II SA/Wr 332/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-10-25
Skład orzekający: Władysław Kulon, Halina Filipowicz-Kremis, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nielegalne użytkowanie części obiektu budowlanego (recepcji hotelu i parkingu) została prawidłowo wymierzona, uwzględniając prawidłową kwalifikację kategorii obiektu i sposób jego użytkowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące kar za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego. Kara została wymierzona prawidłowo, uwzględniając zarówno kategorię obiektu (hotelową dla recepcji i parkingową dla parkingu), jak i jego faktyczne użytkowanie, które potwierdzało jego charakter jako hotelu. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące błędnej kwalifikacji obiektu i nieprawidłowego zawiadomienia o zakończeniu budowy parkingu, uznając, że przystąpienie do użytkowania nastąpiło przed uzyskaniem wymaganych pozwoleń lub dokonaniem skutecznego zgłoszenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej wymierzonej spółce W. sp. z o.o. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w wysokości 135 000 zł za nielegalne użytkowanie recepcji hotelu oraz parkingu. Inwestycja obejmowała przebudowę, nadbudowę i rozbudowę hotelu wraz z infrastrukturą. Spółka przystąpiła do użytkowania rozbudowanej części hotelu (recepcji) oraz parkingu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie lub dokonaniem skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Organy uznały, że recepcja stanowi obiekt kategorii XIV, a parking kategorii XXII, i prawidłowo obliczyły karę na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną kwalifikację obiektu, nieprawidłowe procedury kontrolne i nieprawidłowe obliczenie kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Władysław Kulon, Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Zygmunt Wiśniewski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania recepcji hotelu oddala skargę w całości.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], podjętym na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1 oraz art. 59g ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (j.t. Dz. U z 2016 r. poz. 290 ze zm.; zwanej dalej Pr.bud.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; zwanej dalej "K.p.a."), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wymierzył W. Sp. z o.o. z/s we W. karę w wysokości 135000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania recepcji hotelu przy ul. [...] we W. oraz parkingu na terenie ww. nieruchomości.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił stronie skarżącej pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej przebudowę, nadbudowę i rozbudowę budynków na hotel dwugwiazdkowy wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przy ul. [...] na działce nr [...] oraz części działek nr [...], AM-14, obręb P. we W.. Inwestycja obejmowała nadbudowę i przebudowę istniejącego budynku hotelowego oraz rozbudowę strefy wejściowej od strony ul. [...], rozbudowę i przebudowę łącznika oraz sali restauracyjnej, budowę zewnętrznego układu komunikacji tj. budowę zjazdu do drogi publicznej i budowę miejsc parkingowych, budowę niezbędnej infrastruktury technicznej w tym: przyłącza kanalizacji sanitarnej i deszczowej, oświetlenia zewnętrznego. W decyzji jako kategorie obiektu wskazano IV, XIV, XXII. Zatwierdzony projekt budowlany obejmował realizacje inwestycji w etapach, tj. etapu I - w zakresie realizacji budynku hotelowego od osi 7 do osi 11; etapu II - w zakresie realizacji budynku hotelowego od osi 1 do osi 7; etapu III - w zakresie realizacji budynku restauracji i łącznika wraz z drogami i placami.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku inwestora, PINB udzielił przed realizacją etapu II i III pozwolenia na użytkowanie etapu I-go inwestycji. Termin wykonania robót budowlanych obejmujących etap II pierwotnie określono na dzień 31 grudnia 2010 r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] ww. termin zmieniono na dzień 31 grudnia 2013 r.
W dniu 20 maja 2016 r. dokonano kontroli w sprawie budowy parkingu na terenie nieruchomości przy ul. [...]. Poczynione ustalenia wykazały, że na terenie nieruchomości istnieje 5-kondygnacyjny budynek hotelu oraz jednokondygnacyjny budynek usługowy połączony parterowym łącznikiem z hotelem. Północno-zachodnia część nieruchomości jest utwardzona. W części północnej utwardzenie terenu posiada nawierzchnię z kostki betonowej, częściowo z kostki ażurowej. W części zachodniej teren utwardzony jest tłuczniem, częściowo gruntowy, stabilizowany. Na terenie utwardzonym brak jest wydzielonych miejsc postojowych (brak jest oznakowania poziomego czy pionowego). Na terenie utwardzonym zaparkowało kilka samochodów. Od strony nieruchomości sąsiednich nawierzchnia jest ażurowa, a bezpośrednio przy ogrodzeniu pas zieleni o szerokości ok. 0,5 m. Odległość od ogrodzenia do parterowego budynku przy ul. [...] wynosi 3,4 m.
W związku z upływem terminów wykonania robót budowlanych wskazanych w decyzji nr [...] dokonano w dniu 19 lipca 2016 r. w kontroli w tym zakresie. Stwierdzono, że roboty budowlane związane z przebudową budynku hotelowego obejmujące II etap zostały wykonane. Rozbudowano budynek hotelowy (oś 1-7) o hol recepcyjny. Inwestor nie wystąpił o udzielenie pozwolenia na użytkowanie etapu II-go. W trakcie kontroli zadeklarował jednak, że po uzyskaniu niezbędnych dokumentów do dnia 31 sierpnia 2016 r. wystąpi o udzielenie pozwolenia na jego użytkowanie.
Pismem z dnia 30 sierpnia 2016 r. w nawiązaniu do ustaleń ww. kontroli inwestor przekazał m.in. zawiadomienie o zakończeniu budowy i jednocześnie wniosek o pozwolenie na użytkowanie dla budowy, przebudowy, nadbudowy i rozbudowy budynków na hotel dwugwiazdkowy wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Po przeanalizowaniu treści tego pisma, organ uznał, że nie określa ono zakresu żądania, stąd też pismem z dnia 6 września 2016 r. - na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. - inwestor został wezwany do jego pisemnego sprecyzowania. W wyznaczonym terminie nie usunięto wskazanych braków.
W rozpatrywanej sprawie inwestycja w zakresie dotyczącym budynku hotelowego została zakwalifikowana jako obiekt budowlany kategorii XIV (budynki zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego, jak: hotele, motele, pensjonaty, domy wypoczynkowe, schroniska turystyczne), a w zakresie dotyczącym parkingu jako obiekt budowlany kategorii XXII (place składowe, postojowe, składowiska odpadów, parkingi) - według załącznika do Pr.bud. Stosownie do treści art. 55 ust. 1 pkt 1a Pr.bud. obiekt zaliczony do kategorii XIV wymaga uzyskania pozwolenia przed przystąpieniem do użytkowania. W myśl natomiast art. 55 ust. 1 pkt 1e Pr.bud. obiekty takiej jak parkingi podlegają procedurze zgłoszenia z art. 54 Pr.bud.
Pismem z dnia 21 września 2010 r. inwestor powołując się na ww. wezwanie, wskazał, że w związku z zakończeniem prac budowlanych przy budynku hotelowym składa wniosek o pozwolenia na użytkowanie i poinformował, iż niezbędne dokumenty wysłano jako załączniki do pisma z dnia 30 sierpnia 2016 r. Także w tym przypadku inwestor został wezwany pismem z dnia 10 października 2016 r. do pisemnego sprecyzowania treści ww. wniosku poprzez wskazanie zakresu inwestycji objętej wnioskiem w sposób graficzny i opisowy, z uwzględnieniem etapowania inwestycji oraz z oznaczeniem robót pozostałych do wykonania. W odpowiedzi na wezwanie inwestor wskazał, że złożony wniosek dotyczy robót etapu II, tj. od osi 1 do osi 7 budynku hotelowego, rozbudowy budynku hotelowego o budynek recepcji, dróg i placów zgodnie z załączoną wcześniej dokumentacją.
W dniu 26 września 2016 r. dokonano kontroli powstałej w wyniku rozbudowy części hotelu oraz terenu przyległego do tego budynku w celu ustalenia czy przystąpiono do ich użytkowania przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Czynności kontrolne zostały przeprowadzone w obecności menadżera hotelu. W toku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że w recepcji hotelu znajduje się czynne stanowisko pracy obsługiwane przez D.K.. Stanowisko pracy jest wyposażone w sprzęt biurowy, komputer, drukarkę, czynny aparat telefoniczny i terminal płatności bezgotówkowych. W trakcie kontroli pracownik recepcji D.K. odbierał telefony informując, że jest to recepcja hotelu. Przez drzwi wejściowe i pomieszczenie recepcji przemieszczali się goście hotelowi i obsługa hotelu. Stanowisko recepcji było oświetlone, na blacie znajdowały się ulotki informacyjne. W pomieszczeniu recepcji znajdował się czynny automat do napojów gorących (kawa, herbata), telewizor, sześć foteli, trzy stoliki dostępne dla gości hotelowych. Poprzez drzwi wejściowe do pomieszczenia recepcji jest możliwy swobodny dostęp, recepcja stanowi wejście do budynku w tym dostęp do windy i klatki schodowej. Z informacji uzyskanych od recepcjonisty wynika, że przez recepcję prowadzi jedyne wejście do hotelu. Pomieszczenie jest w pełni wykończone i umeblowane. Nie są prowadzone żadne roboty budowlane. Odnośnie zaś parkingu ustalono, że zaplecze nieruchomości jest utwardzone kostką betonową i ażurową. Na terenie tym było zaparkowanych kilkanaście samochodów osobowych. Przed wjazdem na zaplecze nieruchomości znajdowało się oznakowanie z napisem "TEREN PRYWATNY Parking wyłącznie dla gości hotelu oraz dla klientów firmy Ż.". K.M. potwierdziła, że w chwili kontroli nie są prowadzone roboty budowlane i wszystkie roboty zostały zakończone. Ustalenia nie były kwestionowane. Czynności kontrole zostały zakończone odczytaniem protokołu oraz jego podpisaniem przez uczestników kontroli. Dowodem powyższego jest protokół kontroli nr [...] oraz sporządzona dokumentacja fotograficzna.
W świetle dokonanych ustaleń PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego przystąpienia do użytkowania powstałej w wyniku rozbudowy części hotelu o pomieszczenie recepcji oraz parkingu zrealizowanych na podstawie decyzji Prezydenta W. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. nr [...] oraz decyzji zmieniającej z dnia [...] r. nr [...].
W tak ukształtowany stanie sprawy PINB stwierdził, że nastąpiło naruszenie prawa materialnego w sposób uzasadniający nałożenie na inwestora sankcji opisanej w art. 57 ust. 7 Pr.bud. Dokumentacja fotograficzna wykonana podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 26 września 2016 r., sporządzony protokół oraz pozostały zebrany materiał dowodowy jednoznacznie świadczy o tym, że pomieszczenie recepcji oznaczone w zatwierdzonym projekcie budowlanym ze zmianami jako holi wejściowy, powstałe w wyniku rozbudowy hotelu w wyniku realizacji II etapu inwestycji, jest użytkowane bez wymaganego prawem pozwolenia. Ustalenia te odnoszą się także do parkingu znajdującego się na zapleczu nieruchomości z tą różnicą, że w tym przypadku można było dokonać jedynie zawiadomienia o zakończeniu budowy. Na dzień sporządzenia niniejszego postanowienia inwestor nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie inwestycji w ww. zakresie, ani też nie złożył skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy parkingu. Pomimo tego teren zaplecza nieruchomości przy ul. [...] jest użytkowany jako miejsce postoju pojazdów (parking). Użytkowane jest też pomieszczenie recepcji (holu wejściowego), wykorzystywane jako miejsce do przyjmowania gości i załatwiania formalności związanych z ich pobytem, udzielania informacji, obsługi, przemieszczania się personelu oraz gości pomiędzy istniejącą częścią hotelu, a terenem zewnętrznym. Stwierdzenie to wynika nie tylko z ustaleń poczynionych przez pracowników organu, które nie zostały zakwestionowane przez menadżera hotelu (B.), ale także z informacji zamieszczonych na stronach internetowych reklamujących hotel. Wskazuje się tam, że recepcja jest czynna całą dobę, w holu znajduje się ekspres z darmową kawą, herbatą i czekoladą, a przy budynku znajduje się ogrodzony, zamykany na noc parking, z którego mogą korzystać goście hotelowi bezpłatnie.
