II SA/Wr 3350/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-12-08

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie ubiegającej się o zasiłek stały z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem, które przebywa w placówce zapewniającej opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, przysługuje taki zasiłek, jeśli nie pozostaje w zatrudnieniu z powodu braku miejsca pracy, a niekoniecznie z powodu konieczności sprawowania opieki?
Ratio decidendi
Zasiłek stały z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem nie przysługuje, jeśli dziecko przebywa w placówce zapewniającej opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Ponadto, osoba ubiegająca się o zasiłek musi nie pozostawać w zatrudnieniu z powodu konieczności sprawowania opieki, a nie z powodu braku miejsc pracy.
Stan faktyczny
G. B. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki nad córką, która choruje i uczęszcza do Ośrodka Szkolno-Wychowawczego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że dziecko przebywa w placówce 5 dni w tygodniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. G. B. wniosła skargę do sądu, argumentując, że córka przebywa w placówce 4 doby, a nie 5 dni, i często jest zabierana do domu. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie NSA Tadeusz Kuczyński WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2002 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 4 ust.1, art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz.414 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz pkt 2 obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 9 maja 2001 r. w sprawie wskaźników waloryzacji i kwot po waloryzacji oraz wysokości świadczeń z pomocy społecznej od dnia 1 czerwca 2001 r. (MP Nr 15, poz. 243 Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w S. odmówiła G. B. przyznania zasiłku stałego. W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy zasiłek stały przysługuje osobie nie pozostającej w zatrudnieniu, opiekującej się dzieckiem wymagającym ze strony innej osoby stałej opieki, polegającej na bezpośredniej i osobistej opiece i pielęgnacji lub systematycznym współdziałaniu w postępowaniu edukacyjnym, leczniczym lub rehabilitacyjnym, jeżeli dziecko jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego i dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4. Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego ustalono, że G. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem oraz córką, mąż przebywa w delegacji i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. G. B. pobiera na córkę zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...]zł oraz zasiłek rodzinny – [...]zł. Córka G. B. lat [...] jest dzieckiem specjalnej troski, choruje na epilepsję i zespół psychoorganiczny, w związku z tym przebywa w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym Dzieci Niesłyszących we W. Z uwagi na fakt, iż dziecko nie przebywa z matką 5 dni w tygodniu odmówiono przyznania zasiłku stałego. W odwołaniu od tej decyzji G. B. wskazała, iż decyzja odmawiająca przyznania świadczenia z pomocy społecznej jest dla niej krzywdząca. Podniosła, że córka J. jest dzieckiem bardzo chorym, a więc jej opieka jest niezbędna. Ponadto podniosła, że córkę zawozi do szkoły w poniedziałek rano i zabiera ją w piątek zaraz po zakończeniu lekcji. W okresie od [...] do [...] r. córka była pod jej opieką 230 dni, a w szkole tylko 135 dni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kpa w związku z art. 4 ust. 1, art.27 ust. 2a pkt 1 ustawy utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że G. B. zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką J. B. ur. [...] r. oraz synem B. B. ur. [...]r. Mąż G. B. pracuje w delegacji w W. i prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś., bez prawa do zasiłku. B. B. (student [...] roku Politechniki Wrocławskiej jest także bezrobotny, zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku. G. B. [...]r. zawarła przed Sądem Rejonowym w Ś. ugodę z mężem E. B., zgodnie z którą E. B. zobowiązał się płacić na rzecz córki i żony rentę alimentacyjną w kwocie po [...] zł miesięcznie poczynając od [...]r. Na dochód rodziny składa się zasiłek rodzinny w wysokości [...]zł oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. Łączny dochód rodziny wynosi [...] w tym na członka rodziny [...]zł Z zaświadczenia wystawionego przez Specjalistę ds. Kadr i Spraw Socjalnych Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Dzieci Niesłyszących im. M. G. we W. z dnia [...]r. wynika, że J. B. jest uczennicą [...] klasy Zasadniczej Szkoły Zawodowej Ośrodka. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego. Zasiłek ten nie przysługuje osobie, której dziecko przebywa w całodobowym ośrodku rehabilitacyjnym lub innej placówce zapewniającej opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu (art. 27 ust. 2a ustawy). Z przedstawionych Kolegium akt sprawy bezspornie wynika, że dziecko przebywa w internacie we W. od poniedziałku do piątku, zgodnie zatem z art. 27 ust. 2 ustawy zasiłek stały stronie nie przysługuje. Zaznaczono przy tym, iż Ośrodek Pomocy Społecznej w S. mając na uwadze trudną sytuację wnioskodawczyni, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] przyznał G. B. zasiłek okresowy na dwa miesiące w wysokości [...] zł miesięcznie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. B. podniosła, że decyzja odmawiająca przyznania zasiłku stałego została podjęta w oparciu o błędnie dokonaną ocenę stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że córka przebywa w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym Dzieci Niesłyszących we W. przez 5 dni w tygodniu, bowiem córka przebywa w Ośrodku 4 doby, tj. od poniedziałku godzin dopołudniowych do piątku godzin popołudniowych. Ponadto skarżąca podniosła, iż często córka przebywa w szkole tylko 1-2 dni i zmuszona jest zabierać ją do domu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z tych samych powodów, które podniósł w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, zostały oparte na podstawie art. 27 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). Z treści jego ust. 1 wynika, że zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz niepozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego. Zasiłek ten nie przysługuje osobie, której dziecko przebywa w całodobowym ośrodku rehabilitacyjnym lub innej placówce zapewniającej opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu (art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy). Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem musi spełniać łącznie następujące warunki: nie pozostawać w zatrudnieniu, dziecko ma przyznany zasiłek pielęgnacyjny, dziecko wymaga ze strony innej osoby stałej opieki, dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 ustawy. Jak słusznie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze G. B. jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś. jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku, a więc jej niepozostawanie w zatrudnieniu nie jest spowodowane koniecznością sprawowania opieki, lecz brakiem miejsca pracy - jedna z przesłanek wymienionego przepisu nie została zatem spełniona. Z treści art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy wynika ponadto przesłanka negatywna przyznania zasiłku stałego, którą stanowi fakt przebywania dziecka w placówce funkcjonującej co najmniej przez 5 dni w tygodniu, zatem nie jest konieczne całodobowe przebywanie dziecka w tego typu placówce, lecz to by funkcjonowała ona przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Tego typu placówką jest Ośrodek Szkolno – Wychowawczy Dzieci Niesłyszących we W., do której uczęszcza córka G. B. Jak podała skarżąca w swoim odwołaniu i skardze, córka jest zawożona przez nią do Ośrodka w poniedziałek rano i zabierana do domu w piątek po zakończeniu lekcji. Nie ulega zatem wątpliwości, że dziecko skarżącej ma w Ośrodku zapewnioną opiekę pięciodniową, od poniedziałku do piątku. To zaś w świetle cytowanego artykułu ustawy wyklucza możliwość przyznania skarżącej dochodzonego zasiłku. Z tych względów wydane w sprawie i zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa i nie znaleziono podstaw do ich uchylenia. Skargę należało zatem oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło