II SA/Wr 3188/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz – spr. sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2004 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie potwierdzenia pozostawienia nieruchomości poza obecnym obszarem państwa oddala skargę. Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Starosta [...] odmówił W. B. wydania zaświadczenia potwierdzającego posiadanie uprawnień do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych przez B. i M. małż. B. na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa. Starosta powołał się na przepis art. 219 kpa w związku z art. 212 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz.543 ze zm.). Organ I instancji ustalił, że na wniosek M. B., Powiatowa Komisja Osadnictwa Rolnego w G., orzeczeniem z dnia 16 listopada 1949 r., nadała M. B. działkę o powierzchni 0,98 ha i dom mieszkalny, położone we wsi T. Na podstawie art. 2 ust.1 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz.340) M. B., będąc w posiadaniu przedmiotowego gospodarstwa, stała się właścicielką z mocy prawa. Tym samym, w związku z art. 23 ust.1 dekretu z 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. Nr 49, poz.279), jako repatriantka zrealizowała swe uprawnienie. Oceny tej nie zmienia, zdaniem organu, fakt opuszczenia w 1953 r., przez M. B., nadanego jej gospodarstwa. Postanowienie I instancji doręczono W. B. w dniu 11 września 2001 r. W postanowieniu pouczono adresata o prawie wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., za pośrednictwem Starosty, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. W dniu 20 września 2001 r. W. B. złożył w Filii Starostwa [...] w G. pismo sporządzone 18 września 2001 r., skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., w którym zakwestionował postanowienie I instancji. Stwierdził, że to on, po powrocie z Niemiec w 1947 r., zamieszkał w opuszczonym domu w T. Wykonał tam remont, ale było to tymczasowe mieszkanie, gdyż nie miał wówczas gdzie mieszkać. Ani on, ani jego matka nie zrealizowali uprawnień wynikających z pozostawienia nieruchomości na Wschodzie. Dokument uprawniający do rekompensaty wyłudzono od niego podstępnie. Działania te przeprowadzono być może dlatego, że nazywano go [...]. W. B. nie podał w piśmie przyczyny niezachowania terminu do wniesienia zażalenia, ani nie nawiązał do żadnych okoliczności, z których mogłyby wynikać jakiekolwiek trudności z dochowaniem terminu. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Kolegium powołało się na przepis art. 134 kpa w związku z art. 144 kpa. Organ zażaleniowy przytoczył treść art. 141 § 2 kpa, który stanowi, że zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Zaskarżone postanowienie doręczono W. B. w dniu 11 września 2001 r., a zatem ostatnim dniem do złożenia zażalenia był dzień 18 września 2001 r. Skoro zażalenie zostało wniesione w dniu 20 września 2001 r., to uchybiono terminowi do jego złożenia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. B. przytoczył wywody zawarte w zażaleniu, kwestionujące stanowisko organu I instancji. Stwierdził, że opóźnił termin wysyłki prośby z dnia 18 września 2001 r. o dwa dni, na skutek choroby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: najpierw odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że postanowienie to odpowiada wymogom prawa. Według art. 219 kpa odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o żądanej treści przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Na mocy zaś przepisu art. 141 § 2 kpa zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Niezastosowanie się strony do tego wymogu i złożenie zażalenia po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia stronie postanowienia, zobowiązuje organ administracyjny do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie to jest wydawane w oparciu o art. 134 kpa w związku z art. 144 kpa. Organ administracyjny nie może, w takiej sytuacji, rozpatrywać sprawy merytorycznie. Rozpatrzenie zażalenia, wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) - por. Barbara Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", wyd. C. H. Beck, W-wa 2000 r., str. 526. W. B. złożył zażalenie z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Przekroczył termin o dwa dni. Nie wniósł prośby o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. W ogóle nie poruszył w zażaleniu zagadnienia przekroczenia terminu (nawiązanie do kwestii terminu w skardze nie mogło mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia). Zaskarżone postanowienie nie narusza zatem przepisu art. 134 kpa. Zauważyć można, że postanowienie o odmowie wydania wnioskodawcy zaświadczenia zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie złożenia zażalenia. Z uwagi na to, że zarzuty skargi w znacznej części dotyczą nie zaskarżonego postanowienia, ale aktu I instancji, podkreślić trzeba, iż w omówionej sytuacji procesowej brak było podstaw do kontroli merytorycznej postanowienia organu I instancji Wobec powyższego należało, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalić skargę.