Konsekwencją dokonanych ustaleń jest konieczność nałożenia na inwestora kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania recepcji powstałej w wyniku rozbudowy hotelu oraz parkingu na terenie ww. nieruchomości. Powyższą karę oblicza się na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1 Pr.bud. Kara ta stanowi iloczyn stawki opłaty (s) x 10, współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stąd też jej ustawowy wzór przedstawia się w następujący sposób - s x 10 x k x w = kara. Stawka opłaty jest stała i wynosi 500 zł. Zgodnie z danymi zawartymi w zatwierdzonym projekcie budowlanym wraz z uwzględnieniem zmian zakwalifikowanych przez kierownika budowy jako nieistotne kubatura rozbudowanej części - pomieszczenia recepcji wynosi ok. 360 nr3 (dł. 16,2 m, szer. 5,9 m, wys. 3,37 - 4,17 m). A zatem współczynnik wielkości obiektu (w) jest równy 1,0 (przedział < 2500). Na wskazaną część składa się powierzchnia pomieszczenia recepcji (holu wejściowego) należąca do kategorii XIV, gdzie według załącznika do Prawa budowlanego - współczynnik kategorii obiektu (k) jest równy 15. Stąd też kara z tytułu nielegalnego użytkowania recepcji wynosi 75000 zł (500 zł x 10 x 15 x 1).
Natomiast w przypadku parkingu organ zwrócił uwagę, że zgodnie ze stanem istniejącym opisanym w projekcie zagospodarowania działki na jej terenie poza roślinnością znajdowały się budynki połączone łącznikiem. Są to: budynek hotelowy, łącznik, restauracja (dawna stołówka). Teren jest płaski, ogrodzony siatką z trzech stron. Obsługa hotelu odbywa się od strony ul. [...]. Istniejące dojazdy wewnętrzne do zaplecza kuchennego są betonowe. Od ul. [...] znajduje się utwardzony betonowy zjazd do 2 garaży znajdujących się w poziomie piwnic budynku hotelowego przeznaczony do likwidacji. Pozostały teren był nieutwardzony. Projektowana powierzchnia utwardzona na którą składają się dojazdy, podjazdy, chodniki i miejsca postojowe wynosi 2172,5 nr. Stąd też przy uwzględnieniu ww. parametrów współczynnik wielkości obiektu (w) jest równy 1,5 (przedział > 1 000-5 000). Parking został zaliczony do kategorii XXII, gdzie według załącznika do Prawa budowlanego - współczynnik kategorii obiektu (k) jest równy 8. Stąd też kara z tytułu nielegalnego użytkowania parkingu wynosi 60000 zł (500 zł x 10 x 8 x 1,5). Suma powyższych kwot wynosi 135000 zł, dlatego też na inwestora nałożono karę w takiej wysokości.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło W. Sp. z o.o., po rozpatrzeniu którego D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. – podjął postanowienie z dnia [...] r. Nr [...], którym utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Analiza materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie pozwala stwierdzić – zdaniem DWINB - że czynności procesowe przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w pełni udokumentowały naruszenie prawa materialnego w sposób uzasadniający nałożenie na inwestora sankcji opisanej w art. 57 ust. 7 Pr.bud. Inwestor realizował na podstawie pozwolenia na budowę przebudowę, nadbudowę i rozbudowę budynków na hotel dwugwiazdkowy wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, przy czym część inwestycji - etap I została oddana do użytkowania przed wykonaniem wszystkich robót, tj. przed realizacją etapu II i III. W dniu 30 sierpnia 2016 r. inwestor złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy oraz wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie dla budowy, przebudowy i rozbudowy budynków na hotel dwugwiazdkowy. Dwukrotnie był wzywany do doprecyzowania treści pisma, oświadczył ostatecznie, iż pismo stanowi wniosek o pozwolenie na użytkowanie etapu II inwestycji: od osi 1 do osi 7 budynku hotelowego, rozbudowy budynku hotelowego o budynek recepcji, dróg i placów, zgodnie z załączoną wcześniej dokumentacją. Na podstawie art. 81 ust. 4 Pr.bud. przeprowadzono w dniu 26 września 2016 r. kontrolę ww. inwestycji, która uwidoczniła fakt przystąpienia do użytkowania recepcji hotelu oraz parkingu przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W szczególności - w recepcji czynne jest stanowisko pracy, obsługiwane przez pracownika i wyposażone w sprzęty biurowe - w trakcie kontroli pracownik recepcji wykonywał swoją pracę. Przez recepcję prowadzi jedyne wejście do hotelu, przez drzwi wejściowe i recepcję przemieszczają się goście hotelowi. Z kolei parking utwardzony jest kostką betonową i ażurową - na jego terenie zaparkowanych było kilkanaście samochodów osobowych (pełny opis dowodów świadczących o użytkowaniu hotelu i parkingu znajduje się w protokole kontroli nr 984/2016, uzupełniony szczegółową dokumentacją zdjęciową).
Zważywszy na fakt, że w powołanej regulacji art. 57 ust. 7 Pr.bud. ustawodawca przewidział sankcję finansową już za samo tylko przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisu art. 54 lub art. 55 Pr.bud., niesporne udokumentowanie tej okoliczności faktycznej nie pozostawia wątpliwości, co do zasadności zastosowania wskazanej normy prawnej. W szczególności przesłanką przemawiającą za prawidłowością dokonanej subsumcji stanu faktycznego jest protokół kontroli nr 984/2016 wraz z dokumentacją zdjęciową, jak również pozyskane w jego trakcie oświadczenia pracowników hotelu (pracownika recepcji i managera).
Ponadto, niezasadne są – zdaniem DWINB - argumenty zażalenia. Brak podstaw do uznania, że inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia inwestycji do użytkowania. Ponieważ pismo z dnia 30 sierpnia 2016 r. zawierało zarówno zawiadomienie o zakończeniu budowy jak i wniosek o pozwolenie na użytkowanie, inwestor został wezwany do doprecyzowania treści żądania (pismo z dnia 6 września 2016 r.). W związku z powyższym do czasu doprecyzowania treści żądania, nie mogło dojść do rozpoczęcia biegu 14-dniowego terminu do wniesienia przez organ sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy. Nadto, inwestor doprecyzowując żądanie, jednoznacznie wskazał, że składa wniosek o pozwolenie na użytkowanie w zakresie etapu II inwestycji.
Co do zasady inwestycja należąca do kat. obiektu XXII (parking) wymaga jedynie zawiadomienia o zakończeniu budowy, jednakże budowa parkingu stanowiła - zgodnie z treścią pozwolenia na budowę - element składowy całej inwestycji polegającej na przebudowie, nadbudowie i rozbudowie budynków na hotel dwugwiazdkowy wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Część inwestycji - etap I została oddana do użytkowania na mocy decyzji z dnia 30 kwietnia 2009 r. przed realizacją etapu II i III. Obecnie inwestor zamierza oddać do użytkowania jedynie etap II, zatem przystąpienie do użytkowania obiektu tej części budowlanego nastąpi przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, zatem zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 3 Pr.bud. zobowiązany jest do uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Zdaniem DWINB prawidłowo ustalono kategorię obiektu dla części recepcyjnej: kat XIV, zgodnie z treścią pozwolenia na budowę (budynki zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego, jak: hotele, motele, pensjonaty, domy wypoczynkowe, schroniska turystyczne). Inwestor zarzuca, że obiekt niniejszy nie jest hotelem w rozumieniu ustawy o usługach turystycznych, nie wyjaśniając szczegółowo swojego zarzutu. Tym niemniej, kategoria obiektu wynika z pozwolenia na budowę. Nadto - w niniejszym przypadku inwestor - zgodnie ze sformułowanym samodzielnie wnioskiem, realizował inwestycję polegającą na przebudowie, nadbudowie i rozbudowie budynków na hotel dwugwiazdkowy. Wskazania wymaga, że kat XIV dotyczy ogólnie obiektów zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego (przy czym dalsze wyliczenie jest jedynie przykładowe), a opisany obiekt (jego recepcja stanowiąca integralną część hotelu) stanowi niewątpliwie tego typu obiekt.
Również chybiony jest zarzut przeprowadzenia kontroli w dniu 26 września 2016 r. bez udziału inwestora. Kontrola, w odróżnieniu od dowodu z oględzin regulowanego w K.p.a., prowadzona jest na podstawie art. 81 ust. 4 Pr.bud. i nie wymagała dla swej ważności uprzedniego informowania inwestora. Istotne jest późniejsze zaliczenie jej wyników w poczet materiału dowodowego gromadzonego w toku postępowania administracyjnego celem umożliwienia stronom zapoznania się z jej wynikami.
Prawidłowo zatem ustalono kategorię poszczególnych części obiektu, co do których doszło do samowolnego przystąpienia do użytkowania (XIV i XXII) oraz pozostałe wielkości współczynników na podstawie podanej kubatury recepcji i powierzchni parkingu. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie, jako prawidłowe, również co do wysokości, zostało utrzymane przez organ drugiej instancji w mocy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższe postanowienie wniosło W. Sp. z o.o. z siedzibą we W., zarzucając naruszenie następujących przepisów:
1. Prawa materialnego:
– art. 55 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 55 ust 2 Pr.bud. poprzez błędną wykładnię, a tym samym przyjęcie, że strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie parkingu, w sytuacji gdy po pierwsze powołany przepis wprost wskazuje, iż pozwolenie na użytkowanie nie ma zastosowania do parkingu, po wtóre zaś - w piśmie z dnia 30 sierpnia 2016 r. strona wprost wskazała, iż w zakresie parkingu dokonuje zawiadomienia o zakończeniu budowy;
– art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 oraz 59g ust. 1 Pr.bud. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że kara pieniężna za samowolne rozpoczęcie użytkowania winna być wymierzona z uwzględnieniem całej inwestycji, tj. budowy, nadbudowy, przebudowy i rozbudowy budynku położonego przy ul. [...] oraz parkingu mieszczącego się w obrębie wskazanej nieruchomości, podczas gdy w stosunku do parkingu strona dokonała wymaganego prawem zgłoszenia zakończenia procesu budowlanego, a ponadto wymierzenie kary administracyjnej w zawyżonej wysokości z uwagi na błędne określenie kategorii wskazanego wyżej obiektu;
– art. 80 ust. 4 w zw. z art. 81 a ust. 2 Pr.bud. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie wbrew dyspozycji powołanych przepisów, że udział inwestora w czynnościach kontrolnych nie jest wymagany;
2. prawa procesowego, tj.:
– art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, w tym w szczególności, w zakresie określenia kategorii nieruchomości położonej przy ul. [...], co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście ustalenia wysokości nałożonej na skarżącą kary administracyjnej;
– art. 63 k.p.a. w zw. z art. 9 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w treści wniosków składanych przez stronę skarżącą w przedmiocie zgłoszenia zakończenia budowy oraz wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu nie sprecyzowała ona swoich żądań, w sytuacji gdy przedmiotowe wnioski w sposób jasny i precyzyjny wskazywały na intencje strony;
– art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz 8 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a tym samym utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy zostało ono wydane z naruszeniem szeregu obowiązujących przepisów prawa.
Mając na względzie przedstawione wyżej zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz orzeczenia organu pierwszej instancji i o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono natomiast, że pismem z dnia 30 sierpnia 2016 r. strona dokonała m.in. zawiadomienia o zakończeniu budowy parkingu. Tymczasem DWINB przyjął, że z uwagi na to, iż budowa parkingu stanowiła element składowy całej inwestycji polegającej na budowie, przebudowie, nadbudowie i rozbudowie budynków na hotel dwugwiazdkowy wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, zastosowanie w takim przypadku winien znaleźć przepis art. 55 ust. 2 Pr.bud., zgodnie z którym inwestor zamiast dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy może wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Zważywszy, iż strona skarżąca złożyła zawiadomienie o zakończeniu budowy, w żadnym wypadku nie można uznać, iż intencją Spółki było złożenie w stosunku do parkingu wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Wbrew twierdzeniom organu złożony wniosek w sposób jasny i precyzyjny określał zakres żądania, wyraźnie wskazując, że w zakresie miejsc parkingowych strona skarżąca dokonuje zawiadomienia o zakończeniu budowy, natomiast w pozostałym zakresie składa wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Biorąc dodatkowo pod uwagę fakt, że w przepisanym prawie terminie organ nie złożył sprzeciwu wobec dokonanego przez inwestora zgłoszenia, to tym samym - w ocenie strony - nie ma zatem podstaw prawnych do nałożenia kary administracyjnej, bowiem nie zostały spełnione przesłanki warunkujące jej nałożenie.
Przedstawione powyżej okoliczności, w tym nieprawidłowa interpretacja pisma strony skarżącej, doprowadziły również do tego, że organ dokonał błędnej wykładni przepisów art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59 f ust. 1 oraz 59 g ust. 1 Pr.bud., co spowodowało, iż nałożył karę administracyjną z tytułu rozpoczęcia użytkowania obiektu pomimo niedopełnienia obowiązku uzyskania decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, z uwzględnieniem całej inwestycji obejmującej zarówno przebudowę, nadbudowę i rozbudowę budynku hotelowego, jak i budowę miejsc parkingowych, w sytuacji, gdy zakończenie budowy parkingu zostało zgłoszone, a zatem zostały dopełnione w tym zakresie wszelkie wymagane prawem formalności. Tym samym w pełni uprawniony staje się wniosek, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące nałożenie kary.
Niezależnie od powyższego strona zwróciła również uwagę na okoliczność, że DWINB błędnie wywiódł z zażalenia strony skarżącej, iż w opinii Spółki winien uprzednio zawiadomić o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Spółka zarzucała naruszenie przepisu art. 81a ust. 2 Pr.bud., zgodnie z którym czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. Tymczasem, wbrew dyspozycji powołanego przepisu organ w dniu 26 września 2016 r. przeprowadził czynności kontrolne bez udziału powołanych w rzeczonym przepisie podmiotów, czym naruszył powołany przepis.
Przechodząc do kolejnego z zarzutów skargi, strona podkreśliła, że organ odwoławczy, jak również organ pierwszej instancji nie podjęły wszelkich niezbędnych kroków celem wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy, a przede wszystkim nie podjęły żadnych kroków prowadzących do ustalenia kategorii obiektu, do której należy nieruchomość położona przy ul. [...]. Przy wydawaniu kwestionowanych decyzji organy kierowały się wyłącznie treścią pozwolenia na budowę, w którym rzeczona nieruchomość została zakwalifikowana jako hotel dwugwiazdkowy. Powyższe pociągnęło za sobą określenie kary administracyjnej z tytułu nielegalnego rozpoczęcia użytkowania przedmiotowej nieruchomości w zawyżonej wysokości, bowiem uwzględniającej stawki przewidziane dla obiektów hotelowych, tj. zaliczonych do kategorii XIV, do których w żadnym wypadku nie można zakwalifikować nieruchomości strony skarżącej.
Ani organ pierwszej instancji, ani też organ odwoławczy, pomimo zarzutów strony skarżącej nie podjął żadnych czynności zmierzających do określenia kategorii obiektu, do której winna zostać zakwalifikowana ww. nieruchomość, naruszając tym samym przepis art. 7 i 77 K.p.a. Zgodnie z doktryną oraz dominującą linią orzeczniczą organy nadzoru nie są związane ustaleniami wskazanymi w pozwoleniu na budowę, bowiem posiadają stosowne kompetencje pozwalające na samodzielne określenie tejże kategorii podczas dokonywanej kontroli.
Mając powyższe na uwadze, strona podkreśliła, że załącznik do Pr.bud. odnosi się do określonych kategorii obiektów hotelarskich w rozumieniu przepisu art. 36 ustawy o usługach turystycznych, który stanowi zamknięty katalog tychże obiektów do których zalicza się hotele, motele, pensjonaty, kempingi, domy wycieczkowe, schroniska młodzieżowe, schroniska, pola biwakowe. Tymczasem prowadzony przez stronę skarżącą obiekt nie mieści się w powyższym katalogu, bowiem na nieruchomości przy ul. [...] prowadzona jest działalność określona w przepisie art. 35 ust. 2 ustawy o usługach turystycznych. Wobec powyższego, w żaden sposób nie można zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, że przedmiotowa nieruchomość została należycie zakwalifikowana do kategorii XIV.
Biorąc więc pod uwagę jednolite normatywne ujęcie określeń wskazanych w załączniku do Pr.bud., w pełni uzasadniony staje się wniosek, że przedmiotowy budynek winien zostać zakwalifikowany co najwyżej do kategorii XIII, tj. pozostałe budynki mieszkalne, a więc adekwatnie do sposobu jego użytkowania i rzeczywistego charakteru. Nie jest on bowiem hotelem, pensjonatem, schroniskiem, czy też innym typem obiektu hotelarskiego, ale tylko i wyłącznie obiektem mieszkalnym, w którym jedynie świadczone są usługi hotelarskie. W przypadku obiektów zaliczonych do kategorii XIII - pozostałych budynków mieszkalnych, wysokość współczynnika została określona na poziomie 4,0, gdy dla obiektów kategorii XIV wynosi o już 15,0. Oznacza to zatem, że błędne ustalenia faktyczne i brak działań ze strony organu pierwszej instancji zmierzających do właściwego ustalenia kategorii przedmiotowego budynku mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem wysokość ewentualnej kary przy przyjęciu jego właściwej kategorii, zamyka się w kwocie 20000 zł.
Przedstawione powyżej naruszenia doprowadziły do tego, że organ odwoławczy niesłusznie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, czy dopuścił się naruszenia przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w zw. art. 144 K.p.a., a także art. 8 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a., co powoduje, że skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Materialnoprawną podstawę zapadłych w sprawie postanowień stanowią przepisy art. 57 ust. 7 Pr.bud., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 19a, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się (art. 54 ust. 1 Pr.bud.). Organ nadzoru budowlanego może z urzędu przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1, wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Wydanie zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, oraz uprawnia inwestora do rozpoczęcia użytkowania obiektu, o którym mowa w ust. 1 (art. 54 ust. 2 Pr.bud.). Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli (art. 55 ust. 1 Pr.bud.):
1) na budowę obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii:
a) V, IX-XVI,
b) XVII - z wyjątkiem warsztatów rzemieślniczych, stacji obsługi pojazdów, myjni samochodowych i garaży do pięciu stanowisk włącznie,
c) XVIII - z wyjątkiem obiektów magazynowych: budynki składowe, chłodnie, hangary i wiaty, a także budynków kolejowych: nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie, strażnice przejazdowe i myjnie taboru kolejowego,
d) XX,
e) XXII - z wyjątkiem placów składowych, postojowych i parkingów,
f) XXIV - z wyjątkiem stawów rybnych,
g) XXVII - z wyjątkiem jazów, wałów przeciwpowodziowych, opasek i ostróg brzegowych oraz rowów melioracyjnych,
h) XXVIII-XXX
- o których mowa w załączniku do ustawy;
2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;
3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
Inwestor zamiast dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy może wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 ust. 2 Pr.bud.).
W rozpoznawanej sprawie już w dniu 20 maja 2016 r. dokonano kontroli, która wykazała, że północno-zachodnia część nieruchomości przy ul. [...] jest utwardzona. W części północnej utwardzenie terenu posiada nawierzchnię z kostki betonowej, częściowo z kostki ażurowej. W części zachodniej teren utwardzony jest tłuczniem, częściowo gruntowy, stabilizowany. Na terenie utwardzonym brak jest wydzielonych miejsc postojowych (brak jest oznakowania poziomego czy pionowego). Na terenie utwardzonym zaparkowało kilka samochodów. Od strony nieruchomości sąsiednich nawierzchnia jest ażurowa, a bezpośrednio przy ogrodzeniu pas zieleni o szerokości ok. 0,5 m. Odległość od ogrodzenia do parterowego budynku przy ul. [...] wynosi 3,4 m.
W dniu 19 lipca 2016 r. dokonano kolejnej kontroli i stwierdzono, że roboty budowlane związane z przebudową budynku hotelowego obejmujące II etap zostały wykonane. Rozbudowano budynek hotelowy (oś 1-7) o hol recepcyjny. Inwestor nie wystąpił o udzielenie pozwolenia na użytkowanie etapu II-go. W trakcie kontroli zadeklarował jednak, że po uzyskaniu niezbędnych dokumentów do dnia 31 sierpnia 2016 r. wystąpi o udzielenie pozwolenia na jego użytkowanie.
Należy w tym miejscu podkreślić, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił stronie skarżącej pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej przebudowę, nadbudowę i rozbudowę budynków na hotel dwugwiazdkowy wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przy ul. [...] na działce nr [...] oraz części działek nr [...] we W.. Istotne jest, że zatwierdzony projekt budowlany obejmował realizację inwestycji w etapach, tj. etapu I - w zakresie realizacji budynku hotelowego od osi 7 do osi 11; etapu II - w zakresie realizacji budynku hotelowego od osi 1 do osi 7; etapu III - w zakresie realizacji budynku restauracji i łącznika wraz z drogami i placami. Na użytkowanie etapu I-go inwestycji, jeszcze przed realizacją etapu II i III, inwestor uzyskał pozwolenia na mocy decyzji z dnia [...] r. nr [...], PINB udzielił. Termin wykonania robót budowlanych obejmujących etap II pierwotnie określono na dzień 31 grudnia 2010 r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] ww. termin zmieniono na dzień 31 grudnia 2013 r.
W dniu 26 września 2016 r. dokonano kontroli powstałej w wyniku rozbudowy części hotelu oraz terenu przyległego do tego budynku, która wykazała, że przystąpiono do ich użytkowania przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W toku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że w recepcji hotelu znajduje się czynne stanowisko pracy obsługiwane przez D.K.. Stanowisko pracy jest wyposażone w sprzęt biurowy, komputer, drukarkę, czynny aparat telefoniczny i terminal płatności bezgotówkowych. W trakcie kontroli pracownik recepcji D.K. odbierał telefony informując, że jest to recepcja hotelu. Przez drzwi wejściowe i pomieszczenie recepcji przemieszczali się goście hotelowi i obsługa hotelu. Stanowisko recepcji było oświetlone, na blacie znajdowały się ulotki informacyjne. W pomieszczeniu recepcji znajdował się czynny automat do napojów gorących (kawa, herbata), telewizor, sześć foteli, trzy stoliki dostępne dla gości hotelowych. Poprzez drzwi wejściowe do pomieszczenia recepcji jest możliwy swobodny dostęp, recepcja stanowi wejście do budynku w tym dostęp do windy i klatki schodowej. Z informacji uzyskanych od recepcjonisty wynika, że przez recepcję prowadzi jedyne wejście do hotelu. Pomieszczenie jest w pełni wykończone i umeblowane. Nie są prowadzone żadne roboty budowlane. Odnośnie zaś parkingu ustalono, że zaplecze nieruchomości jest utwardzone kostką betonową i ażurową. Na terenie tym było zaparkowanych kilkanaście samochodów osobowych. Przed wjazdem na zaplecze nieruchomości znajdowało się oznakowanie z napisem "TEREN PRYWATNY Parking wyłącznie dla gości hotelu oraz dla klientów firmy Ż.". K.M. potwierdziła, że w chwili kontroli nie są prowadzone roboty budowlane i wszystkie roboty zostały zakończone. Ustalenia nie były kwestionowane. Czynności kontrole zostały zakończone odczytaniem protokołu oraz jego podpisaniem przez uczestników kontroli. Dowodem powyższego jest protokół kontroli nr 984/2016 oraz sporządzona dokumentacja fotograficzna.
Biorąc wskazane powyżej udokumentowane okoliczności, organy prawidłowo zastosowały regulację art. 57 ust. 7 Pr.bud., w której ustawodawca przewidział sankcję finansową już za samo tylko przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisu art. 54 lub art. 55 Pr.bud.
Odnosząc się w tym miejscu do skargi, należy zauważyć, że wprawdzie w dniu 30 sierpnia 2016 r. inwestor złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy oraz wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, ale uczynił to – co wykazała kontrola z dnia 26 września 2016 r. - po przystąpieniu do użytkowania części hotelu oraz terenu przyległego do tego budynku. W szczególności – jak słusznie wskazał organ drugiej instancji - w recepcji czynne było stanowisko pracy, obsługiwane przez pracownika i wyposażone w sprzęty biurowe. Przez recepcję prowadzi jedyne wejście do hotelu, przez drzwi wejściowe i recepcję przemieszczają się goście hotelowi. Z kolei parking utwardzony jest kostką betonową i ażurową - na jego terenie zaparkowanych było kilkanaście samochodów osobowych.
Błędna wykładnia art. 55 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 55 ust. 2 Pr.bud. – zdaniem strony skarżącej – polega na przyjęciu, że strona wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie parkingu, w sytuacji gdy powołany przepis wprost wskazuje, iż pozwolenie na użytkowanie nie ma zastosowania do parkingu. Zdaniem Sądu, słusznie wskazał organ drugiej instancji, że co do zasady inwestycja należąca do kategorii obiektu XXII (parking) wymaga jedynie zawiadomienia o zakończeniu budowy, jednakże budowa parkingu stanowiła - zgodnie z treścią pozwolenia na budowę - element składowy całej inwestycji polegającej na przebudowie, nadbudowie i rozbudowie budynków na hotel dwugwiazdkowy wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Część inwestycji - etap I została oddana do użytkowania na mocy decyzji z dnia 30 kwietnia 2009 r. przed realizacją etapu II i III. Obecnie inwestor zamierza oddać do użytkowania jedynie etap II, zatem przystąpienie do użytkowania obiektu tej części budowlanego nastąpi przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, zatem zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 3 Pr.bud. zobowiązany jest do uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Ponadto podkreślić należy, że w piśmie z dnia 30 sierpnia 2016 r. – wbrew temu co strona skarżąca podaje – nie wskazała wprost, iż w zakresie parkingu dokonuje zawiadomienia o zakończeniu budowy. Zarówno w zawiadomieniu o zakończeniu budowy jak i we wniosku o pozwolenie na użytkowanie jest mowa o zamiarze przystąpienia do użytkowania dla budowy, przebudowy, nadbudowy i rozbudowy budynków na hotel dwugwiazdkowy wraz z niezbędną infrastrukturą. Również w piśmie z dnia 21 września 2016 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia 6 września 2016 r., strona skarżąca wskazała jedynie, że składa wniosek o pozwolenie na użytkowanie. Dopiero po drugim wezwaniu (z dnia 10 października 2016 r.) strona sprecyzowała, że wniosek dotyczy robót etapu II, tj. od osi 1 do osi 7 budynku hotelowego, rozbudowy budynku hotelowego o budynek recepcji oraz dróg i placów. Złożony wniosek został sformułowany w sposób nieprecyzyjny - w żadnym miejscu nie wskazuje, że w zakresie miejsc parkingowych strona skarżąca dokonuje zawiadomienia o zakończeniu budowy, natomiast w pozostałym zakresie składa wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie.
Uwzględniając powyższe, zarzuty naruszenia art. 55 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 55 ust. 2 Pr.bud., art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 oraz 59g ust. 1 Pr.bud. oraz art. 63 w zw. z art. 9 K.p.a. należało uznać za nieuzasadnione. Tym samym zaistniały przesłanki do nałożenia na stronę skarżącą kary administracyjnej z tytułu nielegalnego użytkowania recepcji hotelu jak i parkingu.
Na marginesie należy zauważyć, że takie wyliczenie jest zgodne z przywołanym przez stronę skarżącą wyrokiem z dnia 8 października 2007 r. (sygn. akt II OSK 1159/06), w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w sytuacji gdy inwestor dopuścił się samowoli użytkowej tylko w odniesieniu do części obiektu budowlanego, to karę pieniężną nie wymierza się w takiej wysokości, jak gdyby samowola użytkowa dotyczyła całego obiektu. W sytuacji gdy obiekt składa się z kilku części o różnym przeznaczeniu, zaliczone do różnych kategorii, to karę pieniężną ustala się z uwzględnieniem poszczególnych części i to tylko tych, co do których nastąpiło samowolne przystąpienie do użytkowania.
Zgodnie z art. 59f ust. 1 Pr.bud. kara stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2 Pr.bud.). Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (art. 59f ust. 3 Pr.bud.). W przypadku gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii (art. 59f ust. 4 Pr.bud.). Zgodnie z art. 59g ust. 1 Pr.bud. karę, o której mowa w art. 59f ust. 1, organ nadzoru budowlanego wymierza w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
W rozpoznawanej sprawie w decyzji o pozwoleniu na budowę jako kategorie obiektu wskazano IV, XIV, XXII. W rozpatrywanej sprawie inwestycja w zakresie dotyczącym budynku hotelowego została zakwalifikowana jako obiekt budowlany kategorii XIV (budynki zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego, jak: hotele, motele, pensjonaty, domy wypoczynkowe, schroniska turystyczne), a w zakresie dotyczącym parkingu jako obiekt budowlany kategorii XXII (place składowe, postojowe, składowiska odpadów, parkingi).
Zgodnie z danymi zawartymi w zatwierdzonym projekcie budowlanym wraz z uwzględnieniem zmian zakwalifikowanych przez kierownika budowy jako nieistotne kubatura rozbudowanej części - pomieszczenia recepcji wynosi ok. 360 m3 (dł. 16,2 m, szer. 5,9 m, wys. 3,37-4,17 m). A zatem współczynnik wielkości obiektu (w) jest równy 1,0 (przedział < 2500). Zgodnie z załącznikiem do Pr.bud. współczynnik kategorii obiektu (k) dla kategorii obiektu XIV jest równy 15. Stąd też kara z tytułu nielegalnego użytkowania recepcji wynosi 75000 zł (500 zł x 10 x 15 x 1).
Natomiast powierzchnia utwardzona wynosi 2172,5 m2. Stąd też przy uwzględnieniu ww. parametrów współczynnik wielkości obiektu (w) jest równy 1,5 (przedział > 1000-5000). Zgodnie z załącznikiem do Pr.bud. współczynnik dla kategorii obiektu XXII wynosi 8. Stąd też kara z tytułu nielegalnego użytkowania parkingu wynosi 60000 zł (500 zł x 10 x 8 x 1,5). Suma powyższych kwot wynosi 135000 zł.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że również zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. nie mógł zostać uwzględniony. Zdaniem Sądu organy podjęły niezbędne czynności w zakresie określenia kategorii obiektu i uczyniły to zgodnie z przepisami Pr.bud. Zdaniem Sądu całkowicie nieuzasadnione jest twierdzenie strony skarżącej, że przedmiotowy obiekt nie jest hotelem, pensjonatem, schroniskiem, czy też innym typem obiektu hotelarskiego, ale tylko i wyłącznie obiektem mieszkalnym, w którym jedynie świadczone są usługi hotelarskie. Za zakwalifikowaniem obiektu do kategorii XIV przemawia nie tylko pozwolenie na budowę, ale i jego faktyczne użytkowanie. Sam inwestor - zgodnie ze sformułowanym samodzielnie wnioskiem – realizuje inwestycję polegającą na przebudowie, nadbudowie i rozbudowie budynków na hotel dwugwiazdkowy. Ponadto, z informacji zamieszczonych na stronach internetowych jednoznacznie wynika, że mamy do czynienia z hotelem – B.. Nie jest zatem zasadne stwierdzenie strony skarżącej, że kara została wymierzona w zawyżonej wysokości. Nadto, przed wjazdem na zaplecze nieruchomości znajdowało się oznakowanie z napisem "TEREN PRYWATNY Parking wyłącznie dla gości hotelu oraz dla klientów firmy Ż.".
Powyższe prowadzi również do nieuwzględnienia zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz 8 K.p.a.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 80 ust. 4 w zw. z art. 81a ust. 2 Pr.bud., należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że organ drugiej instancji w żadnym miejscu nie wskazał, iż - wbrew dyspozycji powołanych przepisów - udział inwestora w czynnościach kontrolnych nie jest wymagany. DWINB stwierdził jedynie, że kontrola, w odróżnieniu od dowodu z oględzin regulowanego w K.p.a., prowadzona jest na podstawie art. 81 ust. 4 Pr.bud. i nie wymagała dla swej ważności uprzedniego informowania inwestora, oraz że istotne jest późniejsze zaliczenie jej wyników w poczet materiału dowodowego gromadzonego w toku postępowania administracyjnego celem umożliwienia stronom zapoznania się z jej wynikami.
Ponadto, zgodnie z art. 81a ust. 2 Pr.bud. czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. Zdaniem strony skarżącej naruszenie powołanego przepisu polega również na przeprowadzeniu w dniu 26 września 2016 r. czynności kontrolnych bez udziału powołanych w nim podmiotów. Poza jednak takim stwierdzeniu strona skarżąca nie wskazał, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie prawa materialnego daje podstawę do uwzględnienia skargi. Przy czynnościach kontrolnych brał udział menadżer hotelu.
Z uwagi na powyższe wobec braku uzasadnionych podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło