II SA/Wr 347/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-12-04

Skład orzekający: Halina Filipowicz - Kremis, Władysław Kulon, Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na wykonaniu płyty betonowej wraz ze ścianą osłonową w kształcie litery L mogą zostać zakwalifikowane jako budowla wymagająca pozwolenia na budowę, a w przypadku ich wykonania bez pozwolenia, czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wszczął postępowanie legalizacyjne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały wykonane roboty budowlane jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, która wymaga pozwolenia na budowę. W związku z tym, że pozwolenie nie zostało uzyskane, organ miał obowiązek wszcząć postępowanie legalizacyjne zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, co zostało prawidłowo uczynione poprzez nałożenie na inwestorów obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów. Skarga została oddalona, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca zażądał kontroli legalności robót budowlanych prowadzonych na działkach. Po przeprowadzeniu kontroli i oględzin, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom wstrzymanie robót budowlanych przy budowie budowli złożonej z płyty betonowej i ściany osłonowej, zobowiązując ich do przedstawienia zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Inwestorzy odwołali się, twierdząc, że wykonali jedynie utwardzenie terenu i ogrodzenie, na co nie jest potrzebne pozwolenie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Inwestorzy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 grudnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi E.K. i R. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych. oddala skargę w całości. Przystępując do orzekania Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyjął następujący stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy, wynikający z przedłożonych akt administracyjnych oraz pism procesowych złożonych w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskiem z dnia [...] r. J.B. zażądał od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. przeprowadzenia kontroli legalności robót prowadzonych na dzikach nr [...] i [...] AM [...] obręb G. Pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. przekazał sprawę do załatwienia zgodnie z właściwością Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w M., (dalej – PINB). Podstawą czynności służb nadzoru budowlanego miał być fakt wykonywania robót budowlanych w sprzeczności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Celem ustalenia stanu sprawy pismem z dnia [...] r. poinformowano o zamiarze przeprowadzenia oględzin, zaś sama czynność została przez organ przeprowadzona w dniu [...]r.. Ustalenia poczynione przez organ nadzoru budowlanego odnotowano w protokole oględzin, do którego załączono dokumentację fotograficzną. Zebrany materiał dowodowy dał podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie budowy budowli na działce nr [...]AM [...] w obrębie G., o czym zawiadomieniem z dnia [...]r. poinformowano strony postępowania. Sam inicjator postępowania pismem z dnia [...]r. został poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie oraz o braku możliwości uznania go za stronę postępowania, gdyż obszar oddziaływania realizowanej inwestycji mieści się w granicach zainwestowanej działki. W dniu [...]r. przeprowadzono na rzeczonej nieruchomości kolejne oględziny z udziałem inwestorów, natomiast przy piśmie z dnia [...] r. Burmistrz M. przedłożył wyrys z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu ,,B" położonego w obrębach: G., W., S., G., Ś., M. w gminie M. uchwalonego przez Radę Miejską w M. uchwałą z dnia [...]r. nr [...] ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa D. z dnia [...] r., nr 233 poz. 2517. W dniu [...]r. PINB w M. wydał postanowienie nr [...], którym przyjmując w podstawie prawnej art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane nakazał E. K. i R. K. wstrzymanie robót budowlanych przy budowie budowli złożonej z płyty betonowej o wymiarach 10mx17m i ściany w kształcie litery L o długości łącznej 22m, wzniesionej na działce nr [...]AM [...] w obrębie G. Ponadto nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie do 30 kwietnia 2018 r. zaświadczenia Burmistrza Gminy M. o zgodności budowy płyty betonowej wraz z częściową osłoną dwóch ścian z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy przedłożyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, tj.: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uzasadniając wydany nakaz wskazano na ustalenia kontroli, w trakcie której stwierdzono, że działki nr [...] i [...] AM [...] w G. są własnością D. A., M. A. oraz W. A. Na działce nr [...] wykonano płytę betonową o wymiarach w rzucie poziomym 10m x 17m i grubości 20cm. Płytę wylano na podsypce z warstw drobnego kruszywa i grubego tłucznia ułożonych na gruncie. Płyta betonowa posiada szczeliny dylatacyjne i spadek w celu jej odwodnienia. Tuż obok płyty betonowej położono płyty drogowe o powierzchni 10m x 4,35m. Przedmiotowa płyta została obudowana z dwóch stron ścianą z pełnych, betonowych płyt i słupów ogrodzeniowych. Wysokość ściany osłonowej wynosi 2,20m ponad poziom posadzki betonowej i 2,50m mierząc od poziomu terenu. Ściana osłonowa ma kształt litery L, posiada długość całkowitą 22m. Wzdłuż wylanej płyty betonowej, od strony działki nr [...], wykonano opaskę żwirową przykrywającą drenaż odprowadzającą wodę powierzchniową z płyty. Rura drenażowa ma długość 25m i zakończona jest wentylacją odpowietrzającą. Inwestorami robót byli E. i R.K., którzy nie posiadają żadnych pozwoleń budowlanych dotyczących osłoniętego betonowego placu wykonanego na działce nr [...] w G. Inwestorzy wyjaśnili, że wykonana budowla spełnia funkcję placu postojowego dla maszyn budowlanych i magazynowego dla części zamiennych lub zużytych. Osłonięty ścianami betonowy plac służy także jako stanowisko do mycia i konserwacji maszyn. Na nieruchomości sąsiedniej prowadzona jest działalność gospodarcza polegająca na handlu używanymi maszynami budowlanymi i ogrodowymi. Organ zakwalifikował wykonane roboty jako budowę budowli, którą zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego należy rozumieć "każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową". Organ przyjął, że betonowa płyta wraz ze ścianą osłonową w kształcie litery L jest całością pod względem konstrukcyjno-budowlanym. Zbudowana konstrukcja budowlana nie jest budynkiem, a tym bardziej obiektem małej architektury, ponadto posiada ona określoną funkcję użytkową, jest placem składowym, manewrowym i miejscem do konserwacji maszyn i urządzeń. Stanowi zatem jednolitą całość pod względem techniczno-użytkowym i spełnia warunki określone w art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego. Następnie przywołano treść art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, w myśl którego roboty budowlane polegające na budowie w określonym miejscu obiektu budowlanego, którym jest także budowla, można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji pozwolenia na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Po wskazaniu wyłączeń z tego obowiązku zawartych w art. 29-31 Prawa budowlanego PINB podał, iż budowa budowli w postaci betonowego placu osłoniętego z dwóch stron ścianą pełną bez otworów nie została wymieniona w przywołanych przepisów, zatem wymagała uzyskania decyzji pozwolenia na budowę, której inwestorzy nie posiadają. W dalszej części uzasadnienia postanowienia stwierdzono, że wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż działka nr [...] AM [...] w G. znajduje się w obszarze, dla którego obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przez Radę Miejska w M. uchwałą nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu "B" położonego w obrębach: G.,W., S., G., Ś., M. w gminie M. Zgodnie z planem działka nr [...] AM [...] w G. jest działką budowlaną. Ponadto podczas kontroli stwierdzono wstępnie, że budowę wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną, bez naruszenia przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Wyjaśniono również, że nałożono obowiązki w celu umożliwienia inwestorowi ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej, zaś w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków zawartych w punktach 1 i 2 postanowienia, zostanie wydana decyzja z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego o rozbiórce wybudowanej budowli. Z powyższym postanowieniem nie zgodzili się inwestorzy i oprotestowali je zażaleniem, w którym podnieśli, że nie wznieśli żadnej budowli, a tym bardziej "konstrukcji, która jest całością" lecz utwardzili tylko część terenu działki za pomocą betonu i osłonili go przed wiatrem kilkoma gotowymi przęsłami betonowego płotu. Wszczęcie postępowania miało ich zdaniem miejsce ze względu na ,,wścibskiego i zazdrosnego sąsiada, który składa na nich donosy na do różnych instytucji". Wyjaśnili, że przed przystąpieniem do robót udali się do Starostwa Powiatowego w M., aby uzyskać informację, czy na tego typu prace jest potrzebne jakieś pozwolenie, ewentualnie, czy nie trzeba dokonać zgłoszenia. Odpowiedziano im, że według art 29 ust. 2 pkt 23 Prawa budowlanego na postawienie ogrodzenia nie jest potrzebne żadne pozwolenie, zaś według art. 29 ust 2 pkt 5 utwardzenie terenu na posesji również nie wymaga ani pozwolenia, ani zgłoszenia. Na zapytanie, czy otrzymają tę informację na oficjalnym piśmie uzyskali odpowiedź, że nie wydaje się takich pism, gdyż prace te są zawarte w ustawie. Wobec tego utwardzili teren i postawili przęsła płotu zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – DWINB) w dniu [...]r. wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Po wskazaniu na istotne elementy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego organ II instancji omówił procedurę legalizacyjną prowadzoną w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. W jego ocenie PINB w M. prawidłowo zakwalifikował roboty budowlane polegające na budowie budowli złożonej z płyty betonowej (o pow. ok. 170m²) i ściany z przęseł betonowych w kształcie litery "L" o długości łącznej 22 m, wniesionej na działce nr [...], AM-[...], w obrębie G. jako budowlę nie zwolnioną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przytoczył definicję budowli wynikającą z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i wyjaśnił, że została ona utworzona na podstawie dwóch zaprzeczeń oraz przykładowego, a więc otwartego, wyliczenia obiektów stanowiących budowle. Zdaniem DWINB wybudowany obiekt bezsprzecznie, nie jest budynkiem ani obiektem małej architektury. Zgodnie z art. 3 pkt 2 przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast obiektem małej architektury, zgodnie z art. 3 pkt 4 są to niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Według organu odwoławczego za zaliczeniem wykonanego obiektu do budowli, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przemawia jego konstrukcja i funkcjonalność, a także sposób jego realizacji. Z akt administracyjnych wynika, że zamiarem inwestora nie było jedynie utwardzenie terenu i ogrodzenie, ale realizacja budowli w postaci placu m.in. składowego i manewrowego. Wskazano też, że inwestor prowadzi działalność gospodarczą, firmę handlowo-usługową zajmującą się najmem i dzierżawą pojazdów samochodowych oraz naprawą i konserwacją maszyn. Zatem słusznie organ I instancji wskazał, że konstrukcja posiada określoną funkcję użytkową, jest placem składowym, manewrowym i miejscem do konserwacji maszyn i urządzeń, a także słusznie uznał, że obiekt stanowi jednolitą całość pod względem techniczno-użytkowym. W odniesieniu do zarzutów zażalenia wskazano na orzecznictwo, z którego wynika, że o charakterze obiektu budowlanego może przesądzać zarówno technologia wykonania, jak i w szeregu przypadków sama funkcja (przeznaczenie), jaką dany obiekt pełni. Nie można zatem zakwalifikować wykonanych robót budowlanych jako utwardzenie powierzchni gruntu (art. 28 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane) i wykonanie ogrodzenia (art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane). Zdaniem DWINB budowa przedmiotowego obiektu budowlanego stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ustawy Prawo budowlane. PINB prawidłowo uznał, że w rozpatrywanym przypadku przedwczesnym byłoby nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu, gdyż nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji obiektu budowlanego, z tym, że legalizacja samowoli budowlanej jest oczywiście uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora. Uwzględniając ustalenia poczynione przez organ I instancji podkreślono, że przedmiotowy obiekt posadowiony jest na obszarze, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zaś jego analiza potwierdza, iż nie uniemożliwia on doprowadzenia rzeczonego obiektu do stanu organu z prawem. PINB prawidłowo stworzył inwestorowi możliwość zalegalizowania przedmiotowego obiektu, który został zobligowany do wystąpienia o wydanie zaświadczenia o zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wyjaśnił też organ II instancji, że przedłożenie przez inwestora łącznie wszystkich dokumentów wskazanych w postanowieniu, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego, zaś przed wydaniem decyzji organ bada kompletność wymaganej dokumentacji, a następnie w drodze postanowienia określa wysokość opłaty legalizacyjnej. W razie wystąpienia nieprawidłowości we wskazanym zakresie i ich nieusunięcia we wskazanym terminie lub nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w 7-dniowym terminie - organ wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę. Natomiast w przypadku spełnienia wszystkich określonych wymagań, właściwy organ wydaje decyzję o wznowieniu robót budowlanych albo o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Zgodnie z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. E. i R. K. wywiedli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie DWINB, w której wnieśli o wstrzymanie wykonania wszelkich czynności administracyjnych związanych z wstrzymaniem robót związanych z utwardzeniem terenu i postawieniem płotu. W uzasadnieniu skargi jej autorzy uznali stanowisko organu za niesłuszne. Ich zdaniem organ dokonał błędnej interpretacji przepisów Prawa budowlanego, gdyż to co nazwano "budowlą", jest zwykłym utwardzeniem gruntu (tak jak np. podjazd dla samochodów przed domami) i odgrodzeniem przestrzeni za pomocą płotu betonowego do wysokości 2,2 m, na co nie jest potrzebne pozwolenie. Wyjaśnili, że ,,z racji tego, że mamy wścibskiego, zazdrosnego sąsiada, który składa na nas donosy do różnych instytucji, przed przystąpieniem do jakichkolwiek prac budowlanych, udaliśmy się do Starostwa Powiatowego w M., do Wydziału Infrastruktury i Budownictwa". Od pracownika wydziału uzyskali informację, że na tego typu prace nie jest potrzebne pozwolenie, ani zgłoszenie, gdyż zamierzone prace są zawarte w ustawie Prawo budowlane. Skarżący wyjaśnili, że działali w dobrej wierze w zaufaniu do pracowników wydziału, którzy zapewnili ich o słuszności postępowania i braku podstaw do uzyskiwania jakichkolwiek pozwoleń. Wobec tego postanowienie DWINB narusza zasadę zaufania do działalności organów administracji publicznej oraz zasadę wymagającą od organu administracji, aby dbały o to, iż jako strona nie mogą ponieść szkód majątkowych z powodu innej interpretacji przepisów prawnych, tym bardziej, że wcześniej byli zapewniani o prawidłowości podejmowanych czynności. Zdaniem skarżących organ dokonał błędnej interpretacji celu podjętej inwestycji jakim jest płot. Zamiarem inwestorów było ogrodzenie terenu przed bezprawnym działaniem sąsiada, przeciwko któremu toczy się postępowanie karne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie informując, że po zapoznaniu się z jej treścią nie znalazł podstaw do uchylenia skarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Stosownie do art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), powoływanej dalej jako p.p.s.a. sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sad skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie zaś do brzmienia art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ustalonym stanie faktycznym DWINB zasadnie utrzymał w mocy postanowienie PINB w M., wydane na podstawie przepisu art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 t.j.), kwalifikując sporną inwestycję jako budowlę wymagającą pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym organy nadzoru budowlanego w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony m.in. w trakcie dwukrotnie prowadzonych oględzin, dokonały prawidłowej kwalifikacji prawnej wybudowanego obiektu traktując go jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, bowiem każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem ani obiektem malej architektury do tej kategorii winien być zaliczony. Budowla stanowi zaś swoistą całość użytkową, odrębną pod względem technicznym. W zależności od konkretnego stanu faktycznego budowla może lecz nie musi być wyposażona w instalacje. Istotne jest by tworzyła określoną całość techniczno-użytkową. Z materiału sprawy bezspornie wynika, że na objętej postępowaniem nieruchomości wykonano roboty budowane, w efekcie których zrealizowano m.in. płytę betonową wraz ze ścianą osłonową, które stanowią funkcjonalną i konstrukcyjną całość. Względem zrealizowanej inwestycji nie można mieć wątpliwości, co do konstrukcji, użytych materiałów, wymiarów czy podobnych cech, gdyż zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy jest bardzo szczegółowy, bowiem w trakcie oględzin poza precyzyjnym opisem sporządzono dokumentację fotograficzną. Sami inwestorzy w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego ustaleń w tym względzie też nie podważają. W kontekście twierdzeń zażalenia i skargi zauważyć należy, że uczestniczący w oględzinach inwestor w sposób jednoznaczny opisał także funkcję zrealizowanej budowli podając, że służy ona jako stanowisko do mycia i konserwacji maszyn, (vide – zapisy protokołu oględzin z dnia [...] r., str. 2). W tych okolicznościach służby nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały zrealizowaną inwestycję jako budowlę i podjęły dalsze kroki w kierunku jej legalizacji. Nie może budzić zastrzeżeń przyjęcie przez orzekające w sprawie organy, że zastosowanie w sprawie miał art. 28 ustawy Prawo budowlane zgodnie z którym, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. PINB w M. ustalił również, że przed przystąpieniem do robót budowlanych inwestorzy nie dopełnili obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co dawało podstawy do zakwalifikowania inwestycji jako samowoli budowanej. Skutki samowoli budowlanej określa zaś przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, z tym że w oparciu o art. 48 ust. 2 ustawy organ bada możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. W niniejszym postępowaniu PINB w M. realizując powyższy obowiązek w sposób prawidłowy nałożył postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, zakreślając termin wykonania obowiązku. Organ I instancji, nakładając obowiązek zgodnie z dyspozycją przepisu art. 48 ust. 2 ustawy, umożliwił zatem legalizację przedmiotowego obiektu, gdyż stosownie do wskazanego przepisu właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli jednak budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1), nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (pkt 2) właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu takim ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Natomiast w myśl ust. 4 wskazanego artykułu w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.. Postanowienie organu I instancji zawiera zaś wszystkie, wymagane elementy, prawidłowo zatem zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał, że pozostają one bez wpływu na legalność wydanego rozstrzygnięcia. Trudno bowiem podważać stanowisko organu nadzoru budowlanego umożliwiającego zalegalizowanie samowolnie zrealizowanej inwestycji z tej przyczyny, że inwestorzy rzekomo dopytywali się we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej o wymogi jakie należy spełnić wykonując przedmiotowe roboty. Postępowanie administracyjne co do zasady jest pisemne. Nie wydaje się aby zachodziły w niniejszej sprawie okoliczności tego rodzaju aby organ wydający pozwolenia na budowę lub przyjmujący zgłoszenia działał w okolicznościach zwalniających go z dochowania formy pisemnej. Gdyby nawet, co wydaje się nierealne, takie okoliczności występowały, to i tak organ zobligowany by był do udokumentowania tej okoliczności we właściwej formie. Prawidłowe działanie inwestora powinno polegać na złożeniu we właściwym organie zgłoszenia lub wniosku o wydanie pozwolenia na budowę i powstrzymanie się do czasu zajęcia stanowiska przez organ z prowadzeniem robót. Podobnie nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia skarżących dotyczące naruszenia zasad procedury administracyjnej tj. zasady zaufania do działalności organów administracji publicznej i zasady informowania stron. Generalnie zarzuty te kierowane są do organu administracji architektoniczno-budowlanej i nie dotyczą organów nadzoru budowlanego. Bez względu na okoliczności dotyczące informacji udzielanych inwestorom przez pracowników Starostwa Powiatowego w M., w sytuacji gdy stwierdzono wykonanie robót budowlanych bez pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego miał nie tylko prawo ale wręcz obowiązek wszczęcia stosownego postępowania legalizacyjnego. Tak też zresztą uczyniono i wydano rozstrzygnięcie umożliwiające legalizację samowoli budowlanej. Zupełnie poza sferą zainteresowania organów nadzoru budowlanego i sądu administracyjnego pozostają motywy podjęcia decyzji o samowoli budowlanej w postaci ,,ogrodzenia terenu przed działaniem sąsiada". Stosunki sąsiedzkie nie mają znaczenia przy badaniu możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej. Podobnie zresztą nie są oceniane okoliczności związane z prowadzeniem postępowania karnego przeciwko inicjatorowi postępowania administracyjnego. Problematyka ta leży w kompetencjach organów ścigania i sądów powszechnych, a nie organów administracyjnych i sądu administracyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi z uwagi na brak podstaw do jej uwzględnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło