II SA/Wr 339/13

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych dotyczących dachu oraz kominów budynku mieszkalnego wielorodzinnego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego do skargi w zakresie przekraczającym kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej z opłat sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z bezrobotnym synem, utrzymują się ze świadczenia emerytalnego skarżącej w wysokości 1.734 zł brutto oraz z jej wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia (1.720 zł brutto), z których pokrywa opłaty związane z użytkowaniem mieszkania (600 zł) oraz raty pożyczek (zaciągniętych na remont dachu i wymianę okien w budynku, co wynikało z zaleceń ekspertyzy kominiarskiej) -łącznie 501 zł. Dodała, że posiada mieszkanie o pow. 55, 03 m2. W piśmie z dnia 1 lipca 2013 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że byłaby w stanie zapłacić 200 zł, a załączonych rachunków wynika, że skarżąca ponosi następujące wydatki: opłata za energię elektryczną- 92,08 zł; za gaz- 119, 73 zł, a czynsz- 269, 74 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.). Podniesione przez skarżącą w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku tylko w części. Konieczność partycypowania przez wnioskodawczynię w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez nią sytuacji materialnej, w szczególności, iż sama skarżąca zadeklarowała, iż jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł. Wpis od skargi jest jedyną na tym etapie postępowania opłatą sądową. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podkreślić przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.