II SA/Wr 3360/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant Justyna Radomska, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. M. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz A. M. kwotę 10 /słownie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm./, zwanego dalej rozporządzeniem Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. uznała A. M. za zdolnego do służby wojskowej: - Grupa I. Powyższe orzeczenie wydano po przeprowadzeniu badania lekarskiego w wyniku którego rozpoznano u poborowego schorzenia z: § 69 pkt 1 - osobowość lękliwa nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne; § 67 pkt 1 - nerwica lękowa nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne; § 30 pkt 1 - całoroczny alergiczny nieżyt górnych dróg oddechowych, nieznacznie upośledzający sprawność ustroju; § 26 pkt 3 - skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności nosa. W złożonym odwołaniu A. M. zakwestionował wydane orzeczenie. Podkreślił, iż stan jego zdrowia nie pozwala na odbycie zasadniczej służby wojskowej co potwierdzają "zaświadczenia od lekarzy tj. lek. Psychiatra B. Z.oraz doc. dr hab. med. T. L. - pneumolog". Orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 1992 Nr 4 poz. 16/ oraz § 6 pkt 1 i § 32 ust. 1÷3 rozporządzenia Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, iż schorzenia oraz stopień ich nasilenia ustalony specjalistycznymi badaniami lekarskimi: psychiatrycznym, alergologicznym, laryngologicznym tj. 1) Osobowość lękowa nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne wg § 69 pkt 1. 2) Nerwica lękowa nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne wg § 67 pkt 1. 3) Całoroczny alergiczny nieżyt górnych dróg oddechowych, nieznacznie upośledzający sprawność ustroju wg § 30 pkt 1. 4) Skrzywienie przegrody nosa nie upośledzająca drożności nosa wg § 26 pkt 3. Zgodnie z zał. nr 1 do w/w rozporządzenia kwalifikują do ustalonej kategorii zdolności do służby wojskowej /kat. A/. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, A. M. oświadczył, iż nie zgadza się z zaskarżonym orzeczeniem. Wskazał, iż pomimo doręczenia badań lekarskich został zakwalifikowany do grupy I - zdolny do służby wojskowej /kat. A./. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie uzasadniając jak w decyzji ostatecznej. Dodatkowo podano, że ustalone rozpoznania nie stają w sprzeczności z zaświadczeniem lekarskim wydanym dnia [...]r., które nie zawiera stopnia nasilenia zaburzeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowania nie zostały zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy /art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem podlega uwzględnieniu. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikami nr 1 - wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej /Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm./ - zwanego rozporządzeniem. Według § 2 rozporządzenia orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § 1 właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników specjalistycznych a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej według wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których była mowa wyżej oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie w szczególności dotyczących przebiegu i warunków pełnienia służby wojskowej przez osobę badaną o ile taką służbę już pełniła. W uzasadnionych wypadkach komisja lekarska może wydać orzeczenie wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji lekarskiej /§ 18 ust. 1 i 2 omawianego rozporządzenia/. Wojskowa komisja Odwoławcza orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja może również przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie /§ 32 ust. 1 i 2 rozporządzenia/. Natomiast w § 19 ust. 1, pkt 3 tego rozporządzenia zapisano, że orzeczenie wojskowych komisji lekarskich powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa /zasada udzielania informacji/ oraz art. 11 kpa /zasada przekonywania czyli wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia/. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie, całego materiału dowodowego /art. 7 i 77 § 1 kpa/. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona /art. 80 kpa/. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie zarówno skarżone orzeczenie jak i je poprzedzające orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt przedmiotowej sprawy, wynika, że kontrolowane przez Sąd postępowanie dotyczy zmiany kategorii zdolności poborowego do zasadniczej służby wojskowej. W wyniku poprzedniego postępowania przeprowadzonego - w [...]r. - orzeczeniem PKL w J. G. z dnia [...]r. uznano skarżącego za czasowo niezdolnego do pełnienia zasadniczej służby wojskowej - kat B 6 z rozpoznaniem § 35 p. 4 /tj. przewlekła nieswoista choroba oskrzelowo-płucna w okresie badań diagnostycznych lub leczenia specjalistycznego/. Po ponownym badaniu poborowego rozpoznano natomiast schorzenia z: § 69 pkt 1 - osobowość lękliwa nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne; § 67 pkt 1 - nerwica lękowa nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne; § 30 pkt 1 - całoroczny alergiczny nieżyt górnych dróg oddechowych, nieznacznie upośledzający sprawność ustroju; § 26 pkt 3 - skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności nosa, załącznika nr 1 do rozporządzenia i zakwalifikowano stronę do kategorii A i uznano zdolnym do służby wojskowej. Należy w szczególności podnieść, iż dokonując po upływie 6 miesięcy ustalenia zdolności A. M. do służby wojskowej należało odnieść się do poprzedniego orzeczenia komisji lekarskiej ustalającej przecież kategorię zdrowia poborowego - B 6. Organy winny wskazać z jakiej przyczyny i na jakiej podstawie uznały zmianę stanu zdrowia poborowego. Skarżący przedłożył organom orzekającym w sprawie zaświadczenia Alergologicznej Poradni Konsultacyjnej Centrum Pneumologii Dziecięcej w K. z dnia [...]r. oraz zaświadczenie lekarskie - wystawione przez B. Z. - Specjalista psychiatra - z dnia [...]r. Według przepisu art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków opinie biegłych oraz oględziny. Reguła w nim wyrażona nie została wyłączona przepisami ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 1992r. Nr 4, poz. 16 ze zm./, w której cytowane rozporządzenie znalazło swoją podstawę. Obowiązkiem komisji obu instancji było wskazanie, w uzasadnieniu orzeczenia, powodów odmowy wiarygodności tym dowodom /art. 107 § 3 i art. 80 kpa/. Komisje lekarskie stwierdziły u poborowego schorzenia z § 69 pkt 1, § 67 pkt 1, § 30 pkt 1, § 26 pkt 3 rozporządzenia. Cytowane wyżej rozporządzenie w § 69 pkt wymienia osobowość nieprawidłową nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne jako kwalifikującą do kategorii zdrowia "A" - zdolny do służby wojskowej. Natomiast pkt 2 § 69 wskazuje, iż osobowość nieprawidłowa znacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne, poddająca się korekcji, kwalifikuje poborowego do kategorii "D" - niezdolny do służby wojskowej /.../ w czasie pokoju. Z kolei § 67 pkt 1 cyt. rozporządzenia podaje, iż nerwice /w tym także narządowe/ nieznacznie upośledzając zdolności adaptacyjne kwalifikują poborowego do kategorii "A" zaś pkt 2 § 67 wskazuje, że nerwice /w tym także narządowe znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, rokujące wyleczenie lub istotną poprawę kwalifikują do kategorii "D". Do kategorii zdrowia "A" kwalifikuje także schorzenie wymienione w § 30 pkt 1 - wyżej powołanego rozporządzenia przewlekłe całoroczne alergiczne nieżyty górnych dróg oddechowych, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju natomiast pkt 2 § 30 - wymienia przewlekłe całoroczne alergiczne nieżyty górnych dróg oddechowych, znacznie upośledzające sprawność ustroju, które zaliczają poborowego do kategorii "D". Rozpoznanie z § 26 pkt 3 wskazanego rozporządzenia daje podstawę do zakwalifikowania poborowego do grupy I - "A". W sytuacji, gdy rozporządzenie wymienia określoną jednostkę chorobową, której nasilenie kwalifikuje poborowego do kategorii "A" lub "D" organ decyzyjny ze szczególną starannością powinien uzasadnić swoje rozpoznanie. Przepisy § 69 pkt 1 i 2, § 67 pkt 1 i 2, § 30 pkt 1 i 2 rozporządzenia zawierają zwroty niedookreślone, takie jak "znacznie" i "nieznacznie". W tym konkretnym przypadku należało wyjaśnić skarżącemu jaka jest różnica między jednym stanem a drugim. W przeciwnym bowiem razie orzeczenie nie poddaje się kontroli i co należy podkreślić nie co do istoty rozpoznania ale jego przesłanek. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2000r. III SA 879/00 podkreślił, że tam gdzie obowiązujące przepisy określają stopień schorzenia pojęciami ogólnymi, obowiązkiem komisji jest dokładnie uzasadnić przyjęcie konkretnego punktu lub paragrafu. W świetle wyżej przedstawionego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających /.../. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzekł o wykonaniu zaskarżonej decyzji ponieważ nie przywołuje ona ujemnych skutków dla skarżącego. Wprawdzie w jej wykonaniu skarżący mógłby otrzymać kartę powołania jednakże i ona podlega zakwestionowaniu przed sądem administracyjnym włącznie z wcześniejszym wstrzymanie jej wykonania.