II SA/Wr 311/15

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C.o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia ... w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych wskazując jako uzasadnienie wniosku swoją "obecną sytuację materialną." Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącą swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone jej w dniu 4 sierpnia 2015 r. w trybie art. 72 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Zgodnie z art. 72 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi. Z akt sprawy wynika, iż wezwanie odebrał dorosły domownik (I.) i dlatego doręczenie wezwania jakie nastąpiło w dniu 4 sierpnia 2015 r. należy uznać za skuteczne. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie dopełniła ww. obowiązku. Skarżąca nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez nią wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jej koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie przedstawiła swojej sytuacji we wniosku i nie uczyniła tego także pomimo wezwania, m.in. nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez siebie i inne osoby prowadzące z nią gospodarstwo domowe; nie wyjaśniła czy korzysta (na jakich zasadach i w jakiej wysokości) ze wsparcia finansowego osób trzecich lub z Pomocy Społecznej; nie przedłożyła wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; nie określiła wartości posiadanych przez siebie ruchomości; nie przedłożyła deklaracji podatkowej za 2014 r.; nie wyjaśniła czy prowadzi gospodarstwo rolne; nie wskazał z jakich źródeł czerpie środki na swoje utrzymanie (rubrykę we wniosku dotyczącą dochodu skreśliła); nie podała dlaczego nie wskazała posiadanych nieruchomości (np. tej będącej w użytkowaniu wieczystym); nie wyjaśniła dlaczego nie podaje, że jest członkiem Rady Nadzorczej spółki P.która ma siedzibę w jej domu (i nie wskazała jakie z tego czerpie dochód); nie wskazała czy czerpie korzyści z firm: P...; nie wyjaśniła dlaczego nie wskazała jako osób prowadzących z nią gospodarstwo domowe: K.; nie wskazała także pod jakim adresem mieszka: przy ul. A.i czy obie nieruchomości do niej należą; nadto- nie określiła i nie udokumentowała wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). W orzecznictwie podkreśla się wykluczenie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych osoby, która dysponuje jakimkolwiek majątkiem, a szczególnie nieruchomym, który może przynosić pożytki, być zabezpieczeniem pożyczki lub podlegać obrotowi. Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawczyni przysługuje prawo pomocy w żądanym przez nią zakresie. Niekorzystne dla wnioskodawczyni rozstrzygnięcie jest spowodowane wyłącznie brakiem jej inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się on do grona osób legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.