II SA/Wr 327/09

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-08-04

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona skarżąca wykazuje trudną sytuację materialną, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawczyni uzasadnia takie rozstrzygnięcie. Natomiast odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wskazując, że sąd pierwszej instancji ma obowiązek udzielać stronom wskazówek procesowych i pouczać o skutkach prawnych, a także z urzędu badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu, co gwarantuje wszechstronne badanie sprawy niezależnie od zaangażowania strony.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty związane z postępowaniami sądowymi. Sąd, analizując sytuację materialną wnioskodawczyni, przyznał jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uzasadniając to obowiązkami sądu pierwszej instancji w zakresie pouczania i badania sprawy z urzędu.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uzgodnienia w odniesieniu do melioracji wodnych- bez uwag, warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika na nieczystości płynne o charakterze socjalno- bytowym postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 27 lipca 2009 r. skarżąc złożyła na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, a łączny ich dochód brutto wynosi 2.380 zł. Stwierdziła, że koszty sądowe pisania pism procesowych, robienia ksero i dojazdy we wszystkich jej sprawach sądowych to dla jej rodziny koszt przekraczający 1000 zł miesięcznie. Z informacji jakie posiada Sąd z innych prowadzonych przez skarżącą przed tut. Sądem postępowań wynika, że na energię elektryczną wydatkuje ona 100-200 zł, na gaz z butli- 50 zł, a z leków kupuje tylko te niezbędne do ratowania życia; nadto- na dotychczasowe koszty postępowań jej syn dla niej musiał zaciągnąć kredyt w wysokości 20.000 zł, który wymaga spłaty. Mając na uwadze sytuację materialną wnioskodawczyni uznać należy, że zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 1 sentencji). Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, że ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżąca nie mają obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło