II SA/Wr 342/22
WyrokWSA we Wrocławiu2022-11-03
Skład orzekający: Adam Habuda, Władysław Kulon, Gabriel Węgrzyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda może zostać ukarany grzywną za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego w terminie, mimo że ostatecznie wyrok został wykonany po terminie?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że niewykonanie wyroku w terminie stanowi podstawę do wymierzenia grzywny, nawet jeśli wyrok został wykonany później. Wezwanie organu do wykonania wyroku musi być uprzednie względem wniesienia skargi na niewykonanie. Brak rażącego naruszenia prawa wyklucza stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ale nie wyklucza wymierzenia grzywny.Stan faktyczny
Skarżąca A.K. wniosła skargę na niewykonanie wyroku WSA we Wrocławiu z 10 sierpnia 2021 r., który zobowiązywał Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy dotyczącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w terminie 30 dni. Wyrok wraz z aktami sprawy doręczono Wojewodzie 7 stycznia 2022 r., a wezwanie do wykonania wyroku wysłano 21 lutego 2022 r. Decyzja załatwiająca sprawę została wydana dopiero 14 kwietnia 2022 r., czyli po terminie wykonania wyroku i po wniesieniu skargi na niewykonanie.Rozstrzygnięcie
I. Wymierzył Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości 200 zł; II. Stwierdził, że bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. Oddalił dalszą część skargi; IV. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: referent Kamil Demianiuk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. K. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 sierpnia 2021 r. o sygn. akt I SAB/Wr 542/21 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości 200 (słownie: dwieście) złotych; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skargą z dnia 28 marca 2022 r. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. akt. I SAB/Wr 542/21 wniesiono o: 1) rozpatrzenie sprawy w postępowaniu uproszczonym, 2) wymierzenie organowi grzywny, 3) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, 5) przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł, 6) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa na rzecz skarżącego.
Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2021 r. (sygn. I SAB/Wr 542/21) tutejszy Sąd, w wyniku rozpoznania skargi na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy doręczono Wojewodzie dnia 7 stycznia 2022 r.
Pismem z dnia 21 lutego 2022 r. wezwano Wojewodę do wykonania wyroku Sądu.
W ramach wewnętrznej komunikacji w urzędzie Wojewody pismem z dnia 25 marca 2022 r. zwrócono się o przekazanie stosownych sum pieniężnych na rachunek bankowy skarżącej.
W aktach sprawy widnieje datowana na dzień 14 kwietnia 2022 r. decyzja załatwiająca sprawę skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosi o jej oddalenie. Organ wskazuje na wstępie, że załatwił sprawę skarżącej, przywołuje uwarunkowania organizacyjne związane ze sprawami cudzoziemców, i argumentuje o szczególnym charakterze grzywny i sumy pieniężnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej.
Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej także jako p. p. s. a.).
Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy p. p. s. a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na, między innymi, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4.
Podstawę prawną do oceny wniesionej skargi stanowi art. 154§1 ustawy p. p. s. a. w następującym brzmieniu: w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Zgodnie z normą wypływającą z art. 154 §2 Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W §3 powołanego wyżej przepisu stanowi się, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.
Z kolei art. 154 §7 p. p. s. a. daje Sądowi możliwość, w razie uwzględnienia skargi, przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, w wysokości do połowy kwoty określonej w art. 154 §6.
Skarga została uwzględniona, ponieważ zaistniały przesłanki wskazane w przepisie art. 154 p. p. s. a.
Mianowicie, skoro prawomocny wyrok dotarł do Wojewody w dniu 7 stycznia 2022 r., to zgodnie z jego treścią, 30 –dniowy termin wykonania orzeczenia Sądu upłynął dnia 6 lutego 2022 r. Decyzja załatwiająca sprawę skarżącej widniejąca w aktach datowana jest na 14 kwietnia 2022 r. Tym samym w dniu wniesienia skargi, czyli dnia 28 marca 2022 r., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uwzględniający skargę na bezczynność, o sygn. I SAB/Wr 542/21, nie był jeszcze wykonany.
Uprzednie, pisemne wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, którego wymaga przepis, zmaterializowało się poprzez wskazane wyżej pismo skarżącej wzywające Wojewodę do załatwienia sprawy, datowane na 21 lutego 2022 r. Uprzednie, zgodnie ze regułami znaczeniowym języka polskiego, to takie, które miało miejsce wcześniej, przed czymś. W ocenie Sądu, jeżeli ustawodawca stanowi o uprzednim wezwaniu, to chodzi o uprzedniość względem wniesienia skargi. Innymi słowy, wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy musi poprzedzać skargę sądową. Temu warunkowi skarżąca zadośćuczyniła, co przynosi wypełnienie kolejnej przesłanki umożliwiającej wniesienie skargi w przedmiotowej sprawie. Nie jest uzasadniona interpretacja, że wezwanie do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy można wystosować dopiero po zaistnieniu stanu niewykonania wyroku ponieważ nie znajduje ona potwierdzenia w literalnym, dosłownym brzmieniu przepisu art. 154 § 1 p. p. s. a.
Wezwanie do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy nastąpiło w formie pisemnej, co uwidaczniają akta sprawy, a tym samym ziszczona została kolejna przesłanka dla wniesienia skargi sądowej.
W takim stanie rzeczy Sąd przyjmując skargę dostrzegł, że zarzut niewykonania wyroku jest zasadny, co potwierdza wskazana wyżej chronologia zdarzeń w sprawie, i czego zresztą nie kwestionuje Wojewoda w odpowiedzi na skargę.
W konsekwencji Sąd uwzględnił skargę oraz żądanie skarżącej, i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 zł. Wziął przy tym pod uwagę, że organ po otrzymaniu akt sprawy podjął działania w celu jej załatwienia, i finalnie zrealizował wyrok, czego dowodem jest obecna w aktach decyzja. Oprócz tego Sąd nie potraktował bezczynności organu w wykonaniu wyroku jako jaskrawej, bardzo znacznej, co sprawiło, że nie orzeczono o rażącym naruszeniu prawa.
Sąd nie zdecydował się skorzystać z fakultatywnej kompetencji do przyznania skarżącej od organu sumy pieniężnej zważywszy, że w wyroku Sądu przyznano już skarżącej sumę pieniężną z tytułu gnuśności organu, zaś gnuśność w wykonaniu wyroku nie została potraktowana jako rażąca. Nadto Sąd uznał, że jeżeli skarżąca poniosła wskutek niewykonania wyroku szkodę, to może skorzystać z instrumentów prawa cywilnego (art. 154 §4 p. p. s. a.). Dlatego w tym zakresie skargę oddalono.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p. p. s. a. w związku z art. 205 §1 p. p. s. a. zasądzając kwotę 697 zł, na którą składa się wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło