II SA/Wr 34/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi E.Dz. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz r. pr. E.G. kwotę 590,40 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt i 40/100), w tym 110,40 zł podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 5 marca 2014r. sygn. akt II SA/Wr867/13 tut. Sąd uchylił decyzję odwoławczą utrzymującą w mocy decyzję nakładającą na skarżącą – inwestora robót budowlanych związanych z wykorzystaniem instalacji c.o. z kotłem na paliwo gazowe – obowiązek wykonania demontażu części instalacji na korytarzu klatki schodowej w poziomie parteru, w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z § 242 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych. Według wiążących (art. 153 p.p.s.a.) ocen prawnych i wskazań zawartych w tym wyroku 1. roboty budowlane wykonane przez skarżącą stanowiły przebudowę budynku i wymagały pozwolenia na budowę, 2. skarżąca wykonała roboty budowlane bez pozwolenia, co uzasadniało stosowaną wobec niej zgodnie z art. 50 ust.1 pkt 1 p.b. środków naprawczych określonych w art. 51 ust.1 p.b. 3. wobec braku wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych dotyczących parametrów instalacji i korytarza, co nie pozwala na stwierdzenie naruszenia § 242 w.t. lub wybór odpowiedniego środka naprawczego, a także nieprawidłowe sformułowanie już nałożonego obowiązku oraz wad uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Sąd zlecił przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i wydania nie nasuwających zastrzeżeń procesowych z uwagi na naruszanie przepisów art.7, art. 77 § 1, art. 8 i art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. W następstwie tego wyroku organ uchylił decyzję pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, powtarzając zalecenia podane w uzasadnieniu wyroku. Decyzją z dnia [...]r. właściwy organ na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 p.b. nałożył na skarżącą obowiązek demontażu części instalacji c.o. w obrębie korytarza klatki schodowej na parterze przy skrzydle drzwiowym, która powoduje zwężenie poziomej drogi ewakuacyjnej przy maksymalnym otwarciu drzwi do 0,75 cm., przywracając pierwotną szerokość tej drogi, w terminie 2 miesięcy od dnia kiedy rozstrzygnięcie stanie się ostateczne. W uzasadnieniu wskazał, że w toku prowadzonego od 2005r. postępowania ustalono samowolne wykonanie przez skarżącą instalacji c.o. Organ opisał usytuowanie i stan techniczny instalacji według dowodu z oględzin w 2010r. i 2012r. Instalacja jest nieużytkowana, kocioł gazowy jest odłączony, instalacja jest zaślepiona i wykonano pozytywną próbę jej szczelności. Jednak na odcinku przebiegającym przez korytarz klatki schodowej instalacja zawęża drogę ewakuacyjną. Dlatego w 2013r.zobowiązano skarżącą do przedstawienia zgody na odstępstwo od § 242 ust.2 w.t. Skarżąca zgody tej nie przedłożyła. W 2015r. w celu wykonania wiążących wskazań organ ponownie przeprowadził dowód z oględzin. Jak ustalono, instalacja prowadzi od kotła c.o. pod stropem piwnicy, dalej przez korytarz klatki schodowej w poziomie parteru oraz strop do mieszkania skarżącej. Rury c.o. w korytarzu zaizolowane termicznie, przy drzwiach wejściowych wywołują zwężenie poziomej drogi ewakuacyjnej, gdyż odległość pomiędzy skrzydłem drzwiowym a biegiem schodowym na wyższą kondygnację przy całkowitym otwarciu drzwi wynosi 0,75 cm. Ściany wydzielające klatki schodowe mają wymiary 2,63 m. x 1,59 m. Rury poprowadzone są przy ścianie usytuowanej na lewo od wejścia i odstają od ściany na około 21 cm. Wykonano szkice i dokumentację fotograficzną. Skarżąca obecna przy oględzinach nadal twierdziła, że nie użytkuje instalacji od około 20 lat. Właściwy organ w tym stanie faktycznym i podtrzymując dotychczasowe oceny prawne nadal dopatrzył się naruszenia przepisów techniczno-budowlanych jedynie w zakresie przepisu § 242 ust.2.w.t. Zbędne i nadmierne byłoby nałożenie obowiązku przesunięcia instalacji w miejsce zapewniające jej użytkowanie w sposób zgodny z przepisami, skoro skarżąca powinna to wykonać dopiero w razie potrzeby ponownego uruchomienia instalacji. Obecnie wystarczy demontaż części nieużytkowej instalacji, zapewniający odtworzenia drogi ewakuacyjnej zgodnej z przepisami, której minimalna szerokość powinna wynosić 1,2 m. Jednak w tym budynku możliwe jest uzyskaniu maksymalnej szerokości drogi ewakuacyjnej wynoszącej 110 cm, bowiem taka jest szerokość spocznika. Dlatego rozstrzygnięcie ogranicza nakaz do uzyskania dotychczasowej szerokości drogi. W odwołaniu skarżąca określiła decyzję jako krzywdzącą. Skarżąca została przez uczestniczkę postępowania pozbawiona dostępu do wody i ogrzewania mieszkania. Instalację wykonali fachowcy, za wiedzą policji i przedstawiciela przedsiębiorstwa wodociągowego. Całą dokumentację w tej sprawie odebrał skarżącej policjant i już jej nie odzyskała. Obecnie toczy się postępowanie sądowe w sprawie zniesienia współwłasności budynku. Wykonanie decyzji nie jest możliwe, skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną i niezamożną. Uczestniczka postępowania zmusiła skarżącą do zaprzestania użytkowania instalacji. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowe ustalenia i oceny pierwszej instancji, uznając je za prawidłowe. Wykonana instalacja stanowiła przebudowę i wymagała pozwolenia na budowę, którego skarżąca nie uzyskała. Uzasadniało to przeprowadzenie postępowania naprawczego (art.50-51 p.b.). Ustalono przesłanki faktyczne wydania decyzji na podstawie art.51 ust.1 pkt2 p.b. zaś wydane rozstrzygniecie nie naruszało tego przepisu i nie budziło zastrzeżeń (por. wyrok II SA/Op 564/14). W skardze do sądu administracyjnego skarżąca ponowiła twierdzenie, że decyzja w okolicznościach sprawy jest krzywdząca. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Radca prawny wyznaczony dla skarżącej na rozprawie popierał skargę i wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania o zniesienie współwłasności, jak też wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarżąca nie przedstawiła okoliczności mogących mieć znaczenie dla oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Dokonując kontroli legalności decyzji poza zarzutami skargi Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W sprawie było istotne, czy skarżąca była inwestorem wykonanych robót budowlanych, czy realizacja inwestycji wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, czy skarżąca uzyskała to pozwolenie, a w końcu, czy wykonane roboty stwarzały stany wymienione w art.50 p.b., w szczególności w ust. 1 pkt 1 tego przepisu i jakie konkretnie czynności mogły doprowadzić te roboty do stanu zgodnego z przepisami. Istnienie podstaw do przeprowadzenia w nin. sprawie postępowania naprawczego na podstawie art. 50-51 p.b. stwierdził tut. Sąd w ramach ocen prawnych o charakterze wiążącym, zawartych w uzasadnieniu wskazanego wyroku. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy właściwy organ niewątpliwie w sposób pełny i prawidłowy wykonał wiążące wskazania, o których była mowa. W szczególności udokumentował w aktach podstawę faktyczną umożliwiającą dobór środka naprawczego, w sposób właściwy sformułował rozstrzygnięcie przejmując obowiązki skarżącej, zaś w jego uzasadnieniu w sposób nienaruszający art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. przedstawił argumentację przemawiająca za tym rozstrzygnięciem. Odnosząc się do skargi należy wskazać, że skarżąca niewątpliwie miała potrzebę wykonania instalacji, skoro ją wykonała. Niezależnie od treści motywacji powinna jednak uzyskać pozwolenie na budowę. Prawidłowe technicznie wykonanie instalacji i zaprzestanie jej użytkowania uzasadniało jedynie odstąpienie od stosowania innych lub w inny sposób środków przewidywanych w art. 51 p.b. Możliwość udokumentowania przyczyn sposobu wykonania instalacji, wobec braku pozwolenia na budowę, nie miała znaczenia przy stosowaniu art. 51 p.b. Nakaz zawarty w decyzji został skierowany do skarżącej jako inwestora, nie zaś współwłaścicielki obiektu. Zniesienie współwłasności nie nastąpiło przed wydaniem decyzji, a jedynie takie zdarzenie mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Organ orzekał według aktualnego stanu faktycznego i prawnego sprawy, w którym istnieje współwłasności nie miało znaczenia, zaś jej zniesienie nie stanowiło zagadnienia wstępnego. Nie istnieje stan obiektywnej niemożności wykonania decyzji, a jedynie trudność jej wykonania w obecnej sytuacji skarżącej. Nie stanowiło to przeszkody prawnej do wydania nakazu. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art.151 i art. 250 § 1 p.p.s.a. oznaczono jak w sentencji.