II SA/Wr 327/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 13 październik 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków M.G. i M.S.o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia ... w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący złożyli na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia ich z tej opłaty wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzą z dwoma córkami, na ich dochód składają się: świadczenie emerytalne skarżącej (884, 29 zł), dochód ich starszej córki z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego (1000 zł) oraz dochód skarżącego z tytułu umów o dzieło (ok. 3000 zł). Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienili: dom o pow. 199 m2 i działkę o pow. 842 m2. Skarżący oświadczył, że posiada oszczędności w wysokości 30.000 zł. W piśmie z dnia 13 września 2010 r. skarżąca poinformował, że ponosi następujące wydatki: koszt żywności – 900 zł; koszt paliwa i dojazdów- 500 zł; koszt utrzymania młodszej córki (studentki)- 700 zł; polisa na życie- 92, 50 zł; czynsz za mieszkanie- 558, 99 zł; opłata za telefon- 55 zł. Z załączonych do pisma dokumentów wynika, że skarżący z tytułu prawa autorskich uzyskał w roku 2009 przychód w wysokości 105 000 zł, a na konto skarżącej dokonywane były wpłaty znacznych kwot (26.05.2010 r. wpłata własna 3.300 zł; 10.06.2010 r.- 900 zł; 23.06.2010 r. – 450 zł; 12.07.2010 r. -1.537, 23 zł; oraz wpłaty adresowane na skarżącego, tj. zatytułowane "zasiłek" – 2000 zł czy "rozliczenie" z dnia 16.06.2010 r. na kwotę 8.000 zł) Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawcy nie dopełnili ww. obowiązku. Skarżący nie wykazali bowiem, że konieczność poniesienia przez nich wpisu sądowego od skargi mogłoby spowodować uszczerbek dla ich koniecznego utrzymania. Prawa pomocy jest instytucją wyjątkową i w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo to powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Podkreślić należy, iż koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W tej sytuacji niczym nieuprawnione jest przekonanie skarżących, iż ważniejsze jest dla nich pokrywanie innych niż niezbędne wydatków "domowych i rodzinnych" (w tym pokrywanie np. znaczących wydatków związanych z utrzymaniem samochodu czy wydatków [zakupy w C., w N.] na upiększanie i wyposażanie swoich nieruchomości, tj. domu o pow. ... czy lokalu mieszkalnego przy ul.....niż uiszczenie należnego wpisu sądowego od skargi. Wbrew przekonaniu skarżących nie jest także wydatkiem niezbędnym koszt "polisy na życie". Zaznaczyć należy, że skarżący nie przedłożyli dokumentu wykazującego w jakiej aktualnie wnioskodawca osiąga dochód i nie wyjaśnili co to jest ten wpływający na konto skarżącej "zasiłek"; nie wskazali także z jakiego tytułu otrzymują wpłaty na swoje konto i dlaczego nie wykazali jej we wniosku jako dochód (skarżąca twierdzi, iż utrzymuje się jedynie z emerytury w wysokości 760, 70 zł, a ze złożonych dokumentów wynika, że prowadzi jeszcze m.in. działalność gospodarczą.). Niejasność dotyczy również oświadczeń, w których skarżący twierdzą, że wnioskodawca utrzymuje się z umów o dzieło, gdy tymczasem z deklaracji podatkowej za 2009 rok wynika, że skarżący uzyskiwał dotychczas dochód (i to nie mały) z tytułu praw autorskich i innych praw. Podkreślić należy, że powyższe okoliczności zrodziły wątpliwość Sądu co do wiarygodności wnioskodawców. Warunkiem przyznania prawa pomocy jest taka sytuacja, w której z przyczyn od strony nienależnych, nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Można mieć wątpliwości czy aktualna sytuacja finansowa skarżących jest tylko następstwem niezawinionych przez nich zdarzeń. Nikt nie kwestionuje prawa skarżących do swobodnego rozdysponowywania swoimi zasobami finansowymi na rzecz swoich bliskich i innych osób, ale wyzbywanie się środków pieniężnych (przekazywanie znacznych środków na utrzymanie ..... czy przelewanie znaczących kwot na rzecz różnych osób), wskutek czego bezsprzecznie nastąpiło pogorszenie płynności finansowej budżetu domowego skarżących nie może - zdaniem Sądu- stanowić okoliczność uzasadniającej przyznanie takim osobom prawa pomocy. W świetle przedstawionej przez skarżących jako tragiczna sytuacji finansowej rodziny niezrozumiałe jest dlaczego ich dorosła córka nie czyni starań w kierunku samodzielnego pozyskania środków na swoje potrzeby (stypendium naukowe czy choćby dorywcza praca np. w okresie wakacji). Z załączonych do wniosku wyciągów bankowych wynika, iż w okresie toczenia się postępowania w sprawie na koncie skarżącej znajdowały się środki finansowe znacznie przekraczające wysokość wymaganych kosztów sądowych, a nadto z wyciągów tych wynika, że wnioskodawczyni od dłuższego już czasu systematycznie korzysta z instrumentów kredytowych (debet w koncie) nie zważając na saldo rachunku w tej sytuacji niczym nieuzasadnione jest ich twierdzenie, iż nie posiadają źródła z którego mogliby pokryć koszty postępowania. Zdaniem Sądu żadna ze wskazanych przez skarżących okoliczności nie stanowi przeszkody uniemożliwiającej uszczuplenie posiadanych przez skarżącego oszczędności (30.000 zł) w celu opłacenia kosztów postępowania prowadzonego z ich inicjatywy i w ich interesie. Podnoszone przez skarżących we wniosku inne argumenty (dotyczące np. zawinionego działania organów administracyjnych czy działania w interesie społecznym) są nieuzasadnione, bowiem zgodnie z przepisami jedynymi przesłankami przyznania prawa pomocy jest ocena sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.