II SA/Wr 333/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 3 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym skargi G. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 19 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania za uzasadniona skargę na bezczynność wierzyciela Wójta Gminy W. w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia 19 stycznia 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu złożonej na podstawie art. 6 § 1 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skargi na bezczynność wierzyciela, uznało za uzasadnioną skargę G. F. na bezczynność Wójta Gminy W. w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w celu wykonania przez D.A. obowiązków nałożonych decyzją z dnia 28 stycznia 2005 r. nr [...], w części dotyczącej zlikwidowania sztucznego podwyższenia gruntu na działce nr [...] przez usunięcie niewywiezionego gruzu i ziemi z działki nr [...] i zobowiązało Wójta Gminy W. do podjęcia czynności zmierzających do wszczęcia egzekucji administracyjnej w celu wykonania przez D. A. wskazanych obowiązków. W pouczeniu wydanego postanowienia wskazano, że jest ono ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. Opisane postanowienie zostało doręczone G. F. w dniu 11 kwietnia 2011 r. Pismem z dnia 15 kwietnia 2011 r. G. F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wskazując, że jej przedmiotem jest wyżej opisane postanowienie, tu cyt.: ,,w części oddalającej skargę, a konkretnie w części dotyczącej wyegzekwowania odtworzenia bruzdy odpływowej". Zdaniem skarżącej postanowienie w części uznające skargę jest również postanowieniem w części ją oddalającym. Podkreślono także, że odtworzenie bruzdy ma ogromne znaczenie m.in. z tego powodu, że stojący w wodzie dom jest zagrzybiony, bez łazienki oraz bieżącej wody w kuchni. Postanowieniem z dnia 17 maja 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. oddaliło skargę G. F. na bezczynność wierzyciela - Wójta Gminy W. - w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w celu wykonania przez D. A. obowiązków nałożonych decyzją z dnia 28 stycznia 2005 r. nr [...] w części dotyczącej odtworzenia bruzdy odpływowej od zbiornika wodnego usytuowanego na działce nr [...], przez teren działki nr [...] do rowu nr [...], na granicy działki nr [...] i [...] oraz oczyszczenia rowu melioracyjnego. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że wydanie odrębnego rozstrzygnięcia w sprawie ze skargi G. F. wynikało z braku kompleksowego rozstrzygnięcia sprawy w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2011 r. nr [...]. W pouczeniu wydanego postanowienia pouczono skarżącą o przysługującym prawie wystąpienia z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. o ponowne rozpatrzenie w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. Natomiast w przekazanej Sądowi wraz z aktami odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej odrzucenie. Uzasadniając zaprezentowane stanowisko Kolegium zwróciło uwagę, że skarżąca kwestionuje wydane na podstawie art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), postanowienie organu administracji wyższego stopnia, rozstrzygające o rozpatrzeniu skargi na bezczynność wierzyciela, który niepodejmuje czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie z treścią tego przepisu tylko na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. Konsekwentnie, tylko na takie postanowienie mogłaby ewentualnie przysługiwać skarga do sądu administracyjnego (przy zachowaniu dodatkowego warunku w postaci wyczerpania środków zaskarżenia w toku instancji administracyjnych). Kolegium wskazało, że kwestionowane postanowienie z dnia 19 stycznia 2011 r. uwzględniło tylko częściowo skargę G. F., niemniej jednak - wbrew przekonaniu wskazywanemu w skardze - nie zawierało ono rozstrzygnięcia o częściowym oddaleniu tejże skargi. Z tego też powodu spornego rozstrzygnięcia nie można zaliczyć do kategorii, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A tym samym skarga do sądu administracyjnego jest w tym przypadku niedopuszczalna. Dodatkowo Kolegium wskazało, że w sprawie dostrzeżono, że kwestionowane postanowienie z dnia 19 stycznia 2011 r. nie rozstrzygało kompleksowo skargi G. F. i dlatego postanowieniem z dnia 17 maja 2011 r. orzeczono o oddaleniu jej skargi na bezczynność wierzyciela - Wójta Gminy W. - w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w celu wykonania przez D. A. obowiązków nałożonych decyzją z dnia 28 stycznia 2005 r. nr [...] w części dotyczącej odtworzenia bruzdy odpływowej od zbiornika wodnego usytuowanego na działce nr [...], przez teren działki nr [...] do rowu nr [...], na granicy działki nr [...] i nr [...] oraz oczyszczenia rowu melioracyjnego, jednocześnie w postanowieniu tym zawarto pouczenie o możliwości zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wobec czego Kolegium wskazało, że o ile Sąd uzna, że kwestionowane postanowienie z dnia 19 stycznia 2011 r. jednak rozstrzygało o oddaleniu skargi G. F., to i tak nie ma możliwości merytorycznego rozpatrzenia skargi. Zdaniem Kolegium wobec niewyczerpania administracyjnych środków zaskarżenia - skarżąca zakwestionowała postanowienie z dnia 19 stycznia 2011 r. od razu skargą do sądu administracyjnego skarga jest przedwczesna, a co za tym idzie, również formalnie niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uznając, że powody dla których została złożona niniejsza skarga wynikały z braku kompleksowego i całościowego rozstrzygnięcia złożonej przez G. F. skargi na bezczynność wierzyciela w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 19 stycznia 2011 r. nr [...], niemniej jednak niezależnie od tego stwierdzić należy, że skarga podlega odrzuceniu z przyczyn podanych w odpowiedzi na skargę. Kwestionowane przez skarżącą postanowienie z dnia 19 stycznia 2011 r. wbrew zawartemu w skardze przekonaniu - nie zawierało rozstrzygnięcia o częściowym oddaleniu skargi w części dotyczącej wykonania obowiązku odtworzenia bruzdy odpływowej. Jak przyznało to Kolegium w odpowiedzi na skargę w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2011 r. nie rozstrzygnięto kompleksowo skargi G.F. i dlatego postanowieniem z dnia 17 maja 2011 r. orzeczono o oddaleniu skargi na bezczynność wierzyciela w pozostałym zakresie. W pełni zatem podzielając zasadności tych wszystkich wątpliwości jakie skarżąca wyraziła w skardze, która jak wynika z analizy dostępnego Sądowi materiału aktowego dotyczy kwestii bez wątpienia o podstawowym znaczeniu dla skarżącej, przyjdzie jednak stwierdzić, że rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2011 r. nie można interpretować w ten sposób, iż poza uwzględnieniem w części skargi na bezczynności wierzyciela w sposób ,,milczący" orzeczono również o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie. Późniejsze wydanie postanowienia z 17 maja 2011 r., dla którego podjęcia jak można domniemywać impulsem stała się obecnie rozpatrywana skarga, w sposób jednoznaczny wskazuje, że Kolegium nie orzekło w postanowieniu z 19 stycznia 2011 r. o całości żądania zawartego w skardze na bezczynności wierzyciela. Do całościowego orzeczenia w zakresie żądania skargi na bezczynności wierzyciela doszło dopiero po wydaniu postanowienia z dnia 17 maja 2011 r. Może zatem budzić wątpliwości przedstawiony w tym miejscu sposób procedowania Kolegium niemniej jednak wyrażona w tym zakresie ocena nie może zmienić dokonanej kwalifikacji w zakresie dopuszczalności złożonej skargi. Przyjęcie, że w zaskarżonym postanowieniu z dnia 19 stycznia 2011 r., jak zostało to powyżej wykazane, Kolegium nie orzekło o całości żądania zawartego w skardze na bezczynność - uznano za uzasadnioną skargę w części dotyczącej zlikwidowania sztucznego podwyższenia gruntu na działce nr [...] przez usunięcie niewywiezionego gruzu i ziemi z działki nr [...] powoduje, iż nie można zaliczyć tego postanowienia do kategorii postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. póz. 1270 z późn. zm.), dalej - p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. - na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Można z tego wywieść - a contrario - że inne niewymienione w tym przepisie postanowienia nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) tylko na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. Konsekwentnie, tylko na takie postanowienie mogłaby ewentualnie przysługiwać skarga do sądu administracyjnego (oczywiście przy zachowaniu dodatkowego warunku w postaci wyczerpania środków zaskarżenia w toku instancji administracyjnych). Na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odrzuca skargę, jeżeli "z innych przyczyn" wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Będzie tutaj chodziło m.in. - o niedopuszczalność skargi, która zajdzie w sytuacji, kiedy kwestionowany akt lub czynność organu administracji publicznej nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy wniesienie skargi na postanowienie z dnia 19 stycznia 2011 r. jest niedopuszczalne i skarga podlega odrzuceniu. Ponadto zauważyć należy, że także w przypadku w którym, przyjmując za skarżącą, iż postanowienie z dnia 19 stycznia 2011 r. jednak w sposób milczący rozstrzygało o oddaleniu skargi G. F., to i tak, jak zauważyło to Kolegium w odpowiedzi na skargę, nie ma możliwości merytorycznego rozpatrzenia skargi. Zgodnie bowiem z przepisem art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Z kolei stosownie do § 2 przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Konsekwentnie, brak wyczerpania przez skarżącą środków ochrony w administracyjnym toku instancji obliguje sąd do odrzucenia skargi bez jej merytorycznego rozpatrzenia (art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skoro zatem na postanowienie w sprawie bezczynności wierzyciela przysługuje, zgodnie z art. 127 § 3, w związku z art. 144 k.p.a., w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy to w sytuacji procesowej jaka zaistniała w sprawie - skarżąca zakwestionowała postanowienie z dnia 19 stycznia 2011 r. od razu skargą do sądu administracyjnego przyjąć należało, że złożona przez nią skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - wobec niewyczerpania administracyjnych środków zaskarżenia jest przedwczesna, a co za tym idzie niedopuszczalna. Natomiast na marginesie prowadzonych rozważań podkreślenia wymaga, że odrzucenie skargi w niniejszej sprawie nie zamyka skarżącej prawnych możliwości kwestionowania stanowiska Kolegium dotyczącego bezczynności wierzyciela - Wójta Gminy Wińsko - w zakresie podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w części dotyczącej odtworzenia bruzdy odpływowej od zbiornika wodnego usytuowanego na działce nr [...], przez teren działki nr [...] do rowu nr [...], na granicy działki nr [...] i [...]. W tym zakresie skarżąca mogła wystąpić z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia 17 maja 2011 r. Po skorzystaniu z tego środka prawnego skarżącej przysługiwała ewentualna skarga do sądu administracyjnego. Ponadto w sytuacji dalszego braku wywiązywania się przez wierzyciela z nałożonych na niego obowiązków w postępowaniu egzekucyjnym skarżącej przysługuje prawo do ponownego złożenia skargi na bezczynność wierzyciela, o której mowa w art. 6 § 1 a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. póz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.