II SA/Wr 3365/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-09-28

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Zygmunt Wiśniewski, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może zmienić podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji w trybie weryfikacji decyzji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może zmienić podstawy prawnej decyzji organu pierwszej instancji w trybie weryfikacji decyzji. Zmiana podstawy prawnej w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, bez formalnego uchylenia lub zmiany decyzji organu pierwszej instancji, stanowi naruszenie prawa. Organ odwoławczy jest zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy i rozstrzygnięcia jej merytorycznie, a nie tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
A. O. złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie dwóch stawów hodowlanych. Starosta odmówił wydania pozwolenia, wskazując na braki w dokumentacji geodezyjnej, brak uzgodnień z właścicielami działek sąsiednich oraz brak potwierdzenia usunięcia zagrożenia ze strony linii energetycznych. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. A. O. wniósł skargę do sądu, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. do obiektów istniejących od 18 lat oraz brak ustosunkowania się organu odwoławczego do jego zarzutów.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego A. O. kwotę 10 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SA/Wr 3365/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POESK1EJ Dnia 28 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia WSA Protokolant Andrzej Jurkiewicz Zygmunt Wiśniewski Anna Siedlecka / sprawozdawca / Katarzyna Grott po rozpoznaniu w dniu 28 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. O. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie dwóch stawów hodowlanych we wsi L. w obrębie działek nr [...], [...] i [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego A. O. kwotę 10 zł ( słownie: dziesięć złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Sygn. akt II SA/Wr 3365/2001 2 UZASADNIENIE Z wniosku A. O. z dnia [...], zostało wszczęte postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie stawów rybnych położonych w obrębie wsi L. na działkach nr [...], [...] i [...]. Postanowieniem, opartym na przepisie art. 42 i art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) i § 59 r ust. 3 rozporządzenia Min. Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego(Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) - Starosta W. nałożył na A. O. obowiązek uzupełnienia w terminie 30 dni wniosku o dodatkowe dokumenty, a mianowicie : * pełną dokumentację geodezyjną powykonawczą, obejmującą wszystkie elementy inwestycji( rów doprowadzający wodę, mnichy, zastawki, całość przełożonego koryta J.), z podaniem aktualnych rzędnych terenu, * uzgodnienia z wszystkimi właścicielami działek, które objęte są inwestycją. * ocenę stanu technicznego wykonanych urządzeń, sporządzoną przez osobę uprawnioną, * potwierdzenie usunięcia zagrożenia jakie stanowią napowietrzne linie energetyczne 20 kV przebiegające nad S. D. przez Zakład Elektroenergetyki Kolejowej we W. Termin powyższy został przedłużony do dnia 8 czerwca 2001 r. W dniu 6 czerwca 2001 r. wnioskodawca dostarczył do organu I instancji uzupełnione dokumeny. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta W., powołując się na przepisy art. 55 i art. 56 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie dwóch spornych stawów hodowlanych w obrębie wsi L. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że dostarczona w dniu 6 czerwca 2001 r. uzupełniona dokumentacja geodezyjna nie obejmuje wykonanej zastawki na rzece J. oraz rowu doprowadzającego wodę do stawu G. - jest zatem niepełna. Nie dostarczono również dokumentu potwierdzającego usunięcie zagrożenia, jakie stanowią napowietrzne linie energetyczne 20 kV oraz nie przedłożono stosownych uzgodnień z właścicielami działek przyległych do w/w inwestycji. W odwołaniu od powyższej decyzji, A. O. zarzucił niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, gdyż sporne obiekty powstały przed 18 laty. Ponadto chybione jest, Sygn. akt II SA/Wr 3365/2001 3 zdaniem skarżącego, żądanie dokumentu potwierdzającego usunięcie zagrożenia jakie stanowią napowietrzne linie energetyczne 20 kV przebiegające nad częścią stawu dolnego, jak również obowiązek dokonania uzgodnień z właścicielami lub zarządcami sąsiednich działek. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty W. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż słusznie organ I instancji przyjął, że przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy należy - stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - stosować przepisy art. 42 i art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane oraz przepis § 59 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru techniczno-budowlanego. Stwierdził również, że wobec nie spełnienia przez inwestora wymogu zawartego w art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, który ustala, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję odmawiającą wydania pozwolenia na użytkowanie stawów hodowlanych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. O. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji jako sprzecznych ze stanem faktycznym sprawy. Zaskarżone decyzje, zdaniem skarżącego, naruszają prawo własności, prawo wodne, prawo budowlane oraz zasady współżycia społecznego, dlatego też winny być uchylone. Skarżący wskazuje, że obiekty związane ze stawami istnieją już od 18 lat i do nich nie powinny być stosowane przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, jak uczynił to organ I instancji w swojej decyzji. Przedmiotowe stawy nie są nową budowlą lecz odtworzeniem starych poniemieckich stawów z odbudową urządzeń wodnych, czyszczeniem dna i rowów. Czynności te zostały wykonane w przeszłości. Nie jest prawdą również, jak twierdzi skarżący, że w uzupełnionej dokumentacji nie wskazano zastawki oraz rowu doprowadzającego wodę do stawu, bowiem tego rodzaju urządzenia zostały wymienione w dokumentacji złożonej w dniu 6.06.2001 r. w Starostwie oraz znajdują się w operacie wodno-prawnym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153. poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Sygn. akt II SA/Wr 3365/2001 4 Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje administracyjne wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy w toku rozpoznawania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Kontrola ta czyniona jest wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu lub czynności. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że tak orzeczenie organu odwoławczego, jak i decyzja Starosty W. zapadły z naruszeniem prawa. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że urządzenia przedmiotowych stawów hodowlanych wybudowane zostały przed 1 stycznia 1995 r., zatem w sprawie zastosowanie mają, zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Jednym z istotnych elementów decyzji administracyjnej w myśl art. 107 Kpa jest m.in. powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Organ I instancji w podstawie prawnej decyzji powołał przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, natomiast organ odwoławczy orzekając w sprawie wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji na przepisy ustawy wcześniej obowiązującej z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Za nieprawidłowe należy uznać zmianę podstawy prawnej decyzji administracyjnej w trybie weryfikacji decyzji w postępowaniu odwoławczym, polegającą na zastosowaniu przepisów innej ustawy. Nie podlega bowiem w omawianym trybie "sprostowanie" podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jakie dokonał organ II instancji, poprzez próbę wyjaśnienia w uzasadnieniu swojej decyzji, jakoby organ I instancji przy rozstrzyganiu sprawy w istocie zastosował właściwe przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Wskazać również należy, że zgodnie z zasadą ogólną dwuinstancyjności zawartą w art. 15 k.p.a., każda sprawa indywidualna rozpoznawana i rozstrzygana decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. A zatem organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I Sygn. akt IISA/Wr 3365/2001 5 instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, co oznacza, że obowiązany jest zbadać decyzję z punktu widzenia celowości i słuszności rozstrzygnięcia. Wynika to z art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wskazać przy tym należy, że już w odwołaniu od decyzji z dnia [...] Starosty W., skarżący zarzuca niewłaściwe zastosowanie do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wobec faktu istnienia stawów z urządzeniami od około 18 lat. Podnosi ponadto, że nieprawidłowo organ I instancji nakazał dokonać uzgodnień z właścicielami lub zarządcami sąsiednich działek. Twierdzi, że już w 2000 r. PKP jako właściciel linii elektroenergertycznych przebiegających nad stawem dolnym, doprowadziło do należytej sprawności technicznej i usunięcia zagrożenia w/w linii, co znalazło odzwierciedlenie w znajdującej się w aktach sprawy decyzji Nr [...] z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., umarzającego postępowanie jako bezprzedmiotowe w sprawie sprawdzenia stanu technicznego sprawności tych linii. W skardze konsekwentnie podnosi wszystkie wskazane wyżej zarzuty i twierdzi, że w złożonej dokumentacji oraz w operacie wodnoprawnym zawarte są wszystkie urządzenia, w tym zastawka na rzece J. oraz rów doprowadzający wodę do stawu. Do podniesionych przez A. O. zarzutów skierowanych zarówno co do wydanego postanowienia z dnia [...] Nr [...] o nałożeniu określonych obowiązków jak i do zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy ogóle się nie ustosunkował. Odwołujący nie miał bowiem możliwości wniesienia zarzutów na postanowienie dowodowe wcześniej, lecz dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Odstąpienie przez organ odwoławczy, od rozważenia treści wniesionych zarzutów jak i brak ustosunkowania się do nich, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, stanowi naruszenie art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Zgodnie z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jak z powyższego wynika, podstawową zasadą postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów, co oznacza, że ocena winna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego. Organ powinien zatem dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie dokonał żadnej oceny dowodów i nie przeprowadził analizy zgromadzonego materiału dowodowego, Sygn. akt IISA/Wr 3365/2001 6 co stanowi naruszenie norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, w szczególności art. 77 i już wcześniej wskazanego art. 80 K.p.a. Przed rozpatrzeniem materiału dowodowego organ jest obowiązany do wysłuchania wypowiedzi strony co do przeprowadzonych dowodów, zgromadzonych materiałów oraz wszystkich zgłoszonych żądań. Z treści art. 10 § 1 Kpa wynika, iż takie ustosunkowanie się do całego materiału faktycznego i prawnego, zgromadzonego w sprawie, który jest podstawą do podjęcia decyzji, jest szczególnym uprawnieniem strony z racji jej udziału w sprawie. W niniejszej sprawie organ I instancji analizując uzupełnione przez stronę dokumenty uznał, że materiał dowodowy w dalszym ciągu nie jest kompletny, a mimo to wydał decyzję administracyjną nie powiadamiając uprzednio A. O. jako stronę postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonego materiału przed wydaniem decyzji, czym naruszył art. 10 § 1 Kpa. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien mieć na względzie dokonane przez Sąd ustalenia i wykazane uchybienia w prowadzeniu postępowania dowodowo-wyjaśniającego a także zastosować właściwe przepisy prawa materialnego do rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny opierając się na przepisie art. 145 § 1 pkt la i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło