II SA/Wr 331/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-07-25
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację materialną, bezrobocie, chorobę oraz wspólne gospodarstwo domowe z bratem i jego konkubiną?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Utrzymuje się z niskiego zasiłku z pomocy społecznej, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z bratem i jego konkubiną, którzy również otrzymują świadczenia z pomocy społecznej, a wspólny dochód rodziny jest niski w stosunku do ponoszonych wydatków. Brak majątku i posiadanie współwłasności części domu nie zmienia tej oceny.Stan faktyczny
Skarżący R. N. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody odmawiającą udostępnienia danych osobowo-adresowych. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, bezrobocie, chorobę oraz fakt wspólnego gospodarstwa domowego z bratem i jego konkubiną, którzy również otrzymują świadczenia z pomocy społecznej. Złożył wniosek na urzędowym formularzu, dokumentując dochody, wydatki i posiadany majątek.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowo – adresowych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sadowego od skargi w wysokości 100 zł skarżący, pismem z dnia 12 czerwca 2017 r., wniósł o zwolnienie od tego wpisu oraz o zwolnienie z kosztów sądowych w całości z uwagi na trudna sytuację materialną, bezrobocie i chorobę.
Do pisma tego dołączył decyzję z dnia [..] r. odmawiającą przyznania mu prawa do renty z powody niewykazania wymaganych okresów składkowych i nieskładkowych. Z decyzji tej wynika ponadto, że od [...] r. skarżący został uznany za [...] niezdolnego do pracy.
W odpowiedzi na pismo referendarza sadowego z dnia 23 czerwca 2017 r, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, co ustalono na podstawie rubryki nr 4.1, która zwiera żądanie zwolnienie od kosztów sadowych lub żądanie częściowego zwolnienia od tych kosztów i która nie została przez skarżącego wykreślona, a zgodnie z pouczeniem zawartym w formularzu niepotrzebną treść należy skreślić, a ponadto skarżący dopisał, iż wnosi o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący wykreślił natomiast żądanie obejmujące ustanowienie pełnomocnika, co oznacza, iż nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomoc w tym zakresie.
Ponadto żądanie zwolnienia od kosztów sądowych w całości skarżący sprecyzował także w rubryce nr 5 formularza obejmującej "uzasadnienie wniosku".
Z urzędowego formularza, jak i treści pisma z dnia 8 lipca 2017 r. złożonego wraz z tym formularzem wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z dorosłym bratem i konkubiną brata. Skarżący otrzymuje zasiłek [...] z pomocy społecznej w kwocie [...] zł miesięcznie, co potwierdził aktualną decyzją przyznającą to świadczenie na okres dwóch lat. Brat skarżącego otrzymuje zasiłek [...] w wysokości [..] zł, co potwierdzono dwoma aktualnymi decyzjami przyznającymi to świadczenie, z których ponadto wynika, że brat prowadzi wspólne gospodarstwo ze skarżącym i konkubiną brata. Konkubina brata otrzymuje zasiłek [...] w wysokości [..] zł, co potwierdzono decyzją zmieniająca kwotę pierwotnego zasiłku [...] konkubiny brata. Wspólny dochód wynosi [...] zł. Powtórzył, że wnosi o prawo pomocy z uwagi na trudną sytuację materialną, bezrobocie i chorobę. Wyjaśnił, że brat i konkubina brata są [...], leczą się [...], co potwierdzają nadesłane [...] i informacje [...]. Dodał, że konkubina brata i brat są osobami bezrobotnymi, a ponadto konkubina brata została na mocy przedłożonego orzeczenia sądu pozbawiona władzy rodzicielskiej nad dzieckiem. Brat i konkubina brata nie są w stanie ponieść żadnych kosztów utrzymania domu, więc ponosi je wyłącznie skarżący. Skarżący dodał także, ze przeciwko niemu jest prowadzone postępowanie egzekucyjne o alimenty na rzecz dziecka. Od trzech lat nie ogrzewają domu z powodu braku środków finansowych. Skarżący wyjaśnił także zarówno on sam, jak i brat oraz konkubina brata nie posiadają lokat oszczędnościowych. Skarżący podał, że nie posiada samochodu.
Z formularza wynika ponadto, że skarżący jest współwłaścicielem części domu o powierzchni [..]m2 o wartości około [...] zł i że nie posiada wierzytelności, przedmiotów i papierów wartościowych.
Skarżący przedłożył również orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności konkubiny, własne zeznanie podatkowe za 2016 r. z którego wynika, że jego dochód wyniósł jedynie [..] zł i oświadczył, że brat i konkubina nie uzyskują dochodów podlegających opodatkowaniu. Przedłożył także wydruk z konta bankowego za ostatnie trzy miesiące na który wpływa zasiłek [...] oraz przelew od osoby trzeciej w wysokości [...] zł (data przelewu [..] i [...]).
Wyjaśnił i udokumentował, że wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: prąd 48,67 zł, 60,92 zł, gaz 30,71, 30,63 zł (za dwa miesiące), woda 27 zł, odpady 9 zł, kwartalna rata podatku od nieruchomości 194 zł, opłata za użytkowanie wieczyste 25,80 zł.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm., dalej p.p.s.a.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, że skarżący jest osobą [...] niezdolną do pracy utrzymująca się z niskiego zasiłku [...], który jest świadczeniem z pomocy społecznej przysługującym osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i spełniającym określone w odrębnej ustawie niskie kryterium dochodowe oraz fakt pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym z bratem i konkubiną brata, którzy także otrzymują świadczenia z pomocy społecznej oraz mając na uwadze wspólny niski dochód rodziny i wysokość wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku przyjąć trzeba, że skarżący wykazał, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Oceny tej nie zmienia fakt, że konto bankowe skarżącego zasiliły także dwa przelewy od osoby trzeciej w niskich kwotach, czyli po [...] zł każdy z nich.
Z tych względów należało przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W myśl art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i w związku z art. art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło