II SA/Wr 3195/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: NSA Halina Kremis (sprawozdawca) NSA Julia Szczygielska Protokolant: Magda Mikus po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. i E. R., J. i K. G. A. i E.D. na decyzję Wojewody D. z dnia 26 października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta W. nr [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oddala skargę. W dniu 19 czerwca 2001 r. Prezydent W., w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją nr [...], udzielił pozwolenia na użytkowanie zespołu budynków mieszkalnych na działce nr 35/3, obręb K. przy ul. G. we W. Jako podstawę prawną decyzji organ przywołał art. 59 ust. 1 i 2 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Na uzasadnienie organ pierwszej instancji wskazał, że wymienione w osnowie decyzji budynki zostały wybudowane na podstawie decyzji Prezydenta W. z dnia 30 kwietnia 1999 r. (nr [...]). Inwestor po zakończeniu budowy zawiadomił o tym fakcie organ i wystąpił o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Od opisanej decyzji odwołanie złożyli Czesława i Eugeniusz R., Anna i Eryka D., Jolanta i Krzysztof G. Odwołujący się uważają, iż w sprawie nie może zostać wydane pozwolenie na użytkowanie do czasu stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. zgodności z prawem decyzji Prezydenta W. z dnia 15 grudnia 1998 r. nr [...] ustalającej dla omawianej inwestycji warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Wojewoda D. decyzją z dnia 26 października 2001 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Czesławy i Eugeniusza R., Anny i Eryki D. oraz Jolanty i Krzysztofa G. od opisanej decyzji Prezydenta W., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzją udzielono pozwolenia na użytkowanie zespołu budynków mieszkalnych na działce nr 35/3 obręb K. przy ul. G. we W. W związku z faktem, iż przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym we W. toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia 15 grudnia 1998 r. ustalającej dla przedmiotowej inwestycji warunki zabudów i zagospodarowania terenu, Wojewoda D. postanowieniem nr [...] z dnia 22 sierpnia 2001 r. zawiesił postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta W. udzielającej pozwolenia na użytkowanie zespołu budynków mieszkalnych n działce nr 35/3, obręb K. przy ul. G. we W. W dniu 23 maja 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją nr [...] stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia 15 grudnia 1998 r., nr [...], a następnie, w wyniku wniosku inwestora - A o ponowne rozpatrzenie sprawy - decyzją z dnia 11 września 2001 r., nr [...], utrzymało swoją wcześniejszą decyzję w mocy. W związku z faktem, iż ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania, Wojewoda D. postanowił podjąć zawieszone postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta W. udzielającej pozwolenia na użytkowanie zespołu budynków mieszkalnych na działce nr 35/3, obręb K. przy ul. G. we W. Po podjęciu zawieszonego postępowania Wojewoda D. zobowiązany jest do rozpatrzenia złożonego odwołania. Na podstawie posiadanych akt sprawy oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa, organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 55 ustawy - Prawo budowlane, uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeśli właściwy organ: 1) nałożył taki obowiązek w wydanym pozwoleniu na budowę, 2) stwierdził, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków, określonych w pozwoleniu na budowę, 3) wydał, na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek, a ponadto jeśli: 1) zachodzą okoliczności wymienione w art. 49 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, 2) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. W tej sprawie inwestor został zobowiązany do uzyskania pozwolenia na użytkowanie dla omawianej inwestycji poprzez nałożenie takiego obowiązku w decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia 30 kwietnia 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych na działce nr 35/3, AM-4, obręb K. przy ul. G. we W. Instytucję pozwolenia na użytkowania obiektu budowlanego regulują przepisy art. 55 do art. 60 ustawy - Prawo budowlane oraz przepisy szczególne. Według art. 56 ust. 1 tej ustawy "Inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, następujące organy: 1) Inspekcji Ochrony Środowiska, 2) Inspekcji Sanitarnej, 3) Państwowej Inspekcji Pracy, 4) Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Według art. 56 ust. 2 omawianej ustawy, nie zajęcie stanowiska przez wymienione organy w terminie czternastu dni, licząc od dnia otrzymania zawiadomienia, traktuje się jako nie zgłoszenie sprzeciwu lub uwag Kolejnym warunkiem skutecznego uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest przedstawienie przez inwestora: oryginału dziennika budowy, oświadczenia kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami, oraz oświadczenie o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, o dzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, o czym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Nadto Wojewoda zauważa, iż zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane właściwy organ, w tej sprawie jest to Prezydent W., wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy: 1) zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, 2) uporządkowania terenu budowy. Z powyższego wynika więc, iż właściwy organ administracji architektoniczno - budowlanej ma obowiązek odmówić wydania pozwolenia na użytkowanie w przypadku niespełnienia wymagań określonych w art. 57 ust. od 1 do 4, art. 58 oraz art. 59 ust 1 ustawy-Prawo budowlane. W wyniku decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja Prezydenta W. nr [...] z dnia 15 grudnia 1998 r. ustalająca dla omawianej inwestycji warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W związku z tym właściwy organ administracji publicznej nie może stwierdzić zgodności wykonania inwestycji z ustalonymi warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż te zostały uznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. jako rażąco naruszające prawo wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sporządzonego dla W. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż inwestycja nie spełnia wymagań określonych przepisem art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy-Prawo budowlane. W zaistniałej sytuacji nie będzie więc możliwe wydanie pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy -Prawo budowlane, lecz jedynie wniosek inwestora może być rozpatrzony na podstawie przepisu art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane - po przeprowadzeniu odpowiedniego postępowania przez organy nadzoru budowlanego. Na ostateczną w toku instancji administracyjnej decyzję w sprawie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli odwołujący się. W skardze wskazali, że zakwestionowana decyzja łamie obowiązujące prawo. Ich zdaniem organ postąpił niewłaściwie nie stosując do zaistniałego stanu faktycznego treści art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, co winno doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania orzeczenia o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie spornej inwestycji. Wskazując na zauważone uchybienie skarżący wnoszą o uchylenie zakwestionowanej decyzji, jako niezgodnej z prawem. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważyli Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa budowlanego. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody Dolnośląskiego uchylająca decyzję organu administracji architektoniczno-budowlanej udzielającą pozwolenia na użytkowanie zespołu budynków mieszkalnych. W dacie wydawania w sprawie decyzji ostatecznej treść art. 55 ust. 1 Prawa budowlanego była następująca: "uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeżeli właściwy organ: 1) nałożył taki obowiązek w wydanym pozwoleniu na budowę lub 2) stwierdził, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków, określonych w pozwoleniu na budowę lub 3) wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 łub art. 71 ust. 3 decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek". Prawidłowo organ odwoławczy w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji wywiódł, że wydanie pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 59 Prawa budowlanego (na który to przepis powołuje się organ pierwszej instancji wT osnowie swojej decyzji), wobec szeregu zdarzeń prawnych i wyeliminowania z obrotu prawnego, w drodze postępowania ekstraordynaryjnego, wcześniejszych decyzji w sprawie, nie wchodzi w rachubę. Nie znaczy to jednak - jak tego chcą skarżący kwestionując orzeczenie organu drugiej instancji - że inwestor nie ma już możliwości prawnych korzystnej dla siebie decyzji uzyskać. Jak wyżej powiedziano, w dacie wydawania zakwestionowanej decyzji Prawo budowlane w art. 55 ust. 1 pkt 3 przewidywało możliwość wydania (przez kompetentne organy) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3 decyzji nakazującej dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek. Dlatego, badając legalność zapadłych w toku postępowania administracyjnego decyzji sąd uznał, że niewadliwie i zgodnie z ów- cześnie obowiązującym prawem Wojewoda wskazał organowi pierwszej instancji na potrzebę rozważenia zastosowania w sprawie art. 55 ust.l pkt 3. Zastosowanie wskazanego przepisu wymagało jednak, aby uprzednio kompetentny organ wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 łub art. 71 ust. 3, decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian łub przeróbek. Zupełnie inną kwestią jest znacząca zmiana stanu prawnego między wydaniem decyzji ostatecznej, a wydaniem wyroku przez sąd administracyjny, ale ta okoliczność nie może być przez sąd brana pod uwagę ze względu na to, że sąd ma jedynie kompetencję do oceny legalności zaskarżonych do niego decyzji, czyli inaczej mówiąc może jedynie badać, czy wydane w toku postępowania administracyjnego decyzje pozostawały w zgodzie z ówcześnie obowiązującym prawem. Jeśli chodzi o zarzuty skargi, to nie można ich podzielić. Jak wyżej szeroko omówiono, w kontrolowanej sprawie, na podstawie materiału dowodowego jakim dysponował Wojewoda i po dokonaniu oceny prawnej, nie mogło być mowy o orzeczeniu o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie na etapie postępowania odwoławczego, gdyż byłoby to orzeczenie co najmniej przedwczesne, pozbawiło by także strony instancji. Reasumując, prawidłowe zastosowanie prawa materialnego z poprawnym wykorzystaniem procedury administracyjnej powoduje, że zaskarżona decyzja mieści się w obrocie prawnym, a w konsekwencji skarga podlega oddaleniu, po myśli art. 151 przywołanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.