II SA/Wr 334/13

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. i A.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia .... w przedmiocie nakazania rozbiórki garażu i przybudówki oraz kotłowni i komina postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od opłat sądowych ponad kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżący złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzą z małoletnim synem, skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a skarżąca z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 3.300 zł brutto, przy czym skarżąca od 8 lipca 2013 r. przechodzi na urlop wychowawczy. Dodali, że mają do spłaty kredyt hipoteczny na kwotę 120.000 zł oraz inne kredyty bankowe na kwotę ok. 40 000 zł. Oświadczyli, że posiadają dom o pow. 120 m2. W piśmie z dnia 15 czerwca 2013 r. wnioskodawcy poinformowali, że mają zadłużenia w opłatach eksploatacyjnych, wartość składników majątkowych (narzędzia budowlane) prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej (która w sierpniu 2013 r. zostanie ostatecznie zlikwidowana) wynosi ok. 2000 zł, a skarżąca przechodzi na urlop wychowawczy, bo obawia się zwolnień w pracy, skarżący z kolei w lipcu br. wyjedzie do pracy za granicę (aktualnie z prac dorywczych uzyskuje dochód w wysokości ok. 1000 zł). Wskazali, że ich wydatki kształtują się następująco: opłata za energię elektryczną- ok. 100 zł; za wodę, ścieki i wywóz śmieci- ok. 100 zł; za gaz- 60 zł; za telefon, telewizję i Internet- ok. 150 zł; koszty jedzenia, utrzymania dziecka i dojazdy do pracy- ok. 1.000 zł; raty kredytów (łącznie)- 1.650 zł. Z załączonych dokumentów wynika, że z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym za rok 2012 r. powinni otrzymać zwrot w wysokości 1.727 zł, a 29 kwietnia 2013 r. skarżąca otrzymała premię roczną w wysokości 1.214, 19 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270). Podniesione przez skarżących w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku tylko w części. Wnioskodawcy nie wykazali bowiem, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podkreślić przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Łączny dochód skarżących wynosi ok. 3.400 zł (przy czym dochód skarżącego z tytułu prac dorywczych nie został uwiarygodniony), nadto już po wniesieniu skargi wnioskodawcy otrzymali dodatkowe środki (m.in. zwrot nadpłaty podatku, premia roczna skarżącej). Skarżący posiadają także składniki majątkowe, które mogliby spieniężyć. Z przedłożonych wyciągów bankowych wynika, iż wnioskodawcy od dłuższego czasu systematycznie korzystają z instrumentów kredytowych (karty kredytowe, kredyty, debet w saldzie) nie zważając na saldo rachunku w tej sytuacji niczym nieuzasadnione jest ich twierdzenie, iż nie posiadają źródła z którego mogliby pokryć koszty sądowe. Zauważyć również należy, iż wnioskodawcy nie wykazali, iż czynią starania aby zredukować zadłużenie w opłatach wskazywane we wniosku, a zatem spłata tego długu nie stanowi ograniczenia możliwości finansowych skarżących (tj. nie zmniejsza kwoty uzyskiwanego aktualnie dochodu). W ocenie Sądu wyznaczona niniejszym postanowieniem wysokość opłat sądowych jest adekwatna do możliwości finansowych skarżących. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.