uchylić w części nakładającej obowiązki na Gminę P., ponieważ nie jest już ona współwłaścicielem przedmiotowego budynku mieszkalnego, a co za tym idzie nie może być adresatem wydanej decyzji.
W części uzasadnienia decyzji dotyczącej twierdzeń odwołania DWINB odnośnie dopuszczenia jako dowodu oceny technicznej wyjaśnił, że zgodnie z art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Wskazał także, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Wywiódł też organ, że przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Organ rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny. Dlatego też organ administracji obowiązany jest, zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., dokładnie przeanalizować każdy przeprowadzony dowód.
Podano również, odnośnie pozostałych twierdzeń odwołania, że roboty wskazane w punkcie 1 zaskarżonej decyzji dotyczą części wspólnych rzeczonego budynku i zostały prawidłowo nałożone na wszystkich obecnych jego współwłaścicieli. Końcowo DWINB ustosunkowując się do pisma odwołującej się z dnia 31 stycznia 2019 r. wyjaśnił, że w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego nie może nakazać wykonania nowej instalacji gazowej wewnętrznej i zewnętrznej. Ponadto z przedłożonej oceny technicznej nie wynika, aby istniała taka konieczność. Możliwe jest natomiast doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie robót wskazanych w sentencji zaskarżonej decyzji.
A. T. nie zgodziła się z wydaną decyzją wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawierającą żądanie jej uchylenia i uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Autorka skargi podniosła szereg zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej. W piśmie procesowym opisywała wszelkie okoliczności dotyczące przebudowy przedmiotowej instalacji gazowej z uwzględnieniem działań organów nadzoru budowlanego oraz zarządcy budynku. Skarżąca kilkakrotnie uzupełniała skargę odnosząc się do przedmiotowej inwestycji, wyraźnie nie godząc się w wydaną decyzją.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się do powodów wydania rozstrzygnięcia o takim kształcie wskazanych w uzasadnieniu decyzji. Jednocześnie podał, że po zapoznaniu się z treścią skargi nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia.
Na rozprawie w dniu 15 października 2019 r. skarżąca podtrzymała skargę oraz zarzuty i wnioski w niej zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone zostały między innymi w przepisach art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 t.j.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej – p.p.s.a.), z których wynika, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Zgodnie z tak wyrażoną zasadą wojewódzki sąd administracyjny w toku czynności rozpoznawczych dokonuje oceny, co do zgodności zaskarżonego aktu (lub czynności) z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jego wydania (lub tryb podjęcia czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia) oraz co do prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. W ocenie uwzględnia się przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu (podjęcie zaskarżonej czynności). Ponadto w myśl art. 134 § 1 powołanej powyżej ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących okoliczności prawnych stwierdził istnienie podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i to niezależnie od zarzutów skargi. Stanowisko Sądu wynika z treści wskazanego wyżej art. 134 p.p.s.a. i konieczności dokonania oceny okoliczności nie objętych skargą.
Na wstępie rozważań zauważyć należy, że w myśl zasady statuowanej treścią art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Kolejna zasada procesowa, zasadniczo wywodząca się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, została zawarta w art. 15 i stanowi, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Postępowanie prowadzone jest przez organ II instancji jeżeli strona postępowania złoży od wydanego rozstrzygnięcia środek zaskarżenia. W przypadku decyzji zwykłym środkiem zaskarżenia, jak przewiduje art. 127 § 1 k.p.a., jest odwołanie.
W niniejszej sprawie skarżąca dochowując terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. wniosła odwołanie od decyzji PINB w Dz. z dnia [...] r. nr [...]. Jak wskazuje jednoznacznie treść odwołania jego autorka nie zgodziła się tylko z pewną częścią decyzji. W zwykłym środku zaskarżenia podała ona bowiem ,,składam odwołanie od w/w decyzji i zaskarżam punkt 1 decyzji nr [...] z [...] r.". W dalszej części odwołania podała ona wprost ,,Zgadzam się z punktem drugim decyzji nr [...] z [...] r. i oświadczam, że zamierzam wykonać nałożony na mnie obowiązek – ponieważ dotyczy to mojego mieszkania i mojej instalacji gazowej".
Przy tak zredagowanym odwołaniu DWINB dokonał, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, kontroli decyzji organu I instancji w zakresie w jakim nie została ona zaskarżona. Dowodzi tego zarówno osnowa decyzji jak i jej uzasadnienie. Organ II instancji nie wskazał bowiem we wstępnej części decyzji zakresu zaskarżenia, a nawet nie użył określenia ,,decyzja", lecz przytoczył wszystkie elementy sentencji decyzji PINB w Dz. W tej sytuacji mamy zatem do czynienia z poważnym błędem proceduralnym polegającym na przeprowadzeniu postępowania odwoławczego w innym zakresie niż obejmował to środek zaskarżenia i wola strony postępowania. Dostrzeżone uchybienie dyskwalifikuje zaskarżoną decyzję bez względu na inne aspekty sprawy, bowiem organ II instancji prowadził postępowanie odwoławcze także w stosunku do tej części rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, która wobec braku zaskarżenia stała się ostateczna.
Tutejszy Sąd w pełni akceptuje i uznaje jako własne stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 18 września 2019 r. (sygn. akt II SA/Łd 500/19), że ,,W sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej fragmentu, jeżeli ten fragment nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć objętych decyzją, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Dopuszczalne jest wówczas zaskarżenie i wzruszenie decyzji jedynie w części. Jeżeli odwołanie dotyczy tylko niektórych postanowień (części) decyzji, w pozostałym zakresie decyzja staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania." - LEX nr 2723090.
Oprócz nieprawidłowości dotyczących weryfikacji przez organ II instancji także niezaskarżonej części decyzji analiza decyzji DWINB prowadzi do wniosku, że zawiera ona również inne błędy wpływające na ocenę jej legalności. Zdaniem Sądu naruszenie przepisów procedury administracyjnej polega także na naruszeniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.. PINB w Dz. wydał decyzję, którą w pkt 1 nałożył na współwłaścicieli budynku mieszkalnego: Gminę P., T. Sz., A.T. oraz J. W. określone obowiązki i wyznaczył termin ich realizacji, z kolei w pkt 2 obowiązki nałożono na A.T. także wyznaczając termin wykonania nakazu. DWINB zdecydował się na uchylenie zaskarżonej decyzji w części nakładającej obowiązki na Gminę P. oraz w części dotyczącej terminu i w tym zakresie ustalił nowy termin - 31 marca 2019 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdza, że reformacja rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego przeprowadzona przez organ odwoławczy została dokonana z naruszeniem treści art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.. Wynika to z następujących okoliczności.
Organ II instancji uchylił decyzję PINB w części nałożenia obowiązków na Gminę P. i w części dotyczącej terminu realizacji tychże, natomiast ustalił wyłącznie nowy termin wykonania obowiązków. Tym samym jako nie objęta aktem administracyjnym organu II instancji pozostaje ta uchylona część decyzji PINB w Dz., która dotyczy nałożenia obowiązku na Gminę P. DWINB co do tej części uchylonej decyzji organu I instancji nie wydał rozstrzygnięcia dotyczącego umorzenia postępowania w tym zakresie ani nie wskazał innego adresata nakazu. W tych okolicznościach nie może być mowy o tożsamości przedmiotowej i podmiotowej pomiędzy decyzjami zapadłymi na etapie pierwszo i drugoinstancyjnym.
Powyższa sytuacja wpisuje się w stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2019 r., (sygn. akt IV SA/Po 199/19), w pełni akceptowane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że ,,Organ odwoławczy, uchylając zaskarżoną decyzję w części, powinien wydać zarówno nowe rozstrzygnięcie, co do uchylonej części decyzji organu I instancji, jak i orzec odnośnie pozostałej części, nie podlegającej uchyleniu. Jeżeli organ odwoławczy nie ustosunkował się do całości rozstrzygnięcia organu I instancji, uchylając decyzję w części i w tym zakresie rozstrzygając sprawę, to w tych granicach brak jest ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie mogą być bowiem interpretowane jako odrębne normy prawne. Nie można przyjąć domniemania utrzymania w mocy w pozostałej części zaskarżonej decyzji.", patrz - LEX nr 2687017. Innymi słowy w toku postępowania odwoławczego organ administracyjny musi brać pod uwagę to, że osnowa (sentencja) reformatoryjnej decyzji organu odwoławczego, przewidzianej w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jest złożona i obejmuje dwa elementy: pierwszy to rozstrzygnięcie o uchyleniu w całości lub w części zaskarżonej decyzji, a drugi - to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w odpowiednim zakresie. W niniejszej sprawie DWINB tak skonstruował sentencję decyzji, że w istocie uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej w części nałożenia obowiązków na Gminę P. nie zostało w żaden sposób rozstrzygnięte co do istoty przez organ odwoławczy.
W świetle uchybień proceduralnych nie ma podstaw do prowadzenia analizy zagadnień materialnoprawnych skarżonego rozstrzygnięcia. Wydanie przez organ II instancji decyzji wiąże się z tego rodzaju naruszeniami przepisów procedury administracyjnej, które skutkują koniecznością ponownego przeprowadzenia postępowania odwoławczego w oprotestowanym odwołaniem zakresie. Rolą organu II instancji będzie zatem rozpoznanie złożonego środka zaskarżenia w postępowaniu prowadzonym zgodnie z zasadami wynikającymi z k.p.a..
Mając powyższe na względzie sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec uwzględnienia skargi Sąd w punkcie II wyroku orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło