II SA/Wr 327/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 21 marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za niezasadne zażalenia na niezałatwienie w terminie przez Burmistrza Miasta Z. sprawy nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w Z. przy ul. S. [...] postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 8 lutego 2005 r. P. O. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. zażalenie na niezałatwienie przez Burmistrza Miasta Z. sprawy nabycia przez użytkownika wieczystego, P. O., prawa własności działki nr [...], obręb [...], AM-4 przy ul. S. [...] w Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wydało w dniu 21 marca 2005r. na podstawie art. 37 § 2, art. 35 § 3 kpa postanowienie Nr [...], którym uznało powyższe zażalenie za bezzasadne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 21 marca 2005 r. Nr [...] wniósł P. O., domagając się jego zmiany jako krzywdzącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o jej odrzucenie ewentualnie, w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku, o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (m.in.) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W rozpatrywanej sprawie P. O. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 21 marca 2005 r. Nr [...], podjęte na skutek zażalenia na niezałatwienie przez Burmistrza Miasta Z. w terminie sprawy nabycia przez skarżącego prawa własności nieruchomości gruntowej, w trybie art. 37 § 2 kpa. Należy tutaj zaznaczyć, że postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 2 kpa nie spełnia kryteriów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie służy na nie zażalenie, nie kończy ono postępowania w sprawie ani też nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (zob. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2001 r.; I SAB 246/00; LEX nr 78952). Stosownie do treści § 1 art. 37 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienie sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości (§ 2). W sprawie nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej organem w pierwszej instancji jest burmistrz, natomiast organem wyższego stopnia, właściwym do rozpatrzenia zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., jest samorządowe kolegium odwoławcze (art. 17 pkt 1 kpa). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. P. O. wniósł zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa, przy czym wniesienie takiego zażalenia jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Natomiast stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 kpa ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę postanowienia, na które stronie nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia strona może wnieść skargę na bezczynność organu i w sądowym postępowaniu ze skargi na bezczynność może ewentualnie podważać stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 kpa (zob. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2001 r.; IV SA 572/99; ONSA 2002/3/116). Stosownie bowiem do art. 3 § 1 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy te rozpoznają skargi również na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ - w przewidywanym przepisami terminie - nie wyda któregokolwiek z wymienionych w pkt 1-4 ustawy aktów administracyjnych. Oznacza to, że w przypadku niewydania decyzji, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także rozstrzygającego sprawę co do istoty oraz innego niż wymienione aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jest uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi). Warunkiem formalnym skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest złożenie przed jej wniesieniem do sądu zażalenia na jego bezczynność do organu wyższego stopnia, które jest równoznaczne ze środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem wniesienie skargi do sądu na bezczynność organu jest możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 kpa, (zob. postanowienie NSA z dnia 21 września 2001 r.; I SAB 131/00; LEX nr 55763). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem skarga na postanowienie wydane w trybie art. 37 kpa jest niedopuszczalna (zob. postanowienia NSA: z dnia 12 lutego 2002 r.; II SA/Gd 3920/01; LEX nr 76109; z dnia 27 września 2001 r.; I SAB 177/01; LEX nr 84483 oraz z dnia 8 lutego 1995 r.; I SAB 86/94, ONSA 1996, Nr 1, poz. 39). W świetle powyższych rozważań skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało uznać za niedopuszczalną i jako taka na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała odrzuceniu. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji postanowienia.