II SA/Wr 3355/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Andrzej Wawrzyniak Sędziowie NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) WSA – Lidia Serwiniowska Protokolant Agnieszka Figura po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2004 r. przy udziale --- sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. l38 § 1 pkt l kpa, po rozpatrzeniu odwołania W. M. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku stałego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podało, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówił W. M. przyznania zasiłku stałego z uwagi na brak zaistnienia ustawowych przesłanek zawartych w art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Od decyzji tej W.. M. wniosła odwołanie, w którym podał, że jest matką samotnie wychowującą dwuletniego syna. Z uwagi na chorobę dziecka nie może podjąć pracy. Ponadto podniosła, że dziecko wymaga stałej kontroli lekarskiej. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przepis art. 27 ustawy o pomocy społecznej określa przesłanki przyznania zasiłku stałego, które sprowadzają się do kilku okoliczności związanych z sytuacją zawodową, zdrowotną i socjalną osoby ubiegającej się o świadczenie. Zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, która nie pozostaje jednak w zatrudnieniu z uwagi na potrzeby dziecka, jeżeli dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, a dziecko uprawnione jest do zasiłku pielęgnacyjnego. Brak zaistnienia którejkolwiek z przesłanek powoduje niemożność przyznania wnioskodawcy zasiłku stałego. Organ wskazał, iż bezsporne w sprawie jest, że jedna z przesłanek uzasadniających przyznanie zasiłku stałego dotycząca konieczności sprawowania przez wnioskodawczynię stałej, bezpośredniej i osobistej pielęgnacji nad dzieckiem nie została spełniona bowiem Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] orzekł, iż stan zdrowia małoletniego A. M. nie powoduje konieczności sprawowanie nad nim stałej, bezpośredniej opieki i to orzeczenie nie podlega przez Kolegium kontroli. Mając powyższe na uwadze organ ten orzekł jak z zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję W. M. podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu i wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga W. M. zasługiwała na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, że w myśl art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r., Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego. Przepis ten w ust. 2b stanowi, że: "W wypadku wystąpienia uzasadnionych wątpliwości dotyczących konieczności sprawowania stałej, bezpośredniej, osobistej opieki nad dzieckiem i jego pielęgnacji w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia, kierownik ośrodka pomocy społecznej występuje do powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, określonego odrębnymi przepisami, w celu uzyskania opinii w sprawie." Ustawa ta w art. 43 ust. 3d stanowi, że: "Od opinii wydawanych przez powiatowy zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności w sprawach o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej nie służy zażalenie." Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. OPK 9/00 z dnia 9.10.2000r. (ONSA 2001/1/16): "W sprawie o zasiłek stały do wyrażenia przez powiatowy zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności opinii, o której mowa w art. 27 ust. 2b ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), ma zastosowanie przepis art. 106 kodeksu postępowania administracyjnego ze zmianami wynikającymi z powołanej ustawy o pomocy społecznej". W wyroku z dnia 2 lutego 2001r. sygn. akt I SA 1083/00 (Lex 53794) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Wprowadzony nowelą z dnia 8 października 1999r. (Dz. U. Nr 90, poz. 1001) przepis art. 27 ust. 2b ustawy o pomocy społecznej ustanowił obowiązek zasięgnięcia przez kierownika ośrodka pomocy społecznej opinii powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności w wypadku wystąpienia uzasadnionych wątpliwości, dotyczących konieczności sprawowania stałej, bezpośredniej i osobistej opieki nad dzieckiem i jego pielęgnacji w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia. Opinia ta stanowi dowód w rozumieniu art. 75 § 1 kpa, jednakże błędny jest pogląd, co do konieczności bezwzględnego uznania go przez organ. W orzecznictwie sądowym uznaje się - vide uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. OPK 9/00 z dnia 9 października 2000r., iż do wydania opinii przez powiatowy zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności (art. 27 ust. 2b ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej), ma zastosowanie przepis art. 106 kpa ze zmianami, wynikającymi z powołanej ustawy o pomocy społecznej. W takim razie opinia ta ma moc dokumentu urzędowego. W myśl art. 76 § 1 kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z brzmienia tego przepisu wynika więc wymóg zachowania przepisanej formy, a nadto art. 76 § 3 kpa nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych." W tej sytuacji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu odwoławczego co do nie podlegania kontroli tego organu wydanej w sprawie opinii powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności w przedmiocie konieczności sprawowania stałej, bezpośredniej i osobistej opieki nad dzieckiem i jego pielęgnacji w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia przez skarżącą uznać należy za błędne. Skarżąca podważała w odwołaniu zasadność wydanej opinii co do oceny stanu zdrowia jej dziecka i konieczności sprawowania nad nim stałej opieki i pielęgnacji. Do odwołania dołączyła szereg zaświadczeń mających potwierdzać zasadność jej twierdzeń. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do przedłożonych przez skarżącą dowodów, jak również z naruszeniem art. 7 i art. 77 kpa nie wyjaśnił sprawy w powyższym zakresie błędnie przyjmując, że opinia wydana w sprawie przez powiatowy zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności nie podlega jakiejkolwiek jego kontroli i jest bezwzględnie wiążąca. W tej sytuacji uznać należało, że wydana w sprawie decyzja zaskarżonej treści została podjęta z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów prawa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe uchybienie dawało w pełni podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, co orzeczono na podstawie 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien ocenić przedłożone przez skarżącą do odwołania dowody pod kątem ich znaczenia w sprawie, wyjaśnić czy dowody te były przedmiotem oceny przez powiatowy zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, poczynić prawidłowe w tej mierze ustalenia a wydaną w sprawie decyzję uzasadnić zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Sąd nie orzekł o wykonaniu zaskarżonej decyzji albowiem decyzja ta z uwagi na swoją treść nie podlegała wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.