II SA/Wr 334/10
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-07-15
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, jeśli skarżący wykazują wysokie wydatki, ale jednocześnie posiadają znaczący majątek i wątpliwości co do wiarygodności przedstawionych dochodów?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku wątpliwości co do wiarygodności przedstawionych dochodów oraz posiadania znaczącego majątku, sąd może odmówić przyznania prawa pomocy w całości lub w części, uznając, że wnioskodawca jest w stanie ponieść część kosztów sądowych, w tym wpis sądowy.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody i wysokie wydatki. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia skargi, przedstawili szczegółowe zestawienie dochodów z emerytury matki i działki rolnej oraz wydatków na energię, wodę, gaz, telefon, żywność, ZUS/KRUS, leki i inne. Wskazali również na posiadany dom i nieruchomość rolną oraz prowadzoną przez jednego ze skarżących działalność gospodarczą przynoszącą straty. Sąd częściowo przyznał prawo pomocy, zwalniając z wpisu sądowego jedynie do kwoty 100 zł, a w pozostałym zakresie odmówił, powzięwszy wątpliwości co do wiarygodności oświadczeń.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.i L.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia . w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją organ I instancji na inwestorów robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachu na budynku mieszkalnym postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący złożyli na urzędowych formularzach wnioski przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzą z matką skarżącej, utrzymują się jedynie z emerytury matki skarżącej w wysokości 1.158, 01 zł oraz z dochodu z działki rolnej w wysokości 179, 08 zł, a ich wydatki kształtują się następująco: opłata za energię elektryczną- 124, 95 zł; za wodę- 305, 63 zł; za gaz – 199, 18 zł; za telefon i Internet – 97, 93 zł; koszt żywności i środków czystości – 1.100 zł; ZUS i KRUS- 940, 06 zł; koszt stałych lekarstw- 100 zł; baterie i środki czystości do aparatu słuchowego- 100 zł; podatki- ok. 30 zł. Dodali, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, która jednak przynosi mu straty, a skarżąca nie pracuje y uwagi na sprawowanie opieki nad swoj matką (inwalidka I grupy, 87 lat). Wśród posiadanych składników majątkowych wymienili: dom o pow. 158 m2 i nieruchomość rolną o pow. 1, 51 ha.
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)).
Wniosek tylko częściowo zasługuje na uwzględnienie, a ustalona wysokość wpisu sądowego od skargi (jedynego zresztą na tym etapie postępowania kosztu sądowego) – w ocenie Sądu- jest adekwatna do możliwości finansowych skarżących. Odmowa uwzględnienia wniosku w całości jest też następstwem wątpliwości jakie powziął Sąd co do wiarygodności składanych przez skarżących oświadczeń. Zestawiona wysokość wydatków (2.997, 75 zł) z wysokością uzyskiwanego dochodu (1.337, 09 zł) wskazuje, że skarżący muszą posiadać jeszcze inne źródła dochodu niż ujawnione we wniosku, bowiem wydatki te – jak wynika ze złożonych rachunków- są opłacane, a skarżący nie wskazywali by je w jakiś sposób "kredytowali" (tj. zadłużali się). Dodać należy, że jeśli skarżących stać na pokrywanie np. kosztów usług telekomunikacyjnych w wysokości ok. 100 zł, opłat za wodę w wysokości 305 zł, kosztów utrzymania domu o pow. 158 m2 czy finansowania działalności gospodarczej, która permanentnie powoduje stratę, to tym bardziej powinno ich być stać na uiszczenie opłaty sądowej w wysokości przynajmniej 100 zł.
W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpią oni środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło