II SA/Wr 3317/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant Anna Biłous, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi D. Zakładu A S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu decyzji Burmistrza Miasta K. nr [...]z dnia [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na wykonaniu kotłowni gazowej w budynku przy ul. W. [...] w K. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz Miasta K. na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. sprostował z urzędu w decyzji nr [...] z dnia [...]ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na wykonaniu kotłowni gazowej w budynku przy ul. W. [...] w K. oczywistą omyłkę przez dopisanie do słów "Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "B" – Systemy Grzewcze z siedzibą w Ś. przy ul. W. dalszej treści w brzmieniu "działającego na mocy udzielonego pełnomocnictwa przez C Sp. z o.o. z siedzibą we W. przy ul. P. Ś. [...]". W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca P.H.U. B załączył do wniosku o ustalenie warunków zabudowy pisemne pełnomocnictwo wystawione przez C Sp. z o.o. we W. do składania wszelkich wniosków niezbędnych do realizacji inwestycji prowadzonej przez tę Spółkę. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił, że niewłaściwe oznaczenie strony przez pomylenie wnioskodawcy z pełnomocnikiem nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej, lecz uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało powyższe postanowienie w mocy. W ocenie Kolegium według przepisu art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, składający wniosek zainteresowany nie jest stroną, zatem można było wydać decyzję na rzecz PHU B. Sprostowanie faktu działania tej jednostki z upoważnienia spółki było dopuszczalne (wyrok NSA z 10.02.1994r. SA/Kr 723/93 ONSA 1995/2/65). W skardze na to postanowienie skarżący powtórzył, że nastąpiła niedopuszczalna zmiana treści decyzji z naruszeniem art. 113 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową interpretację. Jak wynika z akt administracyjnych w sprawie zakończonej wydaniem decyzji, która uległa sprostowaniu, dołączonych do akt sprawy tut. Sądu sygn. II SA/Wr 3319/2001, wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu złożył do niewłaściwego organu M. K. – B Systemy Grzewcze Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe w Ś. Po przekazaniu wniosku właściwy organ wezwał tego wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym). Uzupełniony wniosek złożył nadal M. K. jako właściciel B Systemy Grzewcze Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe w Ś. Z treści wniosku nie wynikało, aby M. K. działał jako pełnomocnik innej osoby. Jednym z dokumentów dołączonych do akt sprawy był odpis pełnomocnictwa udzielonego przez C Sp. z o.o. we W., reprezentowanego przez członka zarządu T. W. Przy pełnomocnictwie nie było odpisu z rejestru dokumentującego upoważnienie osoby podpisanej na pełnomocnictwie do jednoosobowej reprezentacji spółki. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ I instancji wymienił jako wnioskodawcę B -Systemy Grzewcze PHU w Ś. i tak oznaczony wnioskodawca wezwany został na rozprawę administracyjną. Według protokołu z rozprawy administracyjnej udział w niej w charakterze strony wziął przedstawiciel B Systemu Grzewcze A. H. Ten sam przedstawiciel tej strony odebrał bez zastrzeżeń odpis decyzji nr [...], ustalającej warunki zabudowy po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "B" Systemy Grzewcze z siedzibą w Ś. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ mógł z urzędu sprostować w decyzji błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. Jak wyjaśnił Najwyższy Trybunał Administracyjny w wyroku z dnia 13.01.1932r. Sygn. akt 1 Rej. 8534/30, błąd pisarski to w sposób widoczny wbrew woli organu, niewłaściwe użycie wyrazu, mylna pisownia lub opuszczenie jednego lub kilku wyrazów, natomiast błąd rachunkowy to omyłka w wykonaniu działania matematycznego, zaś inna oczywista omyłka, to omyłka co do istoty zrównana z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, czyli polegająca na tym, że w decyzji wyrażono coś, co w sposób widoczny jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane jedynie przez przeoczenie lub niewłaściwy dobór słów. W orzecznictwie sądowym doprecyzowano, że prostowanie decyzji nie może służyć zmianie istotnego elementu decyzji, formułowanego w dacie wydania decyzji w sposób świadomy zgodnie z wolą organu, w celu naprawienia nawet oczywistego błędu wówczas popełnionego (w zakresie ustalenia stanu faktycznego, wnioskowania lub stosowania prawa, czyli treści rozstrzygnięcia). W szczególności wyjaśniono, że sprostowanie decyzji nie może doprowadzić do zmiany rozstrzygnięcia zarówno pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym, tym bardziej wówczas, gdyby sprostowanie oznaczenia strony prowadziło do wydania decyzji w stosunku do strony, która nie brała udziału w postępowaniu. W orzecznictwie tym podkreśla się ponadto, że organ może prostować omyłkę własną, nie zaś popełnioną przez stronę. Gdy zatem błędne oznaczenie strony w decyzji nastąpiło wskutek przeoczenia prawidłowego oznaczenia zawartego w materiale sprawy i dotyczącego rzeczywistej strony postępowania, sprostowanie byłoby możliwe, natomiast niedopuszczalne byłoby prostowanie decyzji w sytuacji, gdy organ nie popełnił żadnej omyłki, dokonując oznaczenia strony zgodnie z zebranym materiałem (patrz orzecznictwo sądowe w J. Gudowski "KPC tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo" WPr 1998 s. 612-617 lub "KPA z orzecznictwem" z wprowadzeniem Z. Kostki wyd. 2000 s. 329-331). Omyłka jest więc oczywista dlatego, że jest natychmiast poznawalna. Sprostowanie nie może zaś prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji lub okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji (wyroki NSA z 4.05.1988r. III Sa 1466/87 OSP 1990/11-12/398 i z 20.02.2001r. IV SA 2746/98 ONSA 2002/2/77). Zaskarżone w nin. sprawie sprostowanie było zatem wadliwe zarówno dlatego, że nie odnosiło się do omyłki oczywistej a także do omyłki organu, ale ponadto nie dotyczyło błędu nieistotnego, lecz prowadziło do zmiany decyzji pod względem podmiotowym i w kierunku uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Od strony przesłanek faktycznych i prawnych istnienia lub możności stwierdzenia błędu, dokonane sprostowanie nie znajdowało oparcia w materiale sprawy. Jak ustalono, wniosek o ustalenie warunków zabudowy złożyła w nin. sprawie osoba fizyczna M. K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą B Systemy Grzewcze Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe w Ś. Osoba ta nie powołała się na pełnomocnictwo upoważniające ją do działania w imieniu innej osoby, nie wymieniła pełnomocnictwa w spisie załączników do wniosku i nie wiadomo czy ona je dołączyła do akt sprawy, oraz nie wniosła o wydanie decyzji na rzecz innej osoby. O ile w tej sytuacji decyzja wymagała sprostowania, to przez wskazanie jako strony M. K., bowiem w prawie administracyjnym nazwa przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną nic nie znaczy (art. 29 i art. 30 k.p.a., obecnie ponadto art. 431, art. 432, art. 434 kodeksu cywilnego w brzmieniu ustawy z dnia 14.02.2003r. Dz. U. Nr 49, poz. 408 oraz J. Borkowski w KPA Komentarz P. Wydawnicze Beck s. 235-240, 242-243). Na tle art. 33 k.p.a. należało wziąć pod rozwagę, że pełnomocnikiem mógł być jedynie M. K., a nie pozbawiona znaczenia prawnego nazwa jego zakładu, zaś pełnomocnictwo powinno spełniać określone cechy formy i treści, aby można było mówić o działaniu strony przez pełnomocnika. W aktach sprawy nie było pełnomocnictwa spełniającego wymagania ustawowe (art. 33 § 3 kpa, art. 205 § 1 KSH). W podsumowaniu można wskazać, że przyznanie przez organ zdolności administracyjnoprawnej osobom lub jednostkom organizacyjnym nie wymienionym w art. 29 k.p.a., jest możliwe wyłącznie w oparciu o szczególną regulację z zakresu prawa administracyjnego (związek pomiędzy art. 29-30 § 1 k.p.a. a art. 331 § 1 k.c. nie jest istotny w nin. sprawie i dopiero oczekuje na opracowanie), zaś nazwa działalności gospodarczej osoby fizycznej lub zespołu osób fizycznych nie tworzących osoby prawnej, ani nie stanowi jednostki organizacyjnej ani jej prawidłowego oznaczenia. Oczywiście bezpodstawne były zatem wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jakoby adresatem decyzji mógł być w ogóle PHU B, jakoby elementem decyzji mogło być wskazanie pełnomocnika strony, a nie samej strony, gdyż oznaczenie adresata decyzji powinno być jednoznaczne, a w końcu jakoby osoba skutecznie wnioskująca o wydanie decyzji mogła nie być stroną. Ustawodawca w art. 41 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139) używa pojęć "wnioskodawca" lub "zainteresowany", ale bez przełamywania zasad postępowania wynikających z art. 28 w związku z art. 61 k.p.a. Na marginesie można wskazać, że w postępowaniu administracyjnym występuje pojęcie osoby zainteresowanej czyli mającej w sprawie interes wyłącznie faktyczny (patrz art. 7, art. 58, art. 90 § 3 k.p.a.), nie mające jednak żadnego znaczenia w nin. sprawie. Z uwagi na treść art. 46 powołanej ustawy bezpodstawne również byłoby dociekanie w chwili obecnej, czy wnioskodawca M. K. był, czy nie był stroną, skoro bez wątpienia należał do podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku i uzyskania decyzji na swoją rzecz, wniosek ten we własnym imieniu złożył i uzyskał decyzję ustalającą na jego rzecz warunki zabudowy. Nie istniały zatem jakiekolwiek przesłanki do zastosowania przez organ przepisu art. 113 § 1 k.p.a. i dlatego zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), orzeczono jak na wstępie.