II SA/Wr 332/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 26 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na rozbiórkę trzech budynków gospodarczych i budynku mieszkalnego jednorodzinnego postanawia: oddalić wniosek. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na decyzję Wojewody D. z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie pozwolenia na rozbiórkę trzech budynków gospodarczych i budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przewidzianą do realizacji na terenie działki nr [...] w S., gmina S., Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podniósł, że złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 126/18) na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2017 r. sygn. [...], dotyczące - zagadnienia wstępnego - uzgodnienia zamierzenia budowalnego z organami ochrony konserwatorskiej. Zarzucono, że utrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji Wojewody D., może zdecydować o uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że postępowanie dotyczące zagadnienia wstępnego w stosunku do zaskarżonej decyzji stało się bezprzedmiotowe, co doprowadzić może do jego umorzenia, a w konsekwencji do braku możliwości uzyskania pozwolenia na rozbiórkę pozostałych części budynków niezależnie od wyników niniejszego postępowania. W sytuacji uznania, że dotychczasowa rozbiórka została dokonana bez zezwolenia, jako dodatkową wskazano we wniosku konsekwencję o charakterze karnym. Wojewoda D. postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na zarzut wniosku wskazał, że wzmiankowana skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczy postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2017 r. sygn. [...], utrzymującego w mocy postanowienie D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], sygn. [...], które odmawiało uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego i dwóch budynków gospodarczych (nr 1 i nr 2) na działce nr [...] obręb S., gm. S. oraz uzgadniało pozwolenie na rozbiórkę budynku gospodarczego (nazwanego stodołą) oraz dobudówki do budynku mieszkalnego (od strony wschodniej) zlokalizowanych na tej posesji. Organ nadzoru stwierdził, że z uwagi na odrębność postępowań - wykonalność czy wstrzymanie wykonalności omawianej decyzji Wojewody D. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] pozostaje bez wpływu na postępowanie sądowoadministracyjne w ww. przedmiocie uzgodnienia omawianej rozbiórki z organem ochrony konserwatorskiej. Zdaniem organu skarżący działający przez pełnomocnika, w przedmiotowym wniosku nie przywołał żadnych nowych okoliczności, które dawałyby podstawę do stwierdzenia, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym organ, stwierdził, że we wniosku nie przedstawiono okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji jest skonkretyzowane niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stąd obowiązkiem strony jest wskazanie okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tych przesłanek. Z powyższego wynika, że wstrzymanie wykonania aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, to czy żądnie zostanie uwzględnione zależy między innymi od tego, czy akt ten jest wykonalny i czy jego wykonanie wywołuje wywołuje bezpośredni skutek w postaci zagrożenia dóbr wymienionych w przywołanym przepisie. Wobec powyższego uznać należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu bądź innego aktu w granicach sprawy służy zapobieżeniu wyrządzenia znacznej szkody lub możliwości powstania skutków trudnych do odwrócenia, gdyby okazało się, że w wyniku uwzględnienia skargi ten akt zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego (por. postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1898/09, z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt II OZ 1143/08). Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej w rozumieniu wyżej przywołanego przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być zatem jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i dla swej skuteczności prawnej wymagają wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, przy czym przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1898/09, z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1143/08, z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 116/12). Skutków takich niewątpliwie nie wywołuje zaskarżona decyzja Wojewody D. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe. Decyzja ta, nie jest aktem podlegającym wykonaniu, gdyż nie stwierdza, jak również nie tworzy po stronie skarżącego lub innego podmiotu uczestniczącego w postępowaniu administracyjnym żadnego obowiązku prawnego ani uprawnienia. Ponadto zaskarżony akt nie wywołuje skutków materialnoprawnych, a jedynie skutki procesowe. Zatem nie można mówić w tym przypadku o możności wywołania przez zaskarżoną decyzję niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy w tym miejscu podkreślić, że w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej sąd nie ocenia prawidłowości wydania zaskarżonego aktu lub innego aktu objętego wnioskiem o wstrzymanie – w aspekcie jego zgodności z prawem (udzielenie ochrony tymczasowej nie stanowi rodzaju przedsądu w stosunku do sprawy głównej), ale jedynie to, czy wykonanie danego aktu jeszcze przed jego prawomocnym skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego. Dodać również należy, że przewidywanie przez skarżącego, że WSA w Warszawie umorzy postępowanie w sprawie zagadnienia wstępnego jako bezprzedmiotowe, co zdaniem skarżącego może zakończyć się niekorzystnymi dla niego konsekwencjami stanowi odrębną kwestię i nie może być traktowane jako niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, wobec czego na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.