II SA/Wr 34/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 13 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. D. i B. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. D. i B. D. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonych postępowań dotyczących budowy i rozbudowy obiektu gospodarczego - gołębnika postanawia: przyznać wnioskodawcom prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, skarżący złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku wskazano, że łączny dochód 2-osobowego gospodarstwa domowego skarżących z tytułu świadczenia rentowego i z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi ok. 934 zł. Skarżący podali, że ich wydatki kształtują się następująco: lekarstwa - ok. 200 zł, ubezpieczenie - 19,30 zł, opłata za wodę - 18,20 zł, za energię elektryczną - 59 zł, za wywóz śmieci - 24 zł, za telefon - 32 zł, podatek rolny - 325,30 zł, łącznie koszt ubezpieczeń: KRUS, OC rolne, ciągnika i przyczepy - 198 zł, koszt opału - 100 zł; odsetki od kredytu rolniczego - 130 zł, kredyt rolniczy - 10.000 zł (spłata jednorazowa). Skarżący dodali, że posiadają dom o powierzchni 88,6 m2 oraz budynek gospodarczy. W piśmie z dnia 17 lutego 2014 r. skarżący wyjaśnili, że z uwagi na swój stan zdrowia prowadzą jedynie produkcję roślinną, a od kilku lat dotykają ich klęski żywiołowe. Liczą, że wszelkie zobowiązania (m.in. kredyt) uda im się spłacić z dopłaty z UE jaka zostanie im wypłacona w maju 2013 r., w następstwie czego będą mogli m.in. wziąć kredyt na zakup środków produkcji. Poinformowali, że mają trójkę pełnoletnich dzieci, ale każde z nich ma do spłaty swoje zobowiązania (kredyty studenckie, kredyty mieszkaniowe) i nie są w stanie "dokładać się" do gospodarstwa. Postanowieniem z dnia z dnia 26 lutego 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącym prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Od postanowienia tego wnioskodawcy wnieśli sprzeciw, na skutek czego utraciło ono moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W rozpoznawanej sprawie sąd doszedł do przekonania, że sytuacja finansowa Z. i B. D. nie pozwala im na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Wskazywane przez nich dochody są na niskim poziomie, a z treści wniosku i wyjaśnień udzielonych sądowi wynika, że nie są oni w stanie pozyskać dodatkowych środków na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wobec tego sąd przyjął, że nie jest możliwe pokrycie przez wnioskodawców pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe twierdzenia uzasadniają przyznanie wnioskodawcom prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Natomiast co do wniosku o ustanowienie dla skarżących pełnomocnika z urzędu, sąd przyjął, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest oczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skoro więc sytuacja materialna wnioskodawców uzasadniała zwolnienie ich z kosztów sądowych w całości z powodu ubóstwa, to okoliczność ta uzasadnia również przyznanie im w tej sprawie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, albowiem wnioskodawcy nie byliby w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia takiego pełnomocnika z wyboru. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.