II SA/Wr 332/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-08-03

Skład orzekający: Bogumiła Skrzypczak, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem na podstawie art. 10 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w sytuacji gdy nie zlikwidowano stanowiska pracy, ale zatrudniono na nim inną osobę o szerszych kwalifikacjach, może być uznane za rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, uprawniające do świadczenia przedemerytalnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem na podstawie art. 10 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w sytuacji gdy nie zlikwidowano stanowiska pracy, ale zatrudniono na nim inną osobę o szerszych kwalifikacjach, może być uznane za rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Kluczowe jest wykazanie, że przyczyny ekonomiczne, organizacyjne, produkcyjne lub technologiczne stanowiły wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy, nawet jeśli stanowisko nie zostało formalnie zlikwidowane, a jedynie obsadzone przez inną osobę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego T. P. przez Starostę Powiatu W., a następnie utrzymania tej decyzji w mocy przez Wojewodę D. Organ I instancji uznał, że T. P. nie została zwolniona z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ponieważ jej stanowisko kierownika działu nie zostało zlikwidowane, a zatrudniono na nim inną osobę. T. P. odwołała się, twierdząc, że zwolnienie nastąpiło z przyczyn ekonomicznych zakładu pracy. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji. T. P. wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie prawa przez błędną interpretację przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant : Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] r. nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji. Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 37 k, 37 l ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz.56 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku T. P. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego odmówił jej tego prawa. W uzasadnieniu decyzji podał, że T. P. wystąpiła [...] r. z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Dokumentując okres uprawniający do emerytury [...] lata, ukończone [...] lat do dnia rozwiązania stosunku pracy ( data ur. [...] r. ), stosunek pracy został rozwiązany w dniu [...] r. na podstawie art. 10 ustawy z dnia 28.12.1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. z 1990 r. Nr 4 poz. 19 ze zm. ). Pracodawca wnioskodawczyni - Regionalny Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. pismem z dnia [...] r nr [...] poinformował, że przyczyny ekonomiczne wymusiły podjęcie indywidualnych decyzji o zwalnianiu pracowników w celu zmniejszenia zatrudnienia ogółem, stanowisko pracy - kierownika działu MK (które wcześniej zajmowała T. P.) nie zlikwidowano, a na dane stanowisko skierowano innego pracownika o szerszych kwalifikacjach, którego stanowisko zostało zlikwidowane. Starosta Powiatu powołując się na art. 37k ust. 1 ustawy wskazał, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, na jej wniosek spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63lat mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2. do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3. do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4. do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550). Organ I instancji z treści art.2 ust.1 pkt 20 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wywiódł, że T. P. nie została zwolniona z przyczyn zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy, który stanowi, że przyczyny dotyczące zakładu pracy - oznacza to rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcia stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. T. P. w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznania świadczenia przedemerytalnego, zarzucając je rażące naruszenie prawa, błędną interpretację przepisów prawa i ustaleń faktycznych. W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, na podstawie art. 10 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, za wypowiedzeniem złożonym przez zakład pracy. Podstawowym dokumentem jest świadectwo pracy z dnia [...] r., jak również pismo pracodawcy z dnia [...] r. nr [...], podając, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn ekonomicznych zakładu pracy. Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu W. odmawiając przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na niespełnienie warunków określonych w art. art.37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( obowiązującym od 1.01.2002 r.). Podzielił w tym zakresie ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji stwierdzając, iż pracodawca - Regionalny Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. rozwiązał stosunek pracy z T. P. na podstawie art. 10 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Art. 10 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że przepisy ustawy, (.......) mają odpowiednie zastosowanie także w razie podejmowania przez kierownika zakładu pracy indywidualnych decyzji o zwalnianiu pracowników z przyczyn wymienionych w art. 1 ust. 1, (przepisy ustawy stosuje się do zakładów pracy, w których następuje zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych lub w związku ze zmianami organizacyjnymi, produkcyjnymi albo technologicznymi, w tym także, gdy zmiany te następują w celu poprawy warunków pracy lub warunków środowiska naturalnego), jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy. Organ odwoławczy powtórzył za organem I instancji, że T. P. w dniu rozwiązania stosunku pracy ukończyła [...] rok życia, legitymowała się [...] letnim okresem zatrudnienia, stanowisko pracy - kierownika działu MK, które wcześniej zajmowała nie zostało zlikwidowane, a na jej stanowisku zatrudniono pracownika o szerszych kwalifikacjach, którego stanowisko zostało zlikwidowane. Powołując się na w art.37 k ust.1 ustawy wskazał, iż przepis dotyczy osób spełniających wszystkie wymogi określone razem, a T. P. nie została zwolniona z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu art.2 ust.1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bowiem zgodnie z jego treścią z przyczyn dotyczących zakładu pracy oznacza to rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcia stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. T. P. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie prawa poprzez błędną interpretację przepisów prawa. Twierdząc, że organy obu instancji zakwestionowały sposób rozwiązania umowy o pracą "z przyczyn dot. zakładu pracy" przyjmując wbrew treści świadectwa pracy, iż rozwiązanie umowy nastąpiło z innych przyczyn. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Spór dotyczy interpretacji przepisów prawa materialnego. Ustawodawca w art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zm./ określił, warunki jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550. Powyższy art. 37k ustawy określa materialnoprawne warunki, których spełnienie uzależnia przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. W przepisie tym zawarty jest także warunek, aby osoba ubiegająca się o świadczenie spełniała określone w ustawie wymagania do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz miała określone okresy zatrudnienia lub okresy uprawniające do emerytury. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy a złożonej przez T. P. wynika, że spełniła warunki do nabycia prawa świadczenia przedemerytalnego, ponieważ do dnia rozwiązania stosunku pracy, ukończyła [...] lat, osiągnęła okres uprawniający do emerytury [...] lat, jak również spełniła kwestionowany przez organ I i II warunek rozwiązania stosunku, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Ustawodawca w art.2 ust.1 pkt 20a wyjaśniając pojęcie z przyczyn dotyczących zakładu pracy przyjął, iż rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcia stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy nie ograniczył się do stanowiska osoby z którą rozwiązano stosunek pracy. W niniejszej sprawie zostało zlikwidowane stanowisko pracy z przyczyn określonych w art. 2 ust. pkt 20a powołanej ustawy. W związku z tym, została spełniony warunek dot. zwolniona z przyczyn zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu tym samym skarżąca spełnia warunków określonych w art.37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu koniecznych do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie z art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. Jednakże w tym przedmiocie nie zachodziła potrzeba orzekania, gdyż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło