II SA/Wr 339/10

PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-07-15

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinien być uwzględniony w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, jeśli sąd jest zobowiązany do wszechstronnego zbadania sprawy z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny pierwszej instancji może odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, nawet jeśli przyznał zwolnienie od kosztów sądowych. Wynika to z faktu, że sąd ten ma obowiązek czuwać nad prawidłowym przebiegiem postępowania i udzielać stronom wskazówek procesowych, a także z urzędu badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu, niezależnie od zaangażowania strony czy jakości jej argumentacji.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. umarzającą postępowanie w sprawie legalności wybudowania ogrodzenia i zamurowania okna. W ramach skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżący przedstawił swoje dochody, wydatki oraz wskazał na posiadanie mieszkania i niepełnosprawność. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie pełnomocnika z urzędu).

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. R.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia .... w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawi legalności wybudowania ogrodzenia nieruchomości i legalności zamurowania okna w piwnicy postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W skardze na wyżej oznaczoną decyzję skarżący wystąpił o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. We wniosku złożonym w dniu 6 lipca na urzędowym formularzu skarżący zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, łączny ich dochód wynosi 2.153, 29 zł netto, a ich wydatki kształtują się następująco: opłata za energię elektryczną-180 zł; za gaz- 100zł; za wywóz śmieci – 20 zł; za wodę – 100 zł; za telewizję- 36 zł; za telefon- 160 zł; koszt lekarstw- 644 zł; ogrzewania- 900 zł; ubezpieczenia na życie- 135, 22 zł; czynsz- 150 zł. Dodał, że jest osobą niepełnosprawną, korzysta z pomocy osób trzecich oraz ze środków organizacji niosących pomoc osobom niepełnosprawnym. Wśród posiadanych składników majątkowych wymienił mieszkanie o pow. 73 m2. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki do zwolnienia skarżącego z kosztów sadowych. Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu, a jeśli skarżącemu na tym zależy, to może ustanowić swoim pełnomocnikiem np. żonę) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 i § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło