II SA/Wr 313/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. i M. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. w sprawie ze skargi M. K. i M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia oddalić wniosek. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę złożył M. K. i M. K. W skardze tej strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta W., wywodząc, iż jest to uzasadnione charakterem wykonywanych na jej podstawie prac budowlanych, gdyż już pierwsze stadium inwestycji, jakim będzie wykonanie wykopu pod fundamenty, przyniesie trudne do odwrócenia skutki oraz spowoduje znaczne szkody dla właścicieli sąsiednich działek, w tym nieruchomości skarżących, pogłębiające się wraz z kontynuowaniem prac budowlanych. Postanowieniem z dnia [...]r. (Nr[...]) Wojewoda odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżących ponownie wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. (Nr[...] ) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej na rzecz P.D. Spółka Akcyjna Główna Spółka Komandytowo – Akcyjna pozwolenia na budowę. Motywując zasadność udzielenia w niniejszej sprawie ochrony tymczasowej strona skarżąca powtórzyła w istocie argumentację zawarta uprzednio w skardze. Odnosząc się z kolei do twierdzeń Wojewody zawartych w postanowieniu z dnia [...]r. wskazano, że są one sprzeczna z rzeczywistym stanem faktycznym zaistniałym w związku z rozpoczęciem procesu inwestycyjnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że już wstępny etap prac doprowadzi do nieodwracalnego naruszenia stosunków wodnoprawnych, a jego kontynuacja spowoduje trwały, niekorzystny dla skarżących efekt zacienienia posesji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienie, o którym mowa powyżej sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 ustawy). Stosownie do powyższych uregulowań normatywnych zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 "uzasadnia wstrzymanie skarżonego aktu, jednakże to wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008r., I FSK 983/08). Przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są z kolei pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, iż przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie. Sąd, rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonego aktu, powinien natomiast mieć na uwadze interes nie tylko wnioskodawcy, ale i innych uczestników postępowania oraz uwzględnić wszystkie okoliczności, nawet te niepodniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy (postanowienie NSA z 13.09.2005r., sygn. akt II OZ 750/05, nieopubli.). Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z 20.12.2004 r., sygn. akt GZ 138/04, nieopubl.). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt IISA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący kwestionujący decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne oraz wskazać dlaczego uznał, że osoba uprawniona do prowadzenia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1335/10). Powyższe nie oznacza jednak, że negatywnymi konsekwencjami wstrzymania bądź odmowy wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogą być dotknięci także inni uczestnicy postępowania. Rozstrzygając więc wniosek dotyczący wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę, Sąd winien ocenić go zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora jak i pozostałe strony tego postępowania. Rozpoznając zatem wniosek pełnomocnika skarżących w zakresie tak rozumianych przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należy, że nie może on zostać uwzględniony. Przede wszystkim zważyć należy, że w złożonym wniosku o wstrzymanie pełnomocnik skarżących jedynie ogólnikowo wskazał, że rozpoczęcie prac budowlanych i związane z tym wykopy pod fundamenty, przedsiębrane już w pierwszym etapie inwestycji spowodują trudne do odwrócenia skutki, poprzez naruszenie stosunków wodnych, a ich kontynuacja spowoduje trwały, niekorzystny dla skarżących efekt zacienienia posesji. Tymczasem, aby stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wnioskodawca musi powołać się na konkretne okoliczności pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne. Tak jak podkreślono wyżej, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Nadto zauważyć należy, że zawarte we wniosku wywody powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco okoliczności obrazujących sytuację faktyczną wnioskodawców. Oczywiście uzasadnienie wniosku nie stanowi wymogu formalnego, lecz jego materialno – prawną argumentację. Z tego też względu jego treść nie podlega badaniu pod względem formalnym i ewentualnemu wezwaniu do jego uzupełnienia. Podlega natomiast ocenie z punktu widzenia zasadności wniosku. W ocenie Sądu skarżący nie wykazali możliwości zajścia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. W niniejszej sprawie brak jest konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia subiektywnych obaw wnioskodawców. Nie wskazali oni bowiem jakichkolwiek dokumentów źródłowych odzwierciedlających, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie poparte z kolei żadnym dowodem stwierdzenie, że rozpoczęcie prac budowlanych i związane z tym wykopy pod fundamenty, przedsiębrane już w pierwszym etapie inwestycji spowodują trudne do odwrócenia skutki, poprzez naruszenie stosunków wodnych, a ich kontynuacja spowoduje trwały, niekorzystny dla skarżących efekt zacienienia posesji nie może stanowić wystarczającej podstawy do udzielenia ochrony tymczasowej. Niezależnie jednak od powyższego, czyniąc zadość obowiązkowi uwzględnienia z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujących o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, Sąd rozpoznający tę kwestię nie dopatrzył się w niniejszej sprawie przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając bowiem na uwadze charakter kwestionowanej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, Sąd wziął pod uwagę również skutki, jakie rozstrzygnięcie Sądu spowoduje po stronie innych osób i uczestników postępowania, w tym inwestora. Skutki wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę dotyczą bowiem przede wszystkim interesów inwestora, który ponosi ryzyko prowadzenia robót budowlanych przed rozpoznaniem skargi przez sąd i winien liczyć się z możliwością ewentualnego uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Na marginesie wskazać można jeszcze, że w razie ewentualnego uchylenia w postępowaniu sądowym zaskarżonej decyzji zawsze potencjalnie możliwa jest rozbiórka wybudowanego obiektu i przywrócenie terenu do stanu poprzedniego. Nie można zatem przyjąć, że zrealizowanie inwestycji doprowadzi do nieodwracalnych skutków. Wyjaśnić również należy, że brak uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie oznacza przesądzenia niezasadności wniesionej skargi. Mając na względzie zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego i kierując się dyspozycją art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.