II SA/Wr 35/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA - Halina Kremis Sędzia WSA - Anna Siedlecka/sprawozdawca/ Protokolant - Katarzyna Grott po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M., J. M., A. M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybicia otworów okiennych w kuchni i łazience na nieruchomości przy ul. G. [...] w G. oddala skargę Sygn. akt IISA/Wr 35/03 2 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., z powołaniem się na art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, w sprawie samowoli budowlanej dokonanej przez E. J. zam. G. ul. G. [...], polegającej na "wybiciu otworów okiennych w kuchni i łazience zlokalizowanych na ścianie budynku mieszkalnego stanowiącego granice nieruchomości". W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że według oświadczenia do protokołu oględzin z dnia [...]r. J. M., okno do łazienki o wym. 30x40 cm zostało wykonane w [...] lub [...] roku, natomiast w tym samym protokole E. J. stwierdza, że zostało ono wykonane w [...] r., kiedy zawarta była umowa z F. B. na wybudowanie okna od kuchni w zamian za zaprzestanie roszczeń o komórki, które stały przy ścianie budynku nr [...]. Obie strony nie posiadają żadnego dokumentu potwierdzającego fakt wykonania tego okna. Natomiast bezspornym jest, że na wykonanie okna w kuchni, zawarta została pomiędzy stronami umowa z dnia [...]r., która dopuszczała taką realizację. Według organu roboty budowlane wykonane zostały pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), która dopuszczała budowę na granicy działki bez zgody sąsiada. O posadowieniu obiektu mógł decydować właściwy urząd. Ustawa z dnia 24 października 1974 r. w rozdziale 5 dotyczącym pozwolenia na budowę , w art. 28 ust. 4 stanowi, że Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska określi w drodze rozporządzenia zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę oraz rodzaje rozbiórek budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę oraz rodzaje rozbiórek zwolnionych z obowiązku zgłoszenia. W rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego , w dziale 3 dotyczącym budownictwa osób fizycznych, w rozdziale 1 zawarto stwierdzenie, że – pozwolenia na budowę wymaga( §§44 ust. 1 pkt 4 ) wykonywanie innych inwestycji budowlanych poza terenami istniejącej zagrody( siedliska), albo poza granicami istniejącej , częściowo już zagospodarowaniem działki budowlanej. Stąd można wyprowadzić wniosek, że na roboty budowlane polegające na wykonaniu otworów okiennych w obrębie istniejącej działki siedliskowej nie było koniecznym uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast nie można ich było wykonać bez zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości. Sygn. akt IISA/Wr 35/03 3 W tej sytuacji prowadzenie postępowania administracyjnego w trybie nadzoru budowlanego jest bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., rozpatrując odwołanie J., J. i A. M., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał, że na podstawie dowodów w sprawie, nie istnieje przesłanka pozytywna, która warunkowałaby interwencję organów nadzoru budowlanego odnośnie przedmiotowej inwestycji. Inwestycja zrealizowana została pod rządami ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. W oparciu o wskazane przez organ pierwszej instancji przepisy wykonawcze do ustawy ustalono, że realizacja robót na granicy działki wymagała jedynie zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, a taką zgodę inwestorka posiadała. Zatem słusznie organ pierwszej instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżący J., J. i A. M. wnoszą "o wnikliwe przeanalizowanie skargi". Podnoszą ponadto, że kwestię okna do łazienki można uznać za zamkniętą, gdyż w tej sprawie Sąd Okręgowy w L. w wyroku z dnia [...]r. nakazał zamurować okno do łazienki w terminie do dnia [...]r. Okno do kuchni wykonane zostało zaś w [...] r. i stanowi samowolę budowlaną, gdyż wykonane zostało bez pisemnej zgody M. B., wówczas właścicielki budynku przy ul. G. [...] w G . Skarżący podnoszą, ze biegła sądowa w opinii z dnia [...]r. wskazała, iż okno w kuchni wykonane zostało w [...]r. bez pozwolenia na budowę( z opinii wynika, że za zgodą poświadczoną przez świadków). W pozostałym zakresie treść skargi zawiera te same zarzuty, które skarżący zgłaszali w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz stanowi polemikę z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zaważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Sygn. akt IISA/Wr 35/03 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, a więc zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i normami postępowania administracyjnego określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Jedyną podstawą do umorzenia postępowania pierwszej instancji jest stwierdzenie jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 k.p.a. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak było podstaw do prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego, innymi słowy bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracyjny jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sąd powszechny rozpoznawał sprawę z powództwa skarżących przeciwko uczestniczce postępowania o nakazanie i prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] nakazał uczestniczce E. J. zamurowanie okna łazienkowego w terminie do dnia [...]r. Natomiast z lektury uzasadnienia powyższego wyroku Sądu Okręgowego w L. wynika także, iż okno do kuchni zostało wykute zgodnie z porozumieniem z dnia [...]r. zawartym pomiędzy F. B. a E. Jóźków i A. S. zezwalającym na wykonanie okna (od kuchni) w ścianie budynku wychodzącego na sąsiednią nieruchomość/ ksero w aktach sprawy/. Z umowy tej wynika, że " B. F. zezwala na wstawienie okna wychodzące na podwórze w rozmiarze 145 cm x 115 cm, pod warunkiem , że szyby będą matowe". Wskazać tu jeszcze należy, że w świetle art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) przez Sygn. akt IISA/Wr 35/03 5 "roboty budowlane" rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego. W konsekwencji należy podzielić pogląd organów, że na wykonanie okien nie było potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę. Biorąc powyższe pod uwagę, z punktu widzenia organów nadzoru budowlanego brak było przedmiotu postępowania administracyjnego, co czyniło całe postępowanie bezprzedmiotowe a więc nie zawierające elementów stosunku materialnoprawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd organów administracyjnych w tym zakresie, choć wskazać należy, że wyjaśnienie powyższej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji nie jest pełne i wyczerpujące, co nie oznacza jednakże, że samo rozstrzygnięcie jest wadliwe. W istocie, w ocenie Sądu spór dotyczył kwestii cywilnoprawnej ( art. 222k.c. – ochrona własności ), co dodatkowo czyni prowadzone postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Przedmiot postępowania administracyjnego praktycznie pokrywał się z przedmiotem postępowania cywilnego , które zakończyło się prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r. Sygn. akt [...]. Wyrok ten wiąże zarówno organy administracji publicznej jak i tutejszy Sąd, czyniąc, co już wcześniej zostało zauważone, całe postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy Sąd nieuwzględnił skargi, opierając swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.