II SA/Wr 332/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-08-03
Skład orzekający: Bogumiła Skrzypczak, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem na podstawie art. 10 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w sytuacji gdy nie zlikwidowano stanowiska pracy, ale zatrudniono na nim inną osobę o szerszych kwalifikacjach, może być uznane za rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, uprawniające do świadczenia przedemerytalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem na podstawie art. 10 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w sytuacji gdy nie zlikwidowano stanowiska pracy, ale zatrudniono na nim inną osobę o szerszych kwalifikacjach, może być uznane za rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Kluczowe jest wykazanie, że przyczyny ekonomiczne, organizacyjne, produkcyjne lub technologiczne stanowiły wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy, nawet jeśli stanowisko nie zostało formalnie zlikwidowane, a jedynie obsadzone przez inną osobę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego T. P. przez Starostę Powiatu W., a następnie utrzymania tej decyzji w mocy przez Wojewodę D. Organ I instancji uznał, że T. P. nie została zwolniona z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ponieważ jej stanowisko kierownika działu nie zostało zlikwidowane, a zatrudniono na nim inną osobę. T. P. odwołała się, twierdząc, że zwolnienie nastąpiło z przyczyn ekonomicznych zakładu pracy. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji. T. P. wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie prawa przez błędną interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant : Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] r. nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji.
Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 37 k, 37 l ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz.56 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku T. P. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego odmówił jej tego prawa. W uzasadnieniu decyzji podał, że T. P. wystąpiła [...] r. z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Dokumentując okres uprawniający do emerytury [...] lata, ukończone [...] lat do dnia rozwiązania stosunku pracy ( data ur. [...] r. ), stosunek pracy został rozwiązany w dniu [...] r. na podstawie art. 10 ustawy z dnia 28.12.1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. z 1990 r. Nr 4 poz. 19 ze zm. ). Pracodawca wnioskodawczyni - Regionalny Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. pismem z dnia [...] r nr [...] poinformował, że przyczyny ekonomiczne wymusiły podjęcie indywidualnych decyzji o zwalnianiu pracowników w celu zmniejszenia zatrudnienia ogółem, stanowisko pracy - kierownika działu MK (które wcześniej zajmowała T. P.) nie zlikwidowano, a na dane stanowisko skierowano innego pracownika o szerszych kwalifikacjach, którego stanowisko zostało zlikwidowane.
Starosta Powiatu powołując się na art. 37k ust. 1 ustawy wskazał, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, na jej wniosek spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63lat mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
2. do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
3. do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
4. do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550).
Organ I instancji z treści art.2 ust.1 pkt 20 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wywiódł, że T. P. nie została zwolniona z przyczyn zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy, który stanowi, że przyczyny dotyczące zakładu pracy - oznacza to rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcia stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy.
T. P. w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznania świadczenia przedemerytalnego, zarzucając je rażące naruszenie prawa, błędną interpretację przepisów prawa i ustaleń faktycznych.
W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, na podstawie art. 10 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, za wypowiedzeniem złożonym przez zakład pracy. Podstawowym dokumentem jest świadectwo pracy z dnia [...] r., jak również pismo pracodawcy z dnia [...] r. nr [...], podając, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn ekonomicznych zakładu pracy.
Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu W. odmawiając przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na niespełnienie warunków określonych w art. art.37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( obowiązującym od 1.01.2002 r.). Podzielił w tym zakresie ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji stwierdzając, iż pracodawca - Regionalny Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. rozwiązał stosunek pracy z T. P. na podstawie art. 10 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Art. 10 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że przepisy ustawy, (.......) mają odpowiednie zastosowanie także w razie podejmowania przez kierownika zakładu pracy indywidualnych decyzji o zwalnianiu pracowników z przyczyn wymienionych w art. 1 ust. 1, (przepisy ustawy stosuje się do zakładów pracy, w których następuje zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych lub w związku ze zmianami organizacyjnymi, produkcyjnymi albo technologicznymi, w tym także, gdy zmiany te następują w celu poprawy warunków pracy lub warunków środowiska naturalnego), jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy. Organ odwoławczy powtórzył za organem I instancji, że T. P. w dniu rozwiązania stosunku pracy ukończyła [...] rok życia, legitymowała się [...] letnim okresem zatrudnienia, stanowisko pracy - kierownika działu MK, które wcześniej zajmowała nie zostało zlikwidowane, a na jej stanowisku zatrudniono pracownika o szerszych kwalifikacjach, którego stanowisko zostało zlikwidowane.
Powołując się na w art.37 k ust.1 ustawy wskazał, iż przepis dotyczy osób spełniających wszystkie wymogi określone razem, a T. P. nie została zwolniona z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu art.2 ust.1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bowiem zgodnie z jego treścią z przyczyn dotyczących zakładu pracy oznacza to rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcia stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy.
T. P. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie prawa poprzez błędną interpretację przepisów prawa. Twierdząc, że organy obu instancji zakwestionowały sposób rozwiązania umowy o pracą "z przyczyn dot. zakładu pracy" przyjmując wbrew treści świadectwa pracy, iż rozwiązanie umowy nastąpiło z innych przyczyn.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Spór dotyczy interpretacji przepisów prawa materialnego.
Ustawodawca w art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zm./ określił, warunki jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550.
Powyższy art. 37k ustawy określa materialnoprawne warunki, których spełnienie uzależnia przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. W przepisie tym zawarty jest także warunek, aby osoba ubiegająca się o świadczenie spełniała określone w ustawie wymagania do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz miała określone okresy zatrudnienia lub okresy uprawniające do emerytury.
Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy a złożonej przez T. P. wynika, że spełniła warunki do nabycia prawa świadczenia przedemerytalnego, ponieważ do dnia rozwiązania stosunku pracy, ukończyła [...] lat, osiągnęła okres uprawniający do emerytury [...] lat, jak również spełniła kwestionowany przez organ I i II warunek rozwiązania stosunku, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Ustawodawca w art.2 ust.1 pkt
20a wyjaśniając pojęcie z przyczyn dotyczących zakładu pracy przyjął, iż rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcia stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy nie ograniczył się do stanowiska osoby z którą rozwiązano stosunek pracy.
W niniejszej sprawie zostało zlikwidowane stanowisko pracy z przyczyn określonych w art. 2 ust. pkt 20a powołanej ustawy.
W związku z tym, została spełniony warunek dot. zwolniona z przyczyn zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu tym samym skarżąca spełnia warunków określonych w art.37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu koniecznych do przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Zgodnie z art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. Jednakże w tym przedmiocie nie zachodziła potrzeba orzekania, gdyż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło