II SA/Wr 318/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-08-04
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinien być uwzględniony w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, biorąc pod uwagę obowiązek sądu do wszechstronnego zbadania sprawy z urzędu?Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji może odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, nawet jeśli przyznał zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadnieniem jest fakt, że sąd administracyjny pierwszej instancji ma obowiązek z urzędu badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu, niezależnie od zarzutów i zaangażowania strony, co gwarantuje wszechstronne rozpoznanie sprawy.Stan faktyczny
Skarżący D. i M. W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazali na niskie dochody i wysokie wydatki oraz konieczność spłaty kredytu zaciągniętego przez syna na pokrycie dotychczasowych kosztów postępowań. Sąd, analizując sytuację materialną, przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D., M., M.i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę zbiornika na nieczystości płynne o charakterze socjalno- bytowym postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W dniu 3 sierpnia 2009 r. skarżący D. i M. W. zażądali przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że łączny ich dochód brutto wynosi 2.380 zł.
Z informacji jakie posiada Sąd z innych prowadzonych przez skarżących przed tut. Sądem postępowań wynika, że na energię elektryczną wydatkują oni 100-200 zł, na gaz z butli- 50 zł, a z leków kupują tylko te niezbędne do ratowania życia; nadto- na dotychczasowe koszty postępowań ich syn dla nich musiał zaciągnąć kredyt w wysokości 20.000 zł, który wymaga spłaty.
Mając na uwadze sytuację materialną wnioskodawców uznać należy, że zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 1 sentencji).
Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, że ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżących zarzutów czy braku ich zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie mają obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło