II SA/Wr 315/25
WyrokWSA we Wrocławiu2025-11-13
Skład orzekający: Marta Pawłowska, Adam Habuda, Dominik Dymitruk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący właścicielami nieruchomości rolnych sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, posiadają przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, jeśli na ich działkach obowiązuje zakaz zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej, a planowana inwestycja nie spowoduje ograniczeń w ich zabudowie?Ratio decidendi
Skarżący, będący właścicielami nieruchomości rolnych sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Brak jest podstaw do uznania, że planowana inwestycja spowoduje ograniczenia w zabudowie ich nieruchomości, zwłaszcza że na ich działkach obowiązuje zakaz zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej, a zasięg pola elektromagnetycznego nie będzie wpływał na ludzi przebywających w ewentualnych pomieszczeniach.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty O. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewoda uznał, że skarżący, będący właścicielami sąsiednich nieruchomości rolnych, nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu, ponieważ planowana inwestycja nie spowoduje ograniczeń w zabudowie ich nieruchomości. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących obszaru oddziaływania obiektu oraz statusu strony. Podnosili również kwestię posadowienia skrzynki energetycznej na drodze dojazdowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pawłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Dominik Dymitruk Protokolant: starszy asystent sędziego Andżelika Abramowska-Meller po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skarg D. Ł. i J. Ł. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 1 lutego 2025 r. nr IF-O.7840.1.331.2024.PF w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej oddala skargi w całości.
Zaskarżoną decyzją z dnia 1 lutego 2025 r., znak IF-O.7840.1.331.2024 PF wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 752 ze zm., dalej p.b.) Wojewoda Dolnośląski, po rozpatrzeniu odwołania D. Ł. i J. Ł. (dalej jako "skarżący"), od decyzji Starosty O. z dnia 12 czerwca 2024 r., Nr 426/2024, którą zatwierdzono projekt zagospodarowania terenu, projekt architektoniczno-budowlany i udzielono Spółce P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "Spółka" "inwestor" lub "uczestnik postępowania") pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z kablową linią zasilającą elektroenergetyczną oraz kanałem światłowodowym, na działce nr [...], obręb ewidencyjny [...] G., jednostka ewidencyjna [...] O.-gmina, umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Wojewoda wyjaśnił, że Starosta O. decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r., Nr 426/2024, zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił Spółce P. sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z kablową linią zasilającą elektroenergetyczną oraz kanałem światłowodowym, na działce nr [...], obręb ewidencyjny [...] G., jednostka ewidencyjna [...] O.-gmina. W decyzji pierwszoinstancyjnej Starosta wskazał, że działka nr [...] jest położona na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty na podstawie uchwały Rady Gminy O. z dnia [...] sierpnia 2018 r., Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w obrębie wsi G., P., M. gminie O. (Dz. Urz. Woj. Doln. z 2018 r., poz. [...]) i znajduje się w obrębie jednostki planistycznej oznaczonej symbolem [...]. Zgodnie z § 30 ust. 1 planu, jako przeznaczanie podstawowe przedmiotowej działki podano tereny rolnicze. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że w ramach przeznaczenia podstawowego dopuszcza się przeznaczenie uzupełniające: 1) zabudowę gospodarczą związaną z produkcją rolną, w tym: wiaty do magazynowania płodów rolnych, obory, stodoły; w ilości nie większej niż 5% nieruchomości, za wyjątkiem terenu oznaczonego symbolem [...] - [...]; 2) urządzenia towarzyszące; 3) sieci i urządzenia infrastruktury technicznej spełniające warunki określone w przepisach odrębnych; 4) zalesianie gruntów rolnych spełniających warunki określone w przepisach odrębnych; 5) obiekty i urządzenie związane z produkcją rolną w tym stawy rybne wraz z niezbędną obsługą spełniające warunki określone w przepisach odrębnych, za wyjątkiem terenu oznaczonego symbolem [...]- [...].
Odnośnie do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organ pierwszej instancji powołał się na art. 46 ust. 1 oraz 2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r., o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 604) w myśl których, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Ponadto, jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. W ocenie Starosty planowana inwestycja budowlana jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ ten wskazał też, że projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno budowlany został sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, które złożyły oświadczenia o zgodności planowanej inwestycji budowlanej z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Podsumowując swą analizę, organ pierwszej instancji uznał, że inwestor spełnił wymagania określone w ustawie Prawo budowlane.
Odwołania o tożsamej treści, od opisanej powyżej decyzji, wnieśli skarżący. Podano w nich, że prawdopodobnie inwestor wybudował skrzynkę energetyczną na działce nr [...], stanowiącej drogę dojazdową do działek nr [...] oraz do działki nr [...] Do odwołań dołączono dokumentację fotograficzną mającą obrazować lokalizację owej skrzynki energetycznej.
W dniu 29 lipca 2024 r. do Wojewody Dolnośląskiego wpłynęło pismo– inwestora wyjaśniające, że owa skrzynka energetyczna nie została zainstalowana przez inwestora ani nie została wykonana na jego zlecenie. Ponadto zakres przedmiotowy planowanej inwestycji budowlanej jej nie obejmuje. Wskazano przy tym, że zgodnie z § 1 pkt 5.1. umowy zawartej pomiędzy P. sp. z o.o. z siedzibą w W. a T. S.A nr [...] po stronie T. S.A. z siedzibą w W. leży wykonanie następujących robót w zakresie przyłącza: złącze kablowe na działce nr [...] ma być wymienione na typ ZK-3a, planowany jest odcinek kablowy nN 4x120 o długości 82 mm oraz planowane jest złącze kablowo-pomiarowe nN typu ZK2a- 1P na granicy działki nr [...] (objętej planowaną inwestycją budowlaną) przy działce nr [...] od strony drogi znajdującej się na działce nr [...].
Wojewoda Dolnośląski umarzając postępowanie odwoławcze po rozpoznaniu wniesionych przez skarżących odwołań stwierdził w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Oznacza to, że rozpatrzone może być jedynie odwołanie, które pochodzi od strony postępowania. Organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania obowiązany jest zatem w pierwszej kolejności zbadać, czy odwołanie pochodzi od strony postępowania. Podstawowe znaczenie przy ustalaniu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę ma art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane, w którym pojęcie strony zostało zawężone do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Nie budzi żadnych wątpliwości, że przywołany wyżej przepis ma na celu ograniczenie katalogu stron - ustalanego dotąd wyłącznie w oparciu o unormowanie art. 28 Kpa - w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. Zgodnie z definicją, zawartą w art. 3 pkt 20 p.b. w brzmieniu mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie, obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Z uwagi na bardzo ogólną definicję przyjmuje się, iż pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" będzie się materializować, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji będą się również konkretyzować odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. Nie można bowiem przyjmować, na co mogłoby wskazywać literalne brzmienie definicji z art. 3 pkt 20 p.b., iż obszar oddziaływania obiektu powinien być w każdym przypadku wyznaczany na podstawie odrębnych przepisów.
Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne Wojewoda podniósł, że właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną inwestycją, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Takie ograniczenie oznacza, że osoby trzecie (w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.) mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestora jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem.
W pierwszej kolejności Wojewoda Dolnośląski wskazał, że sam fakt sąsiadowania działki odwołującej się strony z działką objętą inwestycją, nie stanowi jeszcze podstawy do objęcia jej obszarem oddziaływania, a co za tym idzie uznania jej właściciela za stronę postępowania. Dalej wyjaśnił, że planowana inwestycja budowlana polega na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z kablową linią zasilającą, elektroenergetyczną oraz kanałem światłowodowym na działce nr [...], AM-[...], obręb ewidencyjny G. Anteny, wchodzące w skład planowanej inwestycji, maja być zawieszone na wieży o wysokości 53 m.n.p.t. Stacja telefonii komórkowej ma składać się z dziewięciu anten.
Ponadto zostaną na niej zawieszone następujące anteny (k. 9 projektu zagospodarowania terenu - część opisowa):
1) AS25_1 o azymucie 90 ° i paśmie częstotliwości: 900MHz,
2) AS26_2 o azymucie 90 ° i pasmach częstotliwości 800/1800/2100 MHz,
3) AS26J2 o azymucie 90 ° i pasmach częstotliwości 800/1800/2100 MHz,
4) AS25_1 o azymucie 210 ° i paśmie częstotliwości 900 MHz,
5) AS26_2 o azymucie 210 ° i paśmie częstotliwości 800/1800/2100 MHZ,
6) AS26_2 o azymucie 210 ° i pasmach częstotliwości 800/1800/2100 MHZ,
7) AS25_1 o azymucie 330 ° i pasmach częstotliwości 900 MHZ,
8) AS26_2 o azymucie 330 ° i pasmach częstotliwości 800/1800/2100 MHz,
9) AS26_2 o azymucie 330 0 i pasmach częstotliwości 800/1800/2100 MHz.
W powyższym kontekście Wojewoda zwrócił uwagę na fakt podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22, w której przyjęto pogląd, iż przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten. W konsekwencji, w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się stanowisko, że przy ocenie oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej na środowisko, brak jest podstaw do uwzględnienia kumulacji mocy planowanych do zainstalowania anten. Podane w projekcie przez inwestora parametry, m.in. układ i nachylenie do gruntu anten, są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji. Nawet więc techniczna możliwość pracy anteny w maksymalnym zakresie i przy maksymalnej mocy np. w innym położeniu nie oznacza, że organ powinien brać takie parametry pod uwagę. Zatem zarówno dla wydania decyzji pozwoleniu na budowę takiej stacji, jak i dla kwestii ustalenia obszaru oddziaływania takiej inwestycji dla celów ustalenia kręgu stron postępowania, nie ma przesądzającego znaczenia analiza planowanych do zainstalowania anten pod kątem ich maksymalnych pochyleń możliwości zmiany kierunku wiązki promieniowania. Możliwość ustalenia maksymalnego kąta pochylenia anteny czy maksymalnej mocy zainstalowanego urządzenia nie prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej inwestycji takie maksymalne wartości będą miały zastosowanie. Nie ma więc potrzeby analizy kart katalogowych planowanych do zainstalowania anten pod kątem ich maksymalnych odchyleń i mocy promieniowania. Wszelkie bowiem ewentualne zmiany parametrów anten nadawczych będą musiały podlegać procedurze zmiany pozwolenia na budowę bądź zmiany sposobu użytkowania stacji bazowej telefonii komórkowej.
Dalej Wojewoda wywodził, że co do zasady krąg stron postępowania w przypadku stacji bazowych telefonii komórkowej jest wyznaczany przede wszystkim w oparciu o przewidywany obszar występowania pola elektromagnetycznego o poziomach wyższych od dopuszczalnych, który rozciąga się nad danym terenem. Wskazał przy tym na przepisy rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1040). Zgodnie z § 9 tego rozporządzenia przy określaniu usytuowania antenowych konstrukcji wsporczych, wolno stojących masztów antenowych i wolno stojących wież antenowych należy kierować się względami technologicznymi oraz wymaganiami bezpieczeństwa dotyczącymi w szczególności: 1) ochrony przed polem elektromagnetycznym, z uwzględnieniem dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych, jakie mogą występować w środowisku; 2) bezpieczeństwa i higieny pracy w pobliżu urządzeń wytwarzających pole elektromagnetyczne.
Ponadto, w kontekście oddziaływania pola elektromagnetycznego, przepisem wprowadzającym ograniczenia w możliwości zabudowy terenu jest § 314 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Regulacja ta odpowiada potrzebie ochrony istniejących jak i wznoszonych budynków przed polami elektromagnetycznymi, emitowanymi w szczególności przez stacje przekaźnikowe telefonii komórkowej. Zauważyć zatem należy, że ze względu na charakter rozpatrywanego zamierzenia, ewentualne jego oddziaływanie na działkę odwołującego się, które spowodowałoby objęcie jej nieruchomości obszarem oddziaływania, może wynikać z poziomu pól elektromagnetycznych emitowanych przez stacje i zainstalowane na niej anteny.
Aby zatem zapobiec negatywnemu wpływowi, jaki może wywierać lokalizacja obiektu emitującego pola elektromagnetyczne w pobliżu siedzib ludzkich, ustawodawca określił standardy jakości środowiska w zakresie ochrony ludności i środowiska przed polami elektromagnetycznymi. Do dnia 31 grudnia 2019 r. wartość dopuszczalna oddziaływania była ustalona w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883) na poziomie 0,1 W/m2. Natomiast, od dnia 1 stycznia 2020 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, którym znacznie podwyższono dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448).
Wobec powyższego Wojewoda zaznaczył, że § 1 cytowanego rozporządzenia, określa zróżnicowane dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności poprzez wskazanie zakresów częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne, charakteryzujących oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko, do których odnoszą się poziomy pól elektromagnetycznych. Zgodnie z tabelą 2 rozporządzenia zakresy częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko oraz dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, charakteryzowane przez dopuszczalne wartości parametrów fizycznych dla miejsc dostępnych dla ludności dla zakresu częstotliwości pola elektromagnetycznego wynoszą one 4 W/m2 dla zakresu częstotliwości pola elektromagnetycznego wynoszącego 800 MHz, 4,5 W/m2 dla zakresu częstotliwości pola elektromagnetycznego wynoszącego 900 MHz oraz 9 W/m2 dla zakresu częstotliwości wynoszącego 1800 MHz oraz w przedziale od 2 GHz do 300 GHz wynoszą 10 W/m2.
Co istotne, z powyższych przepisów wynika, że dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku obowiązują jedynie dla miejsc dostępnych dla ludności. Zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54) - dalej P.o.ś. przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości.
Z uwagi na fakt, że pojęcie "miejsca dostępne dla ludności" zostało wprowadzone na potrzeby wykonywania pomiarów pól elektromagnetycznych, to ustalenie takich miejsc powinno być okolicznością faktyczną ustaloną w oparciu o rzeczywisty stan, a nie badanie potencjalnego, hipotetycznego sposobu zagospodarowania nieruchomości. W tym kontekście organ odwoławczy zaznaczył, że z projektu budowlanego w niniejszej sprawie wynika, że obszar, dla którego zostanie przekroczony dopuszczalny poziom elektromagnetycznego promieniowania koncentrować się będzie pod antenami nadawczymi na działce nr [...] (teren zainwestowania) oraz nad działkami nr [...] (będącą działką drogową, której właścicielem jest Gmina O.) oraz działkami nr [...] (współwłaścicielami jej są A. Ł. oraz D. Ł.) oraz działką nr [...] (jej właścicielem jest J. Ł.).
Zasięg pola elektromagnetycznego, w przypadku działek nr [...] oraz [...], o wartości przekraczającej dopuszczalne normy wystąpi przy tym na wysokości powyżej 47,0 m i w odległości 19,8 m od osi masztu (zob. załączniki 3 oraz 4 dotyczące zasięgu występowania promieniowania elektromagnetycznego o wartościach nie mniejszych niż dopuszczalne - przekrój poziomy i przekroje pionowe).
Ponadto działka nr [...] znajduje się na obszarze oznaczonym symbolami [...], [...] oraz [...]. Natomiast działka nr [...] na obszarze oznaczonym symbolem [...]. Zgodnie z § 30 ust. 1 obowiązującego mpzp, są to tereny o przeznaczeniu podstawowym rolniczym. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że w ramach przeznaczenia podstawowego dopuszcza się przeznaczenie uzupełniające: 1) zabudowę gospodarczą związaną z produkcją rolną, w tym: wiaty do magazynowania płodów rolnych, obory, stodoły; w ilości nie większej niż 5% nieruchomości, za wyjątkiem terenu oznaczonego symbolem [...] - [...]; 2) urządzenia towarzyszące; 3) sieci i urządzenia infrastruktury technicznej spełniające warunki określone w przepisach odrębnych; 4) zalesianie gruntów rolnych spełniających warunki określone w przepisach odrębnych; 5) obiekty i urządzenie związane z produkcją rolną w tym stawy rybne wraz z niezbędną obsługą spełniające warunki określone w przepisach odrębnych, za wyjątkiem terenu oznaczonego symbolem [...]- [...]. Ponadto zgodnie z § 30 ust. 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przewidziano szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy: 1) całkowity zakaz zabudowy związanej z zamieszkiwaniem oraz 2) ustanowienie rezerwy celowej na terenie oznaczonym symbolem [...]- [...].
Jak podniósł organ odwoławczy, z podanych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że działki nr [...] oraz [...] są objęte zakazem zabudowy mieszkaniowej. W ocenie Wojewody, należy przez to rozumieć zabudowę z pomieszczeniami przeznaczonymi na stałych pobyt ludzi. W myśl § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, są to pomieszczenia w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny. Dodatkowo działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...]. Przypominając § 30 ust. 2 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi, że w ramach przeznaczenia podstawowego dopuszcza się przeznaczenie uzupełniające zabudowę gospodarczą związaną z produkcją rolną, w tym: wiaty do magazynowania płodów rolnych, obory, stodoły; w ilości nie większej niż 5% nieruchomości, za wyjątkiem terenu oznaczonego symbolem [...]- [...] -dodając, że w tej sytuacji również i terenu znajdującego się w obrębie jednostki [...].
Ponadto w myśl § 30 ust. 3 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wysokość nowej zabudowy ma wynosić do 9,0 m, liczonej do wysokości kalenicy lub najwyższego punktu dachu. Natomiast, jak podano powyżej, zasięg pola elektromagnetycznego o wartości przekraczającej dopuszczalne normy wystąpi na wysokości powyżej 47,0 m i w odległości 19,8 m od osi masztu - w przypadku działki nr [...] oraz działki nr [...]. W konsekwencji wnioskowana inwestycja (i jej oddziaływanie) pozostaje bez wpływu na możliwość zabudowy wymienionych działek, mając na uwadze ich przeznaczenie określone przepisami prawa.
Dodatkowo organ podniósł, że na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2022 r. poz. 1071) uchylone zostały § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko stanowiące, że do przedsięwzięć mogących zawsze/potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, emitujące pola elektromagnetyczne o określonych częstotliwościach. Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko weszło w życie w dniu 4 czerwca 2022 r. i przepisy te należy stosować także do spraw z zakresu prawa budowlanego wszczętych i niezakończonych (§ 2 rozporządzenia). W konsekwencji, przepisy § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie mogły znaleźć zastosowania przy wydaniu niniejszego rozstrzygnięcia, w tym dla ewentualnego ustalania obszaru oddziaływania inwestycji.
W opinii Wojewody Dolnośląskiego brak jest podstaw do uznania, że realizacja analizowanej inwestycji mogłaby wprowadzić ograniczenia w zabudowie na działkach odwołujących się stron. A to oznacza, że brak jest podstaw do uznania odwołujących za stronę postępowania.
Odnosząc się do uwagi zawartej w odwołaniu dotyczącej budowy skrzynki na drodze zlokalizowanej na działce nr [...] Wojewoda wyjaśnił, że z analizy dokumentacji projektowej nie wynika, aby wchodziła ona w skład planowanej inwestycji budowlanej. W pkt 8 (str. 24, części opisowej projektu zagospodarowania terenu) jest mowa o wewnętrznej linii zasilającej o długości 13 m, która będzie wprowadzona do rozdzielni głównej znajdującej się obok ramy stalowej pod urządzenia sterujące stacją bazową. Również z części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, nie wynika, aby w ramach wnioskowej inwestycji budowlanej miał być realizowane roboty budowlane w obrębie działki nr [...] (działka drogowa). Ponadto pełnomocnik Spółki P. sp. z o.o. z siedzibą w W. w piśmie z dnia 29 lipca 2024 r. podał, że skrzynka energetyczna, zlokalizowana na działce nr [...], nie została zainstalowana przez inwestora oraz nie została wykonana na podstawie jego zlecenia. Zaakcentował przy tym, że zakres przedmiotowy planowanej inwestycji budowlanej jej nie obejmuje.
Nie godząc się rozstrzygnięciem Wojewody Dolnośląskiego D. Ł. J. Ł. wnieśli skargi do tutejszego sądu, domagając się jego uchylenia. Podobnie jak odwołania, skargi zawierały tożsame zarzuty, w tym zarzut naruszenia przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Zarzucono również nie wyjaśnienie problemu rozpoczęcia budowy inwestycji w drodze gminnej, tj. posadowienie skrzynki energetycznej w środku tej drogi, zamiast pochylić się nad problemem zanim dojdzie do rzeczywistej tragedii, gdy np. służby ratownicze nie będą mogły z powodu skrzynki dojechać do wypadku.
Dalej w skargach zarzucono, że na działkach należących do skarżących każdego roku podczas zbioru osoby spędzają od 8 do 12 godzin dziennie, a więc ponad 4 godziny o których mowa w 4 pkt 1 rozporządzenia, chociaż nie są to budynki.
W dalszej części zarzucono naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że postępowanie stało się zbędne i umorzenie postępowania pomimo braku stosownego wniosku strony w tym względzie oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust., 2 p.b. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony podczas gdy toczy się postępowanie o wznowienie granic działki, które dotyczy działek skarżącej i działki drogowej gminnej na której postawiono skrzynkę energetyczną.
Zarzucono też naruszenie art. 3 pkt 20 p.b. w związku z art. 4 pkt 28 w związku z art. 34 ustawy o drogach publicznych, poprzez realizacje inwestycji w pasie drogowym, co uniemożliwia skarżącym dojazd do ich działek oraz terenu inwestycji.
W uzasadnieniu wskazano, że realizacja inwestycji rozpoczęła się jeszcze przed wniesieniem odwołania od posadowienia skrzynki energetycznej w pasie drogowym w drodze gminnej, co w ocenie skarżących jest niedopuszczalne, a dodatkowo bardzo utrudnia korzystanie z drogi i dojazd do nieruchomości skarżących.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł ich oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z dnia 22 maja 2025 r. uczestniczka postępowania wniosła o oddalenie skargi, podnosząc że prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego.
Na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. pełnomocnik skarżących podtrzymała w całości wniesione skargi.
Sąd, na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączył skargi D. Ł. i J. Ł. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, albowiem wniesione zostały na tą samą decyzję, zatem mogły być objęte jedną skargą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Zasadnie Wojewoda Dolnośląski stwierdził, że skarżący nie legitymują się przymiotem strony w postępowaniu o udzielnie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z kablową linią zasilającą elektroenergetyczną oraz kanałem światłowodowym, na działce nr [...], obręb ewidencyjny [...] G., jednostka ewidencyjna [...] O.-gmina.
W pierwszej kolejności Sąd pragnie podkreślić, że przedmiotem rozstrzygnięcia poddanego kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Dolnośląskiego umarzająca postępowanie odwoławcze, na skutek przekonania organu, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, a zatem nie tylko nie mogli skutecznie odwołać się od decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, ale nie mogą w żaden sposób w postępowaniu tym uczestniczyć. Takie organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie i kontrolą tej właśnie decyzji i tego stanowiska zajmował się sąd. Zarzuty skarg zdają się bowiem wskazywać na pewne niezrozumienie przedmiotu postępowania, stąd poczynione podkreślenie już na wstępnym etapie uzasadnienia.
W dalszej kolejności należy wskazać, że z mocy art. 127 § 1 k.p.a., odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje stronie. Zatem organ odwoławczy zobligowany jest do zbadania przymiotu strony podmiotu wnoszącego odwołanie w terminie otwartym do wniesienia odwołania. Brak przymiotu strony musi natomiast skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. – bez badania jego merytorycznej zasadności, a zatem kontroli instancyjnej.
W okolicznościach sprawy Wojewoda prawidłowo ocenił odwołania skarżących strony, stwierdzając brak po ich stronie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b.
Jak wynika z art. 28 ust. 2 p.b., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zdefiniowano zaś w art. 3 pkt 20 u.p.b. i należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
W tym kontekście w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, będą mogły powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. wyr. NSA z 15.12.2021 r., sygn. akt II OSK 34/19; tak też S. Juszczak, Zmiana kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę po nowelizacji definicji obszaru oddziaływania obiektu, ST 2021, nr 4, s. 48-57).
Z powyższego wynika, że status strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przysługiwać będzie wyłącznie osobie która, po pierwsze, posiada tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w otoczeniu projektowanego obiektu budowalnego, po drugie, nieruchomość ta dozna ograniczeń w dopuszczalnej dotychczas zabudowie na skutek realizacji projektowanego obiektu. Oba te elementy wystąpić muszą łącznie.
W okolicznościach badanej sprawy obaj skarżący są właścicielami nieruchomości sąsiadującej z działką na której powstać ma inwestycja (stacja bazowa telefonii komórkowej). Nieruchomości skarżących to nieruchomości rolne, z oświadczeń stron wynika, że wykorzystywane są zgodnie z przeznaczeniem, tj. w sposób rolniczy i nie są zabudowane (obowiązujący miejscowy pan zagospodarowania przestrzennego formułuje na tym terenie zakaz zabudowy), co jest bezsporne w sprawie i ujęte zostało w uzasadnieniu decyzji odwoławczej).
Już sama ta okoliczność, że na działkach obowiązuje zakaz zabudowy, jest wystarczająca dla uznania, że planowana inwestycja nie spowoduje ograniczeń w ich zabudowie, zatem skarżącym nie przysługuje status strony w postępowaniu, jednakże w decyzji odwoławczej organ dokonał bardzo szczegółowego wyjaśnienia w jaki sposób oddziałują planowane w ramach inwestycji maszty antenowe. Z przeprowadzonej analizy wynika, że wysłana z nadajników wiązka promieniowa przebiegać będzie w granicach działek skarżących na wysokości około 48 metrów, zatem nawet w przypadku zabudowy zagrodowej czy gospodarczej, której dopuszczalna maksymalna wysokość to 9 metrów, wiązka ta nie będzie wpływała na ludzi przebywających w takich pomieszczeniach. Analizę organu należy uznać za trafną i w sposób prawidłowy uzasadnioną i wyjaśnioną. Zarzut skargi, jakoby w sezonie letnim na działkach tych przebywały osoby i to więcej niż przez 4 godziny na dobę, pomimo braku zabudowy, jest zupełnie nietrafiony, bowiem osoby te z pewnością nie przebywają na wysokości 47 metrów, zatem nie będą znajdowały się w zasięgu oddziaływania nadajników.
Poza zarzutem o którym mowa, tj. przebywaniu ludzi w granicach nieruchomości, w skargach nie sformułowano zarzutu, który wskazywałby na to, że wbrew stanowisku Wojewody, planowana inwestycja spowoduje ograniczenia w zabudowie nieruchomości należących do skarżących, a tym samym, że konstatacja o braku statusu strony w postępowaniu jest błędna.
Skarżący zarzucają organowi błędy w ustaleniu stanu faktycznego i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, ale nie wskazują, czego dokładnie w tymże materiale dowodowym zabrakło. Tymczasem aby zarzut niepełnego zebrania materiału dowodowego mógł odnieść pożądany dla skarżącego skutek, musi on odnieść się do konkretnych dowodów, faktów, okoliczności, wskazanych w skardze, które w ocenie strony istnieją i powinny w materiale dowodowym się znaleźć, ale tak się nie stało i brak ten, tego konkretnego dowodu, miał istotny wpływ na wynik sprawy. Inaczej mówiąc, skarżący powinien wskazać jakiego to dowodu organ nie wziął pod rozwagę, podczas gdy w przypadku jego uwzględnienia, wynik postępowania byłby inny. Tymczasem skarżący zarzucają, że istnieją w tym zakresie braki, ale nie formułują jakie. W takiej sytuacji nie jest możliwe uwzględnienie zarzutu.
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut niewłaściwego zastosowanie art. 105 § 2 k.p.a. i umorzenie postępowania pomimo braku strony, albowiem Wojewoda przepisu tego nie stosował w ogóle, nie mógł go zatem naruszyć stosując go błędnie. Postępowanie w niniejszej sprawie organ umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. uznając, że stało się ono bezprzedmiotowe. Stanowisko organu jest słuszne. Skutecznie odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji może wnieść wyłącznie strona takiego postępowania. Wobec prawidłowego ustalenia, że żaden ze skarżących stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę nie jest, organ odwoławczy zobowiązany był uznać, że postępowanie odwoławcze, które wszczęte zostało przekazaniem odwołań skarżących, stało się bezprzedmiotowe po ustaleniu, że odwołania te nie pochodzą od stron postępowania.
Okoliczność podnoszona w skardze, że toczy się postępowanie o wznowienie granic działki drogowej gminnej i działek skarżących, pozostaje bez znaczenia dla określenia ewentualnego statusu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę stancji bazowej, skoro – jak opisano wcześniej, jedyną przesłanką uzyskania tego statusu, jest wpływ planowanej inwestycji na możliwości zabudowy nieruchomości.
Z treści odwołań i skargi, a także oświadczeń pełnomocnik na rozprawie wynika, że główną przyczyną aktywności stron w postępowaniu jest instalacja skrzynki energetycznej pasie drogowym drogi, którą strony dojeżdżają do swych nieruchomości. Wobec tego Sąd ponownie wskazuje, że przedmiotem niniejszego postępowania była decyzja Wojewody rozstrzygająca o tym, że skarżący nie są stronami postępowania o udzielnie pozwolenia na budowę. Ustalenie takie obligowało organ odwoławczy do umorzenia postępowania odwoławczego bez merytorycznego odnoszenia się do treści odwołania i badania pierwszoinstancyjnej decyzji. Takie stanowisko Wojewody Sąd ocenia jako prawidłowe.
Jednakże Sąd wyjaśnia, podobnie jak uczynił to organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że z akt administracyjnych sprawy, w tym projektu architektoniczno budowalnego oraz oświadczeń inwestora wynika, że skrzynka, o której mowa we wszystkich wystąpieniach stron, nie stanowi części inwestycji objętej wydanym w sprawie pozwoleniem, stąd rozstrzygnięcie o ewentualnej legalności jej posadowienia nie mogło być przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie.
Z podanych powodów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. nie uwzględnił skargi i ją w całości oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło