II SA/Wr 3171/01

Sygn. akt 3 II SA/Wr 3171/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Moskała Sędzia NSA - Krystyna Anna Stec Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Protokolant - Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Sygn. akt 3 II SA/Wr 3171/2001 1 UZASADNIENIE Wojewoda D. postanowieniem z dnia [...]roku Nr [...], działając na podstawie art. 58 i 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z poz. zm.) - po rozpatrzeniu prośby E. M. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. nr [...] dotyczącej wymeldowania E.M. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. N. [...] we W. - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał , iż zgodnie z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy termin przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin . Jak wynika z powyższego Kodeks postępowania administracyjnego ustanawia cztery przesłanki przywrócenia terminu (w tym terminu do wniesienia odwołania ), które zainteresowany musi spełnić łącznie tj: * uprawdopodobnić, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, * wnieść prośbę o przywrócenie uchybionego terminu, * wnieść prośbę w terminie siedmiu dni, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, - dopełnić czynności, dla której określony był termin. Odnosząc się do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych organ drugiej instancji podniósł ,że decyzją z dnia [...]r. nr [...]Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu E. M. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. N. [...] we W.. E. M. nie brała osobiście udziału w dotyczącym jej postępowaniu, ponieważ nie udało się ustalić miejsca jej faktycznego pobytu. Z tego też powodu, dla zapewnienia wymienionej reprezentacji w sprawie, Sąd Rodzinny -na wniosek organu prowadzącego postępowanie administracyjne postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...]ustanowił dla nieobecnej E. M. kuratora. Od tej pory wszelkie pisma w sprawie wymeldowania E. M. kierowane były do przedstawiciela ustanowionego przez sąd. Kuratorowi doręczona została również w dniu [...] r. decyzja Prezydenta W. w przedmiocie wymeldowania E. M. z miejsca pobytu stałego. Kurator nie wniósł odwołania od tej decyzji w terminie, tj. do [...] r., uczyniła to dopiero E. M. wniosła odwołanie w dniu [...]r. wraz z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Po rozpatrzeniu prośby E. M. organ stwierdził, że Sygn. akt 3 II SA/Wr 3171/2001 2 zainteresowana nie spełnia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Na poparcie swojej prośby strona podała, iż w ogóle nie wiedziała o toczącym się w stosunku do niej postępowaniu administracyjnym, ani o decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, tym samym nie mogła dochować terminu do wniesienia odwołania i wyjaśniła ponadto, że druga strona postępowania celowo, dla uzyskania korzystnej dla siebie decyzji meldunkowej, zataiła informację o miejscu jej pobytu czasowego w Niemczech. W tej sytuacji organ odwoławczy wezwał E. M. do wskazania czasookresów nieobecności w kraju. W odpowiedzi E. M. powołała się na wydarzenia, które miały potwierdzać jej częstą obecność w Polsce. Jednak podane przez stronę terminy nie dotyczyły okresu przeprowadzenia postępowania pierwszoinstancyjnego. Na tej podstawie organ odwoławczy ustalił, że E. M. pozostawała poza granicami kraju przez cały tok tego postępowania tj. od lutego do czerwca [...] r. co zresztą w przekonaniu tego organu potwierdzała treść odwołania wymienionej. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2001 r. Dz. U. Nr 87, póz. 960) osoba, która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 2 miesiące jest obowiązana zgłosić swój wyjazd oraz powrót właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi ewidencji ludności. E. M. nie dopełniła tego obowiązku, uniemożliwiając tym samym powiadomienie jej przez organ ewidencji ludności o podejmowanych czynnościach. Wobec powyższego - zdaniem Wojewody D. E. M. nie dołożyła należytej staranności w dbałości o swoje sprawy, w konsekwencji nie dochowując terminu do wniesienia odwołania, a w tej sytuacji nie można przyjąć, iż E.M. nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Tym samym nie spełniono łącznie przesłanek wymienionych w powołanym przepisie art.58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie godząc się z takim orzeczeniem Wojewody D. E. M. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca podniosła , iż we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazała na okoliczności braku winy w uchybieniu terminu , gdyż w ogóle nie wiedziała o toczącym się postępowaniu ani zapadłej decyzji. Córka skarżącej -E. T. i jej mąż J. T., złożyli do protokołu fałszywe oświadczenia oraz zataili informację o faktycznym miejscu pobytu skarżącej, co spowodowało uruchomienie całej procedury ustanawiania kuratora dla osoby nieobecnej, a wcześniej poszukiwanie skarżącej po zakładach karnych w Polsce. W związku ze złożeniem przez wymienionych fałszywych zeznań skarżąca złożyła doniesienie o popełnieniu przestępstwa. Sygn. akt 3 II SA/Wr 3171/2001 3 W odpowiedzi na pismo organu odwoławczego, o złożenie wyjaśnień odnośnie wyjazdów skarżącej za granicę i podania, czy były to wyjazdy czasowe, czy też o charakterze stałym, pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, iż skarżąca często podróżuje do Niemiec, ale są to zawsze wyjazdy krótkie, z przyjazdami przynajmniej raz w miesiącu do kraju. Na dowód swych twierdzeń E. M. przedłożyła organowi spis dat pobytu w kraju, na które posiada dowody na piśmie - tzn. w zakresie posiadanych wyników badań, załatwiania spraw urzędowych itp., zaznaczając jednocześnie , iż niemożliwym jest dla niej udokumentowanie każdego pobytu w kraju, chyba że z zeznań jej pełnomocnika lub jego współpracowników. Podanie dat, aż od [...] roku miało w przekonaniu skarżącej wykazać, że postępowanie o wymeldowanie oparte było na fałszywych zeznaniach E. i J. T. , którzy osobiście się ze skarżącą widzieli, a zeznali, iż nie utrzymają żadnych kontaktów ze skarżącą od wielu lat. Adres czasowego pobytu skarżącej w Niemczech oraz adres siedziby pełnomocnika skarżącej był im znany. W skardze strona zaznaczyła , że do tych twierdzeń, ani do złożonego odpisu doniesienia o przestępstwie organ odwoławczy w ogóle się nie ustosunkował. Jak wywodzi skarżąca - zdaniem organu jest obowiązana udowodnić, a nie jak stanowi przepis uprawdopodobnić, że w przedmiotowym okresie przebywała w kraju, natomiast osoby w stosunku do których toczy się postępowanie o składanie fałszywych zeznań nie muszą w ogóle niczego udowadniać, wystarczy, że podadzą dowolne dane do protokołu i uzyskają w ten sposób korzystną dla siebie decyzję. Organ nie wypowiedział się także odnośnie przyczyny, dla której skarżąca nie przebywała w miejscu jej stałego zameldowania, a posiadał informacje na ten temat bowiem rodzina skarżącej. odmówiła wstępu do nieruchomości przy ul. N. [...] pozbawiając skarżącą w ten sposób posiadania tejże nieruchomości. W tym przedmiocie od [...]r. toczy się sprawa przed Sądem Rejonowym dla W. F. o przywrócenie naruszonego posiadania z powództwa E. M.. Jak twierdzi skarżąca - trudno jest posiadając takie informacje i wiedząc, iż od [...]r. skarżąca nie zamieszkuje pod tym adresem, a usiłuje wejść w posiadanie dzierżawionej od lat nieruchomości, iż zgłosi ona swój kilkunastodniowy wyjazd do Niemiec, w biurze ewidencji ludności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Sygn. akt 3 II SA/Wr 3171/2001 4 Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy. Po myśli art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). Wniesiona skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy termin przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin . Jak wynika z treści zaskarżonego orzeczenia - organ odwoławczy ustalił brak jednej z czterech wymienionych, kumulatywnych przesłanek przyjmując , że skarżąca nie dołożyła należytej staranności w dbałości o swoje sprawy , czyli nie spełniła wymogu uprawdopodobnienia braku swej winy w dopełnieniu przedmiotowej czynności procesowej (odwołania) z zachowaniem przewidzianego w art. 129 § 2 Kpa terminu. W szczególności organ odwoławczy wywiódł na podstawie przedłożonego przez skarżącą wykazu dat badań lekarskich, że E. M. pozostawała poza granicami kraju od [...] do [...]r. albowiem terminy badań przez nią podane nie dotyczyły okresu , w którym toczyło się postępowanie w pierwszej instancji. Nie wywiązała się także z powinności zgłoszenia faktu wyjazdu za granicę na czas dłuższy niż dwa miesiące organowi ewidencji ludności - stosownie do treści przepisu art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych( tekst. jedn. Dz. U. Nr 87 z 2001 r., poz. 960 ). W ocenie Sądu ustalenia organu w tej materii oparte zostały na błędnym przyjęciu , iż wymieniony wykaz dat przeprowadzonych w kraju badań przez skarżącą potwierdza fakt jej pobytu za granicą nieprzerwanie od [...] do [...]r. Jest to wniosek zbyt daleko idący , gdyż wykaz ten stanowi tylko oświadczenie skarżącej co do terminów badań lekarskich w kraju (także w [...]r.), a w żadnym razie nie stanowi dowodu na okoliczność , iż poza tymi terminami skarżąca przebywała w Niemczech przez okres dłuższy Sygn. akt 3 II SA/Wr 3171/2001 5 niż 2 miesiące. W piśmie wyjaśniającym z dnia [...]r. , do którego dołączono tenże wykaz - w związku z wystąpieniem organu o udzielenie informacji w jakim okresie skarżąca przebywała poza granicami RP i czy była to nieobecność nieprzerwana - skarżąca podała między innymi, że od wielu lat wyjeżdża wprawdzie czasowo do Niemiec, lecz są to pobyty krótkie , przerywane przyjazdami do Polski mniej więcej raz w miesiącu. Wbrew przekonaniu organu również treść odwołania skarżącej nie zawiera żadnej wypowiedzi w omawianej kwestii , a zatem uznać należy , że istnienie okoliczności , która w ocenie organu przesądziła o zawinieniu skarżącej w uchybieniu terminu - tj. przeszło dwumiesięczny, ciągły pobyt za granicą, - nie została przez ten organ wykazana , a dokonana ocena w tym względzie - dowolna. Wobec tego trudno skonstatować , że ciążył na skarżącej obowiązek wyznaczony normą art. 15 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jak słusznie skarżąca podnosi - kwestia przyczyn uchybienia terminu usprawiedliwiających jego przywrócenie wiąże się jedynie z ich uprawdopodobnieniem , czyli uwiarygodnieniem np. stosowną argumentacją w tym względzie, nie zaś z dowodzeniem. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostają w powyższym świetle również twierdzenia skarżącej odnośnie braku powzięcia przez nią jakiejkolwiek wiadomości o toczącym się postępowaniu przed pierwszą instancją , co skutkowało wyznaczeniem kuratora , który nie skorzystał z możliwości złożenia w jej imieniu odwołania od decyzji. Z tych względów - po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